Μελέτες – σοκ: Δραματικές μειώσεις και μελλοντικά στις συντάξεις

Κατά 20% χαμηλότερες από την περίοδο των Μνημονίων είναι οι κύριες συντάξεις, οι οποίες μελλοντικά θα υποστούν νέα μείωση κατά 17% λόγω του νόμου Κατρούγκαλου, την ίδια ώρα που οι επικουρικές συντάξεις μειώθηκαν έως 60% την περίοδο 2010-2016!

Αποκαλυπτικές των δραματικών μειώσεων είναι δύο νέες μελέτες για το επίπεδο των συντάξεων στη χώρα μας και τις δραματικές επιπτώσεις στους συνταξιούχους.

Ειδικότερα:

1.ΚΥΡΙΕΣ ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ. Την 1-1-2023 οι κύριες συντάξεις αυξήθηκαν κατά 7,78%, την 1-1-2024 κατά 3%, την 1-1-2025 κατά 2,4% και από την 1-1-2026 επίσης κατά 2,4%, ήτοι σωρευτικά την περίοδο 2023-2026 οι κύριες συντάξεις αυξήθηκαν κατά 15,58%. Παρά τη σωρευτική αύξηση κατά 15,58% την περίοδο 2023-2026, οι κύριες συντάξεις σήμερα στην Ελλάδα παραμένουν σε χαμηλά επίπεδα, και μάλιστα κατά 20% χαμηλότερες από την περίοδο προ Μνημονίων.

Ειδικότερα, σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία του Ενιαίου Συστήματος Ελέγχου και Πληρωμών των Συντάξεων «ΗΔΙΚΑ/ΗΛΙΟΣ» του υπουργείου Εργασίας για τον Δεκέμβριο 2025, επί του συνόλου των συνταξιούχων (2.527.531):

• Συντάξεις έως 940 ευρώ καθαρά (1.000 ευρώ μεικτά) λαμβάνουν 1.394.861 συνταξιούχοι (ποσοστό 55,2%).
• Συντάξεις έως 658 ευρώ καθαρά (700 ευρώ μεικτά) λαμβάνουν 917.142 συνταξιούχοι (ποσοστό 36,3%).
• Συντάξεις έως 564 ευρώ καθαρά (600 ευρώ μεικτά) λαμβάνουν 714.226 συνταξιούχοι (ποσοστό 28,3%).
• Συντάξεις έως 470 ευρώ καθαρά (500 ευρώ μεικτά) λαμβάνουν 453.993 συνταξιούχοι (ποσοστό 18%).

2.ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΕΣ ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ. Κατά την περίοδο 2023-2026 που οι κύριες αυξήθηκαν κατά 15,58%, οι επικουρικές παρέμειναν παγωμένες και χωρίς καμία αύξηση. Με απόφαση της σημερινής κυβέρνησης, δυστυχώς, δεν περιελήφθησαν στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 18 του Ν. 4997/2022 που προέβλεπε χορήγηση αύξησης στις κύριες συντάξεις από 1-1-2023. Οι δικαιούχοι δηλαδή επικουρικών συντάξεων ΔΕΝ έλαβαν ούτε την αύξηση 7,78% το 2023, ούτε την αύξηση 3% το 2024, αλλά ούτε και τις αυξήσεις 2,4% το 2025 και 2,4% το 2026, που έλαβαν στις κύριες συντάξεις τους.  Το πλήθος των επικουρικών συντάξεων είναι 1.393.216. Η μέση δαπάνη για την επικουρική γήρατος ανέρχεται σε 221,32 ευρώ, για την επικουρική λόγω θανάτου σε 128,83 ευρώ και για την επικουρική αναπηρίας σε 139,43 ευρώ. Για τον Δεκέμβριο 2025, από το σύνολο των επικουρικών συντάξεων 1.393.216, οι 1.282.067 (ποσοστό 92%) έχουν ύψος μέχρι 300 ευρώ.

3. ΕΩΣ ΤΟ 2070. Την ίδια ώρα, διαπιστώνεται ότι μείωση κατά 17% θα υποστούν σταδιακά οι συντάξεις έως το 2070 εξαιτίας του νόμου Κατρούγκαλου, αναδεικνύοντας την Ελλάδα ως πρωταθλήτρια στη μείωση των συντάξεων την περίοδο 2022-2070, ακολουθούμενη από την Πορτογαλία, σύμφωνα με την έκθεση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας. Η μείωση των μελλοντικών συντάξεων στη χώρα μας οφείλεται σε δύο παράγοντες. Ο πρώτος είναι η μείωση των συντελεστών αναπλήρωσης των Ν. 4387/2016 (νόμος Κατρούγκαλου) και 4670/2020 (νόμος Βρούτση) σε σχέση με τους συντελεστές αναπλήρωσης πριν από τους μνημονιακούς νόμους, όταν με 40 έτη εργασίας ο συντελεστής αναπλήρωσης της ανταποδοτικής σύνταξης διαμορφώθηκε στο 50%.

Ο δεύτερος παράγοντας είναι η αλλαγή του τρόπου υπολογισμού των συντάξιμων αποδοχών, από τον μέσο όρο της τελευταίας 5ετίας στον μέσο όρο ολόκληρου του εργασιακού βίου του ασφαλισμένου, διάταξη η οποία καθορίστηκε με το πρώτο Μνημόνιο και τον Ν. 3863/2010 και διατηρήθηκε και στους Νόμους 4387/2016 και 4670/2020. Ετσι, εάν θεωρήσουμε ότι ένας ασφαλισμένος σε όλο τον εργασιακό του βίο λαμβάνει αύξηση μισθού όσο ο πληθωρισμός συν την αύξηση του ΑΕΠ, τότε η αλλαγή του μαθηματικού τύπου υπολογισμού των συντάξιμων αποδοχών με αναπροσαρμογή με τον πληθωρισμό προκαλεί έμμεση μείωση των συντάξεων κατά 17%, υπονομεύοντας την επάρκεια των μελλοντικών συνταξιοδοτικών παροχών. Ετσι, πράγματι, σύμφωνα με την έκθεση της ΕΚΤ, η συνταξιοδοτική δαπάνη της Ελλάδας από 14,5% του ΑΕΠ το 2022 θα μειωθεί στο 12% του ΑΕΠ μέχρι το 2070, όταν ο μέσος όρος των χωρών της ΕΕ-27 από 11,4% το 2022 θα αυξηθεί σε 11,8% το 2070.