Η Ιταλία ενισχύει την αντιαεροπορική της άμυνα
Η Ιταλία έκανε ένα αποφασιστικό βήμα στον εκσυγχρονισμό της αντιαεροπορικής και αντιπυραυλικής της άμυνας, παραλαμβάνοντας τα πρώτα συστήματα SAMP/T NG και GRIFO. Η εξέλιξη αυτή αποτελεί κομβικό στάδιο ενός ευρύτερου προγράμματος που ξεκίνησε το 2021 και εντάσσεται στη γενικότερη ευρωπαϊκή προσπάθεια ενίσχυσης της αεράμυνας απέναντι σε ολοένα πιο σύνθετες απειλές.
Το SAMP/T NG (New Generation), που αναπτύχθηκε από την κοινοπραξία EUROSAM, αποτελεί την εξέλιξη του γνωστού συστήματος SAMP/T και προσφέρει σημαντικά αναβαθμισμένες δυνατότητες εντοπισμού και αναχαίτισης. Είναι σχεδιασμένο να αντιμετωπίζει όχι μόνο αεροσκάφη και πυραύλους cruise, αλλά και βαλλιστικούς πυραύλους. Χρησιμοποιεί τον αναχαιτιστικό πύραυλο Aster B1NT, με εκτιμώμενη εμβέλεια άνω των 150 χιλιομέτρων, ενώ η επιτήρηση του εναέριου χώρου πραγματοποιείται μέσω του ραντάρ Kronos Grand Mobile High Power της Leonardo, ικανού να ανιχνεύει στόχους σε αποστάσεις που ξεπερνούν τα 350 χιλιόμετρα.
Σε συμπληρωματικό ρόλο έρχεται το σύστημα GRIFO, το οποίο ανήκει στην κατηγορία SHORAD (Short Range Air Defence) και έχει αναπτυχθεί από τη MBDA. Το GRIFO προορίζεται για την άμυνα μικρής εμβέλειας και την αντιμετώπιση απειλών χαμηλού ύψους και υψηλής ευελιξίας, όπως drones και ελικόπτερα. Χρησιμοποιεί τον πύραυλο CAMM ER, ενώ ενσωματώνει το σύστημα διοίκησης και ελέγχου PCMI της Leonardo και το τρισδιάστατο ραντάρ X-TAR της Rheinmetall Italia για τον εντοπισμό και την παρακολούθηση στόχων μικρής και μεσαίας εμβέλειας.
Σύμφωνα με τον υφιστάμενο σχεδιασμό, η Ιταλία σκοπεύει να αναπτύξει συνολικά έξι συστοιχίες SAMP/T NG και εννέα συστήματα GRIFO. Ο συνδυασμός τους δημιουργεί ένα πολυεπίπεδο δίκτυο αεράμυνας, που καλύπτει τόσο την αναχαίτιση απειλών μεγάλης εμβέλειας όσο και την προστασία κρίσιμων υποδομών από επιθέσεις χαμηλού ύψους. Η φιλοσοφία της «δικτυοκεντρικής άμυνας» επιτρέπει στα δύο συστήματα να λειτουργούν συμπληρωματικά, ενισχύοντας την αποτελεσματικότητα και την ανθεκτικότητα της συνολικής αρχιτεκτονικής.
Η ιταλική επιλογή δεν είναι μεμονωμένη. Αντανακλά μια ευρύτερη ευρωπαϊκή τάση, καθώς οι χώρες της ηπείρου επανεξετάζουν τις αμυντικές τους δυνατότητες υπό το βάρος των εξελίξεων στους σύγχρονους πολέμους, όπου οι πύραυλοι και τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη παίζουν ολοένα και πιο καθοριστικό ρόλο. Το πρόγραμμα εκσυγχρονισμού της Ιταλίας ευθυγραμμίζεται με τις προσπάθειες του ΝΑΤΟ για την ενίσχυση της ολοκληρωμένης αντιαεροπορικής και αντιπυραυλικής άμυνας, ιδίως στα νότια και ανατολικά σύνορα της Συμμαχίας.
Αξίζει να σημειωθεί ότι το SAMP/T NG δεν προορίζεται αποκλειστικά για ιταλική χρήση. Η Γαλλία έχει ανακοινώσει ότι θα παραδώσει το πρώτο σύστημα νέας γενιάς στην Ουκρανία εντός του 2026, ενώ προβλέπεται η αποστολή ακόμη οκτώ συστημάτων στο πλαίσιο διμερούς συμφωνίας. Η επιχειρησιακή ένταξη του SAMP/T NG από την Ιταλία σηματοδοτεί την πρώτη πλήρη αξιοποίησή του από χερσαία δύναμη χώρας-μέλους του ΝΑΤΟ και αναμένεται να προσφέρει πολύτιμα δεδομένα για την απόδοση και τη διαλειτουργικότητά του στο συμμαχικό δίκτυο αεράμυνας.
Με τις νέες αυτές παραλαβές, η Ιταλία επιχειρεί να θωρακίσει τον εναέριο χώρο της και ταυτόχρονα να τοποθετηθεί στην πρώτη γραμμή της ευρωπαϊκής αμυντικής αναβάθμισης, σε μια περίοδο όπου η ασφάλεια επανέρχεται δυναμικά στο επίκεντρο της γεωπολιτικής ατζέντας.