Ηλεκτρονική ψήφος στις αυτοδιοικητικές εκλογές του 2028 – Τι σχεδιάζει το ΥΠΕΣ

Η επόμενη μεγάλη αλλαγή στον τρόπο που ψηφίζουμε μπαίνει σταδιακά στο τραπέζι, με ορίζοντα τις αυτοδιοικητικές εκλογές του 2028. Η κυβέρνηση εξετάζει σοβαρά τη θέσπιση ηλεκτρονικής ψήφου, φιλοδοξώντας να διευκολύνει τους πολίτες και να αντιμετωπίσει το χρόνιο πρόβλημα της αποχής. Το σχέδιο, που βρίσκεται ακόμη σε φάση διαμόρφωσης, παρουσίασε ο υπουργός Εσωτερικών Θεόδωρος Λιβάνιος, στο ΕΡΤnews και στην εκπομπή «Σαββατοκύριακο από τις 5», περιγράφοντας ένα υβριδικό μοντέλο ψηφιακής ψηφοφορίας με φυσική παρουσία, έλεγχο ταυτοπροσωπίας και χρήση ηλεκτρονικών συσκευών στο εκλογικό τμήμα.

«Ετοιμάζουμε ένα πρώτο βήμα στις αυτοδιοικητικές εκλογές του 2028, που θα δώσουμε τη δυνατότητα σε όποιον θέλει να ψηφίσει ψηφιακά – τη μέθοδο τη διαμορφώνουμε τώρα – πιθανό να χρειαστεί ο εκλογέας να μετακινηθεί ελάχιστα μέτρα, σε προκαθορισμένα εκλογικά τμήματα, ώστε να υπάρχει μια εγγύηση ταυτοπροσωπίας, και να ψηφίσει για τον δήμο στον οποίο είναι εγγεγραμμένος, πολύ κοντά στο σπίτι του. Δηλαδή θα πηγαίνετε σε οποιοδήποτε ψηφιακό εκλογικό τμήμα υπάρχει, δικαστικός αντιπρόσωπος θα ελέγχει τα στοιχεία και σε παραβάν θα υπάρχει τάμπλετ στο οποίο κάποιος θα μπορεί να ψηφίζει για τον δήμο του, πχ από την Αγία Παρασκευή κάποιος θα μπορεί να ψηφίζει για την Αλεξανδρούπολη. Είναι ένα από τα πράγματα που εξετάζουμε. Η πολιτεία θέλει εξαντλήσει όλα τα εργαλεία ώστε να αυξήσει τη συμμετοχή και να μειώσει την αποχή», είπε ο κ. Λιβάνιος.

Αναφορικά με τη διαδικασία ηλεκτρονικής ψηφοφορίας, ο υπουργός διευκρίνισε ότι η δυνατότητα διόρθωσης της ψήφου εξαρτάται από τη μέθοδο που θα εφαρμοστεί. Όπως σημείωσε, εάν η ψηφοφορία γίνεται στο παραβάν με ηλεκτρονική συσκευή, δεν υπάρχει δυνατότητα αλλαγής ψήφου. «Αυτό εφαρμόζεται σε ψηφοφορίες που γίνονται από το σπίτι», διευκρίνισε.

Επιστολική ψήφος

Η επιστολική ψήφος πρόκειται να αποτελέσει τον βασικό τρόπο συμμετοχής για τους Έλληνες ψηφοφόρους που βρίσκονται εκτός επικράτειας.

Όπως επισήμανε ο υπουργός Εσωτερικών, η διαδικασία είχε ήδη εφαρμοστεί με επιτυχία στις Ευρωεκλογές, όπου περίπου 35.000 από τους 50.000 εγγεγραμμένους εκτός Ελλάδας πολίτες ψήφισαν, υπερδιπλασιάζοντας τη συμμετοχή σε σχέση με προηγούμενες εκλογικές αναμετρήσεις. Παράλληλα, περίπου 120.000 πολίτες εντός Ελλάδας χρησιμοποίησαν την επιστολική ψήφο.

«Μετά από αυτήν την εμπειρία, ήρθε η ώρα να διευκολύνουμε τους εκλογείς», τόνισε ο υπουργός Εσωτερικών.

Η εφαρμογή της επιστολικής ψήφου αποσκοπεί και στην αντιμετώπιση πρακτικών προβλημάτων, όπως η δημιουργία εκλογικών τμημάτων με ελάχιστο αριθμό ψηφοφόρων. Σε προηγούμενες εκλογές, μικρός αριθμός ψηφοφόρων αναγκαζόταν να διανύσει μεγάλες αποστάσεις με αεροπλάνο, όπως π.χ. οι εκλογείς στη Νότια Αμερική ή στην Ιαπωνία, για να φτάσουν σε εκλογικά κέντρα.

Το μέτρο αυτό, σύμφωνα με τον κ. Λιβάνιο μπορεί να αποτέλεσει «πρόβα και κάποια στιγμή να εφαρμοστεί και για τους ψηφοφόρους που βρίσκονται στην Ελλάδα».

Το σχετικό νομοσχέδιο είναι σε δημόσια διαβούλευση ενώ η διακομματική επιτροπή θα συνεδριάσει εκ νέου την ερχόμενη Τρίτη.

Τριεδρική εκλογική περιφέρεια για τους Έλληνες του εξωτερικού

Η δημιουργία τριεδρικής εκλογικής περιφέρειας για τους εκτός επικράτειας εκλογείς, είναι ένα μέτρο το οποίο εξετάζεται. Θα μπορούν να επιλέγουν ποιον θα τους εκπροσωπήσει, με σταυρό προτίμησης, κάτι που μέχρι σήμερα δεν ήταν εφικτό. Οι τρεις έδρες αντιστοιχούν περίπου στο 1% της Βουλής, ενώ η εμπειρία των τελευταίων βουλευτικών εκλογών δείχνει ότι ο αριθμός των εκλογέων εκτός Ελλάδας δικαιολογεί αυτή τη διαδικασία.

Κρίσεις προϊσταμένων στο δημόσιο

Τα τελευταία 15 χρόνια δεν έχουν γίνει κρίσεις προϊσταμένων λόγω της «απροθυμίας« όπως είπε ο υπουργός των αυτοδιοικητικών διοικήσεων «όλων των χρωμάτων». Τώρα η επιλογή προϊσταμένων θα γίνεται, τόνισε, με εξετάσεις.

«Για μένα είναι εξαιρετικά σημαντικό να υπάρχουν ουσιαστικά τεστ για όποιον επιθυμεί να γίνει προϊστάμενος. Θα απευθύνεται ερώτημα σε όσους ενδιαφέρονται, εφόσον πληρούν ορισμένα βασικά κριτήρια, όπως ο χρόνος υπηρεσίας κ.λπ.

Οι εξετάσεις θα πραγματοποιούνται σε μία συγκεκριμένη ημέρα, όπως έγινε με τον γραπτό διαγωνισμό του ΑΣΕΠ, είτε από το ίδιο το ΑΣΕΠ είτε υπό την εποπτεία του. Δεν θα πρόκειται μόνο για εξετάσεις γνώσεων ή απαντήσεις σε κλασικά ερωτήματα, αλλά θα περιλαμβάνουν και τεστ δεξιοτήτων, καθώς και τεστ που προσομοιώνουν την εργασιακή καθημερινότητα.

Μέσα από αυτόν τον συνδυασμό θα προκύπτει μια μοριοδότηση, η οποία θα έχει το μεγαλύτερο βάρος στην τελική αξιολόγηση. Επιπλέον, θα λαμβάνονται υπόψη και τα τυπικά προσόντα, όπως οι ξένες γλώσσες ή η προηγούμενη εμπειρία σε θέσεις προϊσταμένου, ώστε μέσω αυτής της διαδικασίας να καταλήγουμε σε ένα σαφώς πιο αξιοκρατικό σύστημα, με την εγγύηση του ΑΣΕΠ», ανέφερε ο κ. Λιβάνιος

Συνταγματική Αναθεώρηση – Στο τραπέζι η άρση μονιμότητας

Στο επίκεντρο του δημόσιου διαλόγου επανέρχεται το ζήτημα της μονιμότητας των δημοσίων υπαλλήλων. Όπως τόνισε ο υπουργός Εσωτερικών, το κρίσιμο ζητούμενο δεν είναι τόσο η άρση της μονιμότητας αυτή καθαυτή, όσο η καθιέρωση ενός ουσιαστικού και αντικειμενικού συστήματος αξιολόγησης.

Στο τραπέζι βρίσκεται ακόμη και η συνταγματική κατοχύρωση της αξιολόγησης, η οποία θα αφορά το σύνολο των δημοσίων υπαλλήλων, συμπεριλαμβανομένων και των ήδη υπηρετούντων. Οι τελικές προτάσεις αναμένεται να διαμορφωθούν μέσα από τη συζήτηση με τα πολιτικά κόμματα, στο πλαίσιο της επικείμενης συνταγματικής αναθεώρησης.

Ο κ. Λιβάνιος υπενθύμισε ότι η διαδικασία αναθεώρησης του Συντάγματος απαιτεί αυξημένες πλειοψηφίες, γεγονός που καθιστά αναγκαίο έναν ευρύ πολιτικό διάλογο.

Ταυτόχρονα ξεκαθάρισε ότι η συζήτηση περί άρσης της μονιμότητας δεν συνεπάγεται κατάργηση της θεσμικής προστασίας των δημοσίων υπαλλήλων, ούτε δίνει τη δυνατότητα αυθαίρετων απολύσεων από υπουργούς, δημάρχους ή περιφερειάρχες. Πρόθεση είναι η μονιμότητα να γίνεται με διαφανείς και αντικειμενικές διαδικασίες αξιολόγησης, σε συνέχεια και του συστήματος επιλογής μέσω ΑΣΕΠ.