Συνεπιμέλεια 5 χρόνια μετά
«Από τότε που γεννήθηκαν τα παιδιά μου, τη στιγμή που τα κοίταξα, ξετρελάθηκα μαζί τους. Τη στιγμή που τα κράτησα, κόλλησα. Είμαι εθισμένος στα παιδιά μου κύριε δικαστά. Τα αγαπάω με όλη μου την καρδιά. Στην ιδέα ότι κάποιος θα μου πει ότι δεν μπορώ να είμαι μαζί τους, ότι δεν θα μπορώ να τα βλέπω συνέχεια, είναι σαν να μου πει ότι δεν θα μπορώ να έχω αέρα. Δεν μπορώ να ζήσω χωρίς αέρα και δεν μπορώ να ζήσω χωρίς αυτά».
Είναι η εμβληματική σκηνή του δικαστηρίου στην ταινία «Mrs Doubtfire». Οταν η αποκλειστική επιμέλεια των παιδιών δίνεται στη μητέρα, ο Ρόμπιν Γούλιαμς επινοεί την τρελή ιδέα να μεταμφιεστεί σε νταντά για να μπορεί να τα βλέπει συνέχεια.
Τις τελευταίες ημέρες επανήλθε η συζήτηση για τον νόμο της συνεπιμέλειας, τις νέες διατάξεις που τον τροποποιούν και τους φόβους για σταδιακό ξήλωμά του, όμως ο πολιτικός μανδύας που την τύλιξε, έκρυψε το επίδικο.
Οτι η Πολιτεία οφείλει να διασφαλίζει πως θα χωρίζει το ζευγάρι και όχι το παιδί από τον γονιό του. Οχι για το καλό του γονιού. Αλλά για την ισορροπημένη ψυχοκοινωνική ανάπτυξη του παιδιού. Το αυτονόητο δικαίωμα, που μας συγκίνησε όταν το ακούσαμε κινηματογραφικά από τα χείλη του Ρόμπιν Γουίλιαμς, αμφισβητείται σε μία κοινωνία, η οποία καταναλώνει ατελείωτη ρητορική ύλη για να στηρίξει την ισότητα των δύο φύλων.
Ο εμβληματικός νόμος της συνεπιμέλειας ήταν ακριβώς η νομική ενσάρκωση, η κοινωνική εμπέδωση, η επιτομή της ισότητας άνδρα και γυναίκας. Εχουν περάσει περίπου 5 χρόνια από τότε που ψηφίστηκε – κάτι που μάλιστα δεν είχε γίνει αβρόχοις ποσί.
Φεμινιστικές οργανώσεις τον πολέμησαν λυσσαλέα, προβάλλοντας ως βασικό επιχείρημα ότι θα λειτουργούσε ως πρόσχημα για να μην καταβάλλεται ολόκληρη διατροφή, χωρίς να αντιλαμβάνονται το οξύμωρο.
Οτι το φεμινιστικό κίνημα που ταυτοτικά δίνει αγώνες για τη χειραφέτηση των γυναικών, εν προκειμένω, όχι μόνο αποδέχεται, αλλά αγωνίζεται για να διατηρήσει η γυναίκα τον αποκλειστικό ρόλο της θεραπαινίδος.
Αντί να μάχεται να αποτελεί ισότιμη ευθύνη των ανδρών η γονική φροντίδα, ώστε οι γυναίκες να μετέχουν ισότιμα στην αγορά εργασίας, αντιμετωπίζει τη γονεϊκότητα ως αποκλειστική υποχρέωση της γυναίκας και περιορίζει τον ρόλο του άντρα στην οικονομική ενίσχυσή της μέσω της διατροφής.
Οπως συμβαίνει σε όλα τα αμφιλεγόμενα θέματα, η συζήτηση εξέφυγε του ουσιώδους: Τη διασφάλιση της ισότιμης πρόσβασης ενός παιδιού στη μαμά και τον μπαμπά του.
Η Πολιτεία οφείλει να παρέχει το νομικό οπλοστάσιο, ώστε το διαζύγιο να μην αποτελεί εργαλείο απειλής διάρρηξης του ιερού δεσμού ενός γονιού με το παιδί του. Υποχρεούται να προτεραιοποιεί αυτόν ακριβώς τον δεσμό και να αποκλείει τη δικονομική εργαλειοποίησή του παιδιού, διασφαλίζοντας ότι δεν θα χρησιμοποιείται ως όπλο στη φαρέτρα της συζυγικής διαμάχης εάν ο ένας από τους δύο γονείς θέλει να χωρίσει.
Το Συμβούλιο της Ευρώπης είχε καλέσει τις χώρες – μέλη να εναρμονίσουν τη νομοθεσία τους, καθώς κάθε αντίθετη στάση αποτελεί «καταπάτηση ανθρωπίνων δικαιωμάτων και διάκριση λόγω φύλου».
Οσον αφορά στα επιχειρήματα που διατυπώνονται περί «αδύναμων μαμάδων» και «βίαιων μπαμπάδων», δεν αποτελούν παρά αντανάκλαση έμφυλων στερεοτύπων, τα οποία με την αναπαραγωγή τους, εδραιώνονται.
Αλλωστε, για τους πραγματικά βίαιους μπαμπάδες/μαμάδες υπάρχει πρόβλεψη στο δικονομικό μας σύστημα. Αυτό που στην ουσία πρέπει να εμπεδωθεί είναι ότι υπάρχουν καλές και κακές μαμάδες, καλοί και κακοί μπαμπάδες και πως το φύλο δεν μπορεί να αποτελεί κριτήριο γονεϊκής καταλληλότητας ή συνέπειας.