Η «Μήδεια» της Γλυπτοθήκης αφηγείται

Γυμνόστηθη, πλασμένη από γύψο, έχει στο πλευρό της τα δυο της αγόρια. Ο χρόνος έχει παγώσει λίγες στιγμές πριν γίνει η διασημότερη ίσως παιδοκτόνος του δυτικού κόσμου. Και είναι η στιγμή που αποφάσισε να την αιχμαλωτίσει στην ύλη για τρίτη φορά ο Γιαννούλης Χαλεπάς. Είναι η Μήδεια ΙΙΙ, κεντρικό έκθεμα στην Εθνική Γλυπτοθήκη. Και θα έχει για πρώτη φορά την ευκαιρία να ακούσει την ιστορία της όπως τη διέσωσε στην αιωνιότητα ο Ευριπίδης, ως πρωταγωνίστρια, αλλά και απαραίτητο σκηνικό στοιχείο στη νέα παράσταση «Μήδεια Εξοδος ΙΙΙ» σε σκηνοθεσία και συρραφή κειμένων Κωνσταντίνου Χατζή και μουσική Γιώργου Κουμεντάκη.

«Δεν πρόκειται για διασκευή, αλλά για τον ίδιο τον λόγο του Ευριπίδη. Η διαφορά με την τραγωδία έγκειται κυρίως στο ότι έχω κρατήσει τα βασικά πρόσωπα του έργου αφαιρώντας τα χορικά», εξηγεί στο «Νσυν» ο Κωνσταντίνος Χατζής, που επιστρέφει για δεύτερη χρονιά στον συγκεκριμένο μουσειακό χώρο, μετά την περυσινή «Εκάβη» του, στην οποία επίσης συνεργάστηκε με τον καλλιτεχνικό διευθυντή της Εθνικής Λυρικής Σκηνής για τη μουσική του υβριδικού αυτού είδους, όπως το χαρακτηρίζει.

«Θεωρώ ότι ο ποιητικός λόγος και συγκεκριμένα η τραγωδία ήταν η πρώτη μορφή όπερας, διότι ακόμη και στα επεισόδια ο λόγος έχει χαρακτηριστικά στοιχεία της μουσικής, όπως ο ρυθμός και ο τόνος. Με ενδιαφέρει η μουσική παρτιτούρα του λόγου», εξηγεί ενώ έχει ήδη ξεκινήσει τις πρόβες με τους οκτώ ερμηνευτές που αφηγούνται την ιστορία της Μήδειας ενσωματώνοντας στο κείμενο θραύσματα λέξεων από τη Μήδεια και την Ιοκάστη του Γιάννη Κοντραφούρη, υπό τη μουσική σύνθεση Eros Demon (1991) – ένα έργο για κόντρα τενόρο και δύο πιάνα – σε ποίηση Σαπφούς.

Το γλυπτό

Το γλυπτό του Χαλεπά, διαστάσεων 72×44 εκ. – το οποίο ο καλλιτέχνης δημιούργησε μετά την εμφάνιση συμπτωμάτων αποκλίνουσας συμπεριφοράς που οδήγησαν στον εγκλεισμό του στο ψυχιατρείο – ήδη από τις περυσινές παραστάσεις είχε προκαλέσει το ενδιαφέρον του σκηνοθέτη. Και φέτος θέλησε να το θέσει στο επίκεντρο του εγχειρήματός του καθώς αισθάνεται ότι τόσο ο Χαλεπάς όσο και ο ίδιος θέλησαν να δουν την ουσία πίσω από τον μύθο της Μήδειας.

«Κάθε μέρα, όσο δουλεύουμε το έργο την ανακαλύπτουμε και περισσότερο και μου δημιουργείται η αίσθηση ότι ο Ευριπίδης ήταν ερωτευμένος με την ηρωίδα του παρά τις αντίθετες απόψεις που έχουν διατυπωθεί. Στη συγκεκριμένη προσέγγιση με απασχολεί ο ρόλος του ξένου, του ανθρώπου που φέρνει το νέο – ειδικά στο επίπεδο του νόμου – απέναντι στο παλιό που εκφράζει ο Ιάσων. Και μπορεί να ακουστεί κλισέ αλλά με ενδιαφέρει να ακουστεί ο λόγος του Ευριπίδη, να καταλάβει ο θεατής πλήρως την ιστορία, εξού και έχω μεγαλώσει τον πρόλογο, και να την αντικρίσει με καθαρό βλέμμα και όχι μέσα από τη φόρτιση των όσων έχει ακούσει και έχει ήδη διδαχτεί».

Πόσο ρόλο παίζει το ότι ένας μουσειακός χώρος καλείται να υπηρετήσει τη θεατρική συνθήκη; «Κάνει τη μισή δουλειά», απαντά ο Κωνσταντίνος Χατζής. «Η ενέργεια του ποιητικού λόγου παραμένει η ίδια, αλλά ο κλειστός χώρος επιτρέπει τη χρήση φωνητικών ποιοτήτων που δεν μπορείς να έχεις σε ένα ανοιχτό θέατρο».