Αστρονόμοι ανακάλυψαν Γαλαξίες – μέδουσες και κοσμικά τόξα με την χρήση της τεχνητής νοημοσύνης
- Μια ομάδα αστρονόμων ανέπτυξε ένα νέο εργαλείο τεχνητής νοημοσύνης που εντοπίζει σπάνια αστρονομικά αντικείμενα σε εικόνες του διαστημικού τηλεσκοπίου Hubble.
- Το εργαλείο εξέτασε σχεδόν 100 εκατομμύρια εικόνες μέσα σε δυόμισι ημέρες, αποκαλύπτοντας περίπου 1.400 σπάνια αντικείμενα, εκ των οποίων πάνω από 800 ήταν άγνωστα.
- Οι ερευνητές Ντέιβιντ Ο’Ράιαν και Πάμπλο Γκόμεζ της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Διαστήματος ανέπτυξαν και εκπαίδευσαν το εργαλείο χρησιμοποιώντας το αρχείο Hubble Legacy, που περιλαμβάνει δεδομένα από τη μακροχρόνια λειτουργία του Hubble.
Ένα νέο εργαλείο τεχνητής νοημοσύνης ανέπτυξε ομάδα αστρονόμων της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Διαστήματος (ESA), καταφέρνοντας να εντοπίσει σπάνια αστρονομικά αντικείμενα στο αρχείο εικόνων του διαστημικού τηλεσκοπίου Hubble. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται γαλαξίες-μέδουσες με αέρια πλοκάμια, γαλαξίες με δακτυλίους και βαρυτικοί φακοί.
Η ομάδα ανέλυσε σχεδόν 100 εκατομμύρια στιγμιότυπα μέσα σε μόλις δυόμισι ημέρες, αποκαλύπτοντας περίπου 1.400 σπάνια αντικείμενα. Από αυτά, περισσότερα από 800 δεν είχαν καταγραφεί ποτέ στο παρελθόν.
Το εργαλείο, που φέρει την ονομασία AnomalyMatch, αναπτύχθηκε από τους ερευνητές Ντέιβιντ Ο’Ράιαν και Πάμπλο Γκόμεζ της ESA. Στόχος τους ήταν να αξιοποιήσουν την τεχνητή νοημοσύνη για την ταχύτερη ανάλυση εκατομμυρίων αστρονομικών εικόνων, μειώνοντας δραστικά τον χρόνο που θα απαιτούσε η ανθρώπινη επεξεργασία. Η εκπαίδευση του συστήματος βασίστηκε στο αρχείο Hubble Legacy, το οποίο περιλαμβάνει δεκάδες χιλιάδες σύνολα δεδομένων από τη μακρόχρονη λειτουργία του τηλεσκοπίου.
Μέχρι σήμερα, οι αστροφυσικές ανωμαλίες εντοπίζονταν κυρίως μέσω χειροκίνητης αναζήτησης ή τυχαίας παρατήρησης. Ωστόσο, ο τεράστιος όγκος δεδομένων που παράγει το Hubble καθιστά πλέον αδύνατη τη λεπτομερή εξέταση όλων των εικόνων χωρίς τη βοήθεια αυτοματοποιημένων εργαλείων.
Πώς λειτουργεί το AnomalyMatch
Το AnomalyMatch χρησιμοποιεί νευρωνικό δίκτυο που μιμείται τον τρόπο λειτουργίας του ανθρώπινου εγκεφάλου, αναγνωρίζοντας μοτίβα και αποκλίσεις στις εικόνες. Έπειτα, οι ερευνητές εξετάζουν χειροκίνητα τις πιθανές ανωμαλίες που εντοπίζει το σύστημα, επιβεβαιώνοντας την εγκυρότητα των αποτελεσμάτων.
Περισσότερες από 1.300 περιπτώσεις αποδείχθηκαν πράγματι πραγματικές ανωμαλίες, ενώ πάνω από 800 δεν είχαν τεκμηριωθεί ποτέ στη διεθνή επιστημονική βιβλιογραφία. Οι περισσότερες αφορούσαν γαλαξίες σε φάση συγχώνευσης ή αλληλεπίδρασης, με ασυνήθιστα σχήματα και μακριές ουρές από αστέρια και αέρια.
Άλλες περιπτώσεις περιλάμβαναν βαρυτικούς φακούς, όπου η βαρύτητα ενός γαλαξία παραμορφώνει το φως ενός πιο απομακρυσμένου αντικειμένου, δημιουργώντας χαρακτηριστικά τόξα ή κύκλους. Η ομάδα εντόπισε επίσης «γαλαξίες-μέδουσες» και άλλες ιδιόμορφες δομές, ενώ μερικά αντικείμενα δεν μπορούσαν να ταξινομηθούν σε καμία γνωστή κατηγορία.
Η σχετική μελέτη δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Astronomy & Astrophysics.