Γύρω γύρω κεντροαριστεροί και στη μέση ο… διάλογος

Ο Νίκος Ανδρουλάκης χαρακτήρισε το συνέδριο που ετοιμάζει το ΠΑΣΟΚ στα τέλη Μαρτίου ως «συνέδριο διεύρυνσης», ενός ανοίγματος που θα διαμορφώσει τον τρόπο και τη διάθεση με τα οποία το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης θα αντιμετωπίσει τη ΝΔ του Κυριάκου Μητσοτάκη στις κάλπες του 2027. Στη Χαριλάου Τρικούπη λένε πως η διαδρομή από την αυτόνομη πορεία ως τα τραπέζια διαλόγου στο Τάε Κβον Ντο δεν κρύβει «κωλοτούμπες»: από το κόμμα δεν γίνεται καμία αναφορά σε κοινά ψηφοδέλτια ή μετωπικά σχήματα με άλλες πολιτικές δυνάμεις, δεν υπάρχει κανένα υπονοούμενο για κοινή κάθοδο. Από τα πλέον επίσημα χείλη εξηγείται πως η διεύρυνση αφορά κυρίως πρόσωπα – και, σε κάθε ξεχωριστή περίπτωση, η συμμετοχή στον προσυνεδριακό διάλογο και η οργανική ενσωμάτωση στο συνέδριο αποτελεί παράδειγμα αποδοχής των αρχών και του προγράμματος του ΠΑΣΟΚ. Αυτό το πλαίσιο διευκολύνει και βουλευτές, ενώ επισημαίνεται πως πρόκειται για μια αμφίπλευρη διαδικασία.

Κι όμως, η πρόσκληση σε τραπέζια διαλόγου, τουλάχιστον προς την πλευρά του ΣΥΡΙΖΑ και της Νέας Αριστεράς, δείχνει πως η Χαριλάου Τρικούπη κάνει ένα βήμα προετοιμασίας, ένα βήμα συναίνεσης προς την πλευρά τους, πέραν της κοινοβουλευτικής ώσμωσης. Σε μια προωθημένη εκδοχή, με αυτόν τον τρόπο το έδαφος λειαίνεται – και, αν και εφόσον αποφασιστεί, σε μια εξελισσόμενη διαδικασία διεύρυνσης, θα μπορούσε να βγάλει από συρτάρι το εργαλείο που είχε χρησιμοποιήσει η Φώφη Γεννηματά με το «ΠΑΣΟΚ – Δημοκρατική (Συμ)παράταξη». Για το επίσημο ΠΑΣΟΚ δεν περιλαμβάνονται προφανώς όλοι – και η αρνητική διάθεση που φάνηκε να επικρατεί, υπό τη μορφή διαρροών («άλλο οι κοινοβουλευτικές διαδικασίες, άλλο το συνέδριο»), για τη Ζωή Κωνσταντοπούλου δείχνει τα όρια που αντιλαμβάνονται και στο ΠΑΣΟΚ πως αντέχει το εκλογικό τους ακροατήριο, το οποίο έχει και ισχυρό κεντρώο πόλο.

Αυτό το σενάριο, ωστόσο, τη δεδομένη στιγμή μοιάζει ακόμα πολύ μακρινό, γιατί τα δεδομένα δεν είναι όλα πάνω στο τραπέζι: ο Αλέξης Χαρίτσης, στην έναρξη του συνεδρίου της Νέας Αριστεράς, μίλησε για την ανάγκη Λαϊκού Μετώπου, με κριτική και διάλογο «απέναντι σε παλιούς συντρόφους και φίλους» και «απέναντι σε κόμματα που μπορεί να μην έχουμε συνεργαστεί, αλλά μας ενδιαφέρει να τα τραβήξουμε προς τα Αριστερά», όμως κανείς δεν μπορεί να πει με σιγουριά αν μέχρι την Κυριακή, που οι εργασίες ολοκληρώνονται, η ΝΕΑΡ θα είναι ακόμα σε αυτή τη γραμμή – όλα εξαρτώνται από τον τρόπο που θα επιλέξει να διαχειριστεί το συνέδριο η πλευρά με επικεφαλής τον γραμματέα Γαβριήλ Σακελλαρίδη, ο οποίος κοιτάει για συνεργασίες προς την πλευρά της εξωκοινοβουλευτικής Αριστεράς. Αν, τελικά, επιλέξουν τώρα να τραβήξουν τα πράγματα στα άκρα, παρότι η φύση του συνεδρίου τους επιτρέπει να μην το κάνουν, τότε μπορεί και να εκκινηθούν διαδικασίες που θα αφορούν την υψηλότερη βαθμίδα του κόμματος.

Για άλλες πλευρές του προοδευτικού χώρου, η Νέα Αριστερά βιάστηκε να κάνει το συνέδριό της, τη στιγμή που ο προοδευτικός χώρος ανακατατάσσεται και ο Αλέξης Τσίπρας δεν έχει ακόμα κάνει την κίνησή του. Ορόσημο, και εκτός των «πράσινων» κύκλων, θεωρείται το συνέδριο του ΠΑΣΟΚ – είτε αυτό παραγάγει μια εικόνα ενότητας είτε, πολύ περισσότερο, αν οδηγήσει σε ρευστοποίηση, με εσωστρέφεια, ρήξεις, ακόμα και αποχωρήσεις. Αυτό είναι και το σημείο καμπής που φαίνεται πως περιμένει και ο πρώην πρωθυπουργός για να αποφασίσει τη φύση των επόμενων πολιτικών του κινήσεων όσον αφορά τη σύσταση του «κινήματος» που έχει ήδη ουσιαστικά εξαγγείλει. Δεν βιάζεται, εκτιμούν όσοι τον γνωρίζουν, τοποθετώντας τις όποιες αποφάσεις ληφθούν από τον Τσίπρα από τον Απρίλιο και μετά. Ενα είναι βέβαιο: όπως ο Τσίπρας μοιάζει ως τώρα να επιλέγει την «αυτοοργάνωση α λα ΠΑΣΟΚ του ’74» αντί για συγκολλήσεις κορυφής, έτσι και η σημερινή ηγεσία του ΠΑΣΟΚ απορρίπτει τη συνεργασία μαζί του – εκτιμώντας πως η συμβολή και η παρουσία του έχουν κριθεί εκλογικά, μέσα από διαδοχικές ήττες με αντίπαλο τον Μητσοτάκη.

Η δυναμική μεταξύ Δούκα – Τσίπρα

Με αυτά τα δεδομένα, γιατί όλοι, ακόμα και ο Τσίπρας, το τριήμερο 27 με 29 Μαρτίου θα παρακολουθούν τις εργασίες του πασοκικού συνεδρίου; Η τελευταία συζήτηση στην Πολιτική Γραμματεία του κόμματος της αξιωματικής αντιπολίτευσης, αλλά και οι δημόσιες τοποθετήσεις στελεχών δείχνουν πως μέσα στο ΠΑΣΟΚ, πέρα από την κριτική για τις διαδικασίες και την εσωτερική δημοκρατία, υπάρχει μια αντιπολιτευτική πλευρά που θέτει θέμα κατεύθυνσης και «δεν κάνει πίσω»: ο Χάρης Δούκας επιμένει σε όλους τους τόνους για το ψήφισμα που θα αποκλείει την οποιαδήποτε συνεργασία με τη ΝΔ, αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο επαφών και διαλόγου με το «κίνημα Τσίπρα» επικαλούμενος πως αυτό δεν έχει ακόμα συσταθεί και βάζει ακόμα και τη Ζωή Κωνσταντοπούλου στα τραπέζια του διαλόγου του συνεδρίου για τη συνταγματική αναθεώρηση.

Στη Χαριλάου Τρικούπη έχουν αποφασίσει να διαχειριστούν αυτή τη διαρκή διαφοροποίηση με διπλωματικούς ελιγμούς – οι διαρροές εναντίον του έχουν κοπεί, η επίσημη γραμμή λέει πως «κάθε στέλεχος έχει δικαίωμα να έχει την άποψή του» και ο Νίκος Ανδρουλάκης, στη συνεδρίαση της ΠΓ, του είπε καθαρά πως από τη στιγμή που το καταστατικό του κόμματος έχει πρόβλεψη για ηλεκτρονικό δημοψήφισμα για κρίσιμα ζητήματα (μια πρόταση που έχουν πρώτοι βάλει στο τραπέζι ο Παύλος Γερουλάνος και ο Μιχάλης Κατρίνης), το ψήφισμα για τη μη συνεργασία με τη ΝΔ δεν έχει νόημα. Ολα δείχνουν πως στη Χαριλάου Τρικούπη δεν προτίθενται να κάνουν καμία επιθετική κίνηση, δεν θα δώσουν καμία αφορμή για ανεξέλεγκτη ένταση προσυνεδριακά ή τις μέρες του συνεδρίου, η οποία θα μπορούσε δυνητικά να φέρει επιλογές εξόδου. Γνωρίζοντας πως αυτό περιμένουν σε παραπάνω από ένα στρατόπεδα του προοδευτικού χώρου, στα οποία περιλαμβάνουν και αυτό του Τσίπρα.

Το ερώτημα, για όσα στελέχη του ευρύτερου χώρου θέτουν όλα τα σενάρια επί τάπητος, είναι ένα – υπάρχει δίαυλος μεταξύ της Αμαλίας και της Κοτζιά; Και μένει αναπάντητο, καθώς καμία πλευρά δεν επιβεβαιώνει. Στα υπαρκτά δεδομένα, όσον αφορά την παρουσία του Αντώνη Σαουλίδη, στελέχους του περιβάλλοντος Δούκα, στην παρουσίαση της «Ιθάκης», ο Δούκας δεν είχε πρότερη γνώση της απόφασής του. Στην περίπτωση του Γιώργου Μπουλμπασάκου, που αποχώρησε, είχε ενημερωθεί μία μέρα νωρίτερα. Ο Θόδωρος Μαργαρίτης, που επίσης στήριξε Δούκα, τονίζει (ΟΝΕ) πως αν ο Τσίπρας σχηματίσει κόμμα «πρέπει να τον λάβουμε υπόψη στους διαύλους επικοινωνίας». Παράλληλα, λόγω της συνεργασίας στον Δήμο Αθηναίων, ο ίδιος ο Δούκας έχει επαφές με στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ και της Νέας Αριστεράς, με τα οποία συνομιλεί τακτικά, ενώ το εσωκομματικό «διαζύγιο» μεταξύ Δούκα και Μανώλη Χριστοδουλάκη είχε ως αφορμή τις θέσεις του δημάρχου για τον πρώην πρωθυπουργό.