Η αξία της συναίνεσης

Η έννοια των συναινέσεων και των συνεννοήσεων στην πολιτική σκηνή είναι ένα περίπλοκο ζήτημα και ευάλωτο σε παρεξηγήσεις ή παρανοήσεις. Συνήθως συναινέσεις ζητούν κυβερνήσεις για δύσκολα θέματα. Για επιλογές που σκοντάφτουν στην κοινωνική συνθήκη αλλά ενός είδους συμφωνία ή η ανοχή εντός πολιτικού τόξου δίνουν χώρο για την ενεργοποίησή τους. Ας διαχωρίσουμε αυτό από μια τυπική συνεννόηση μεταξύ πολιτικών δυνάμεων, που πάντως και εκείνη έχει τη σημασία της και περισσότερο σήμερα που όλοι μαλώνουν με όλους και συχνά όχι εντός πλαισίου.

Να το πούμε ανάποδα: κανονικά για τα μείζονα θέματα θα έπρεπε να αναζητώνται οι συναινέσεις. Ούτε απλώς αποτέλεσμα μονομερών κυβερνητικών αποφάσεων θα έπρεπε να είναι, ούτε να στηρίζονται συχνά σε εύθραυστες νομιμοποιήσεις. Τα κόμματα εκφράζουν κοινωνικά στρώματα και κατηγορίες πολιτών. Ακόμη και η καθολική τους άρνηση σε επιλογές, έχει τη σημασία της. Οπως είναι σήμερα διαμορφωμένο το πολιτικό σύστημα και βέβαια το Σύνταγμα της χώρας – που είναι και αποτύπωση πολλών επιπέδων θεσμικότητας και αφομοιωμένης ισορροπίας. Συνήθως την πρωτοβουλία κάθε φορά την παίρνει ο ίδιος ο πρωθυπουργός. Από την άλλη δεν θα πρέπει να ξεχνάμε ότι ο έτερος πολιτειακός πόλος, η Προεδρία της Δημοκρατίας, επίσης έχει τον χώρο και τη δυνατότητα ενίοτε να αναζητήσει συνεννοήσεις γιατί πάντα είναι πολύ πιθανό και ένα Συμβούλιο Πολιτικών Αρχηγών ή ενόψει συνταγματικών αναθεωρήσεων να έχει σημασία να διαμορφώνεται μία γραμμή έστω συζήτησης. Ο σημερινός Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κωνσταντίνος Τασούλας ορθά κάνει να μην αντιλαμβάνεται τον ρόλο τους ως ένας άτυπου «υπουργού προεδρίας» αλλά αντίθετα να ενισχύει τα πολιτικά χαρακτηριστικά της δικής του πολιτειακής ιδιότητας. Πολιτικός εξάλλου υπήρξε. Σε αυτό το πλαίσιο προφανώς εντάσσεται και μία σειρά συζητήσεων που ο ίδιος αρχίζει και κάνει με πρώην πρωθυπουργούς και όχι μόνον ενόψει προφανώς και πιο ρευστοποιημένων πολιτικών συνθηκών.

Να θυμίσουμε εδώ ξανά ότι οι συζητήσεις δεν συνεπάγονται και συμφωνίες. Διαμορφώνουν όμως εκείνο το λεπτό σημείο και εκείνη τη λεπτή γραμμή στο πολιτικό τόξο που δείχνει ότι μπορεί να συνομιλεί πάνω σε μια δημοκρατική βάση. Κάποτε όλα αυτά θα ήταν αυτονόητα. Λόγω και άλλου επιπέδου του δικομματισμού ή άλλων θεσμικών αντοχών. Σήμερα που μια σειρά κρίσεων, με πρώτη εκείνη των κομμάτων, πιέζουν ακόμη και τα όρια του κοινοβουλευτισμού, έχει ακόμη μεγαλύτερη σημασία μια ισορροπία εντός πολιτικού συστήματος. Δεν είναι για τους τύπους, ούτε κάτι εθιμολαγνικό. Το αξιακό φορτίο των πολιτικών σχηματισμών απομειώνεται ή αλλάζει. Καραδοκούν ακόμη και φωνές αμφισβήτησης της Δημοκρατίας ή αναθεώρησης ενός συνολικού κεκτημένου. Συχνά εφάπτονται με ακροδεξιές θέσεις ή ενδύονται τις νέες. Είναι άλλο η δομική αντιπαράθεση των κομμάτων και άλλο ένα τοπίο όπου θα απονεκρωθεί κάθε εμπιστοσύνη.

Αυτός, Αυτή, Αυτό: Παλιοί

Το ρεπορτάζ λέει για ενεργό συμμετοχή και συνεργασία του ιστορικού στελέχους του ΠΑΣΟΚ και πρώην υπουργού Κώστα Σκανδαλίδη με τον Νίκο Ανδρουλάκη. Οι σχέσεις τους πέρασαν διάφορα, αλλά οι συνθέσεις πάντα είναι προωθητικές για μια ηγεσία. Ο βετεράνος πολιτικός το ξέρει αυτό, ενώ ένα επιβιωτικό ένστικτο σήμερα στη Χαριλάου Τρικούπη και ενόψει συνεδρίου αντιλαμβάνεται πως μόνον με ισορροπίες μπορεί να προχωρήσει. Οι προοδευτικοί χώροι πλήρωσαν το γεγονός πως νεότερες ηγεσίες δεν άκουγαν τους εμπειρότερους. Ρωτήστε τον Αλέξη Τσίπρα που δεν άκουσε ποτέ προσεκτικά τη δική του παλιά φρουρά. Στοιχειώδες.

#Hashtag: Αμφισβητήσεις

Χαρακτηριστικό του νεο-συντηρητικού πόλου είναι πάντα η αναθεώρηση δεδομένων και η απλοϊκή αμφισβήτηση. Για τα εμβόλια είναι ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα, οι αμβλώσεις είναι ένα έτερο. Η μετανεωτερική φάση αλλά και το αδυνάτισμα παραδοσιακών θεωριών δίνουν τον χώρο. Εδώ συχνά συνδυάζονται και πιο παράδοξες αναγνώσεις, ενώ στο βάθος πάντα καραδοκεί μια στυγνή θεολογία και ένας μανιχαϊσμός που αναζητά εσωτερικό εχθρό. Αν πιστεύει σήμερα ένα μέρος του επίσημου πολιτικού συστήματος πως προσεταιριζόμενο αυτό το κλίμα θα το ουδετεροποιήσει ή θα το φέρει στα μέτρα του, πλανάται πλάνην οικτράν. Κάθε μερική νίκη του το εν λόγω ρεύμα, τη διαβάζει ως ένα βήμα για την ατζέντα του.