Σύνταξη στα 66 με 700 έως 800 ευρώ: Δημογραφικό αδιέξοδο για τους νέους

Μελλοντική, μετά το 2030, αύξηση στα όρια ηλικίας συνταξιοδότησης κατά 4 έτη για τους σημερινούς 22χρονους παράλληλα με μειωμένες  συντάξεις προβλέπουν διεθνείς οργανισμοί για τη χώρα μας λόγω του δημογραφικού προβλήματος.

Παρ’ όλα αυτά, η πολιτική ηγεσία του υπουργείου Εργασίας έχει διαβεβαιώσει κατηγορηματικά ότι «δεν υπάρχει καμία συζήτηση για αλλαγή στα ηλικιακά όρια συνταξιοδότησης από το 2027».

Ηδη μια νέα γενιά χαμηλοσυνταξιούχων δημιουργείται στο ασφαλιστικό σύστημα της χώρας μας, οι οποίοι θα λαμβάνουν συντάξεις της τάξης των 800 ευρώ. Κι αυτό γιατί διάταξη στον νόμο Κατρούγκαλου, η οποία διατηρήθηκε και από τη σημερινή κυβέρνηση (ΝΔ), προβλέπει τον υπολογισμό της σύνταξης με βάση τον μέσο όρο των μηνιαίων αποδοχών ολόκληρου του εργασιακού βίου και όχι του τελευταίου έτους ή της τελευταίας πενταετίας. Παράλληλα χαμηλές είναι και οι συντάξεις των ελευθέρων επαγγελματιών-αυτοαπασχολουμένων λόγω της καταβολής χαμηλών ασφαλιστικών εισφορών.

Σύμφωνα με υπολογισμούς της ΕΝΥΠΕΚΚ, μετά το 2028 ο μέσος όρος ειδικά των νέων κύριων συντάξεων που προέρχονται κυρίως από τον ιδιωτικό τομέα θα ανέρχεται κατά μέσο όρο σε 700-800 ευρώ.

Καταλυτικά θα επηρεαστούν οι μελλοντικές συντάξεις λόγω των χαμηλών μισθών, κυρίως του 1/3 του εργατικού δυναμικού που σήμερα ασχολείται στις ποικιλώνυμες μορφές εργασιακής ευελιξίας.

Επίσης χαμηλές θα είναι οι μελλοντικές συντάξεις όσων αμείβονται με τον κατώτατο μισθό, ενώ πολύ χαμηλές θα είναι οι συντάξεις των ελεύθερων επαγγελματιών-αγροτών αφού 9 στους 10 εξ αυτών επιλέγουν τη χαμηλότερη ασφαλιστική κλάση.

Τι προβλέπει ο ΟΟΣΑ

Οι δημογραφικές εξελίξεις, σε συνδυασμό με τη σύνδεση των ορίων ηλικίας με το προσδόκιμο ζωής, οδηγούν – σύμφωνα με διεθνείς οργανισμούς – σε ένα μέλλον όπου η σύνταξη θα έρχεται αργότερα και θα είναι χαμηλότερη.

Η νέα έκθεση του ΟΟΣΑ «Pensions at a Glance 2025» προβλέπει ότι και στην Ελλάδα θα αρχίσει σταδιακά να αυξάνεται η μέση ηλικία εξόδου από την εργασία, ακολουθώντας τη γενική ευρωπαϊκή τάση. Για τους νέους που μπήκαν στην αγορά εργασίας το 2024, και συγκεκριμένα για τους σημερινούς 22χρονους, η μέση ηλικία συνταξιοδότησης αναμένεται να αυξηθεί από τα 62 στα 66 έτη.

Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι οι νέοι αυτοί εργαζόμενοι θα χρειαστεί να συμπληρώσουν 44 έτη ασφάλισης, αντί για 40 που απαιτούνται σήμερα, προκειμένου να συνταξιοδοτηθούν. Η επιβάρυνση αυτή αποδίδεται κυρίως στη ραγδαία δημογραφική γήρανση της χώρας και στη συρρίκνωση του εργατικού δυναμικού.

Σύμφωνα με τον ΟΟΣΑ, η Ελλάδα βρίσκεται ανάμεσα στις χώρες με τη μεγαλύτερη γήρανση πληθυσμού και τη μεγαλύτερη μείωση του εργατικού δυναμικού τις επόμενες δεκαετίες. Εως το 2050, σε κάθε 100 εργαζομένους θα αντιστοιχούν 70 ηλικιωμένοι άνω των 65 ετών, όταν ο μέσος όρος του ΟΟΣΑ θα είναι 52.

Παρά τα δυσμενή αυτά δεδομένα, η Ελλάδα εξακολουθεί να διατηρεί χαμηλότερα όρια ηλικίας συνταξιοδότησης σε σύγκριση με πολλές χώρες της Δυτικής Ευρώπης. Στον ιδιωτικό τομέα, η κανονική ηλικία εξόδου από την εργασία παραμένει περίπου στα 62 έτη, ενώ στον δημόσιο τομέα κινείται ακόμη χαμηλότερα, γύρω στα 60-61 έτη, γεγονός που την κατατάσσει στις τελευταίες θέσεις του ΟΟΣΑ.

Την ίδια εικόνα μεταφέρει και η Ευρωπαϊκή Αρχή Ασφαλίσεων και Επαγγελματικών Συντάξεων (EIOPA), η οποία προειδοποιεί ότι τα δημόσια συστήματα κοινωνικής ασφάλισης δεν θα μπορούν στο μέλλον να χρηματοδοτήσουν επαρκώς τις συντάξεις, λόγω της επιδείνωσης της αναλογίας εργαζομένων προς συνταξιούχους.

Για την Ελλάδα, οι επιπτώσεις αναμένεται να είναι ακόμη πιο έντονες, καθώς το δημογραφικό πρόβλημα είναι βαθύτερο σε σχέση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Οι ασφαλισμένοι προβλέπεται να μειωθούν από 4,1 εκατ. το 2022 σε μόλις 3,3 εκατ. έως το 2050, ενώ οι συνταξιούχοι θα αυξηθούν και θα φτάσουν τα 3 εκατ. άτομα.