Τρίτη και 13: Γιατί την θεωρούν όλοι γρουσούζικη ημέρα

Τρίτη και 13 γράφει σήμερα το ημερολόγιο, και πολλοί επιλέγουν να μείνουν στο σπίτι, φοβούμενοι κάποιο ατύχημα, καθώς η ημέρα θεωρείται η πιο γρουσούζικη του χρόνου.

Η συγκεκριμένη δεισιδαιμονία συναντάται κυρίως στους Έλληνες και στους ισπανόφωνους λαούς. Η Τρίτη θεωρείται γενικά αποφράς ημέρα, δηλαδή γρουσούζικη και επικίνδυνη. Όταν, μάλιστα, συμπέσει με τη 13η ημέρα του μήνα, οι προληπτικοί τη θεωρούν εξαιρετικά άτυχη. Για τους περισσότερους άλλους λαούς, η αντίστοιχη ημέρα είναι η Παρασκευή και 13.

Οι ισπανόφωνοι εκφράζουν την προκατάληψη αυτή με την παροιμία «En martes, ni te cases ni te embarques» («Την Τρίτη, μη παντρεύεσαι και μη ξεκινάς ταξίδι»). Παρόμοια, στην Ελλάδα, οι προληπτικοί αποφεύγουν εκείνη την ημέρα να ξεκινήσουν νέες δραστηριότητες, να ταξιδέψουν ή να τελέσουν αρραβώνες. Αντίθετα, θεωρούν πως η Τρίτη ενδείκνυται για τελετές μαγείας.

Η ιστορική και λαογραφική ερμηνεία

Σύμφωνα με την ελληνική παράδοση, η Τρίτη θεωρείται γρουσούζικη επειδή την ημέρα αυτή, στις 29 Μαΐου 1453, η Κωνσταντινούπολη έπεσε στα χέρια των Οθωμανών. Όπως σημειώνει ο «πατέρας» της ελληνικής λαογραφίας, Νικόλαος Πολίτης (1852-1921), η εξήγηση αυτή είναι μεταγενέστερη, καθώς ακόμη και οι σύγχρονοι της Άλωσης απέδωσαν την εθνική συμφορά στην αρνητική επιρροή της ημέρας. Μαρτυρίες για την πρόληψη αυτή υπάρχουν ήδη από το 1164.

Όπως αναφέρει το sansimera.gr, ο Πολίτης αποδίδει τη δεισιδαιμονία σε αστρολογικές αντιλήψεις. Την Τρίτη κυριαρχεί ο πλανήτης Άρης, ενώ σε συγκεκριμένη «κακιά ώρα» της ημέρας επικρατεί ταυτόχρονα με τον Κρόνο, καθιστώντας τη στιγμή αυτή επικίνδυνη. Επειδή, όμως, κανείς δεν γνωρίζει ποια είναι αυτή η ώρα, ολόκληρη η ημέρα θεωρείται αποφράς.

Ο συμβολισμός του αριθμού 13

Ο αριθμός 13 θεωρείται παραδοσιακά κακότυχος, καθώς διαταράσσει την αρμονία του 12 — των 12 Θεών του Ολύμπου, των 12 άθλων του Ηρακλή, των 12 φυλών του Ισραήλ, των 12 μαθητών του Χριστού και των 12 Ιμάμηδων. Με την προσθήκη του ενός σχηματίζεται η αρχή ενός νέου κύκλου, που συμβολίζει το άγνωστο και προκαλεί ανησυχία. Έτσι, ο αριθμός 13 συνδέθηκε με ατυχή γεγονότα και φόβους που διατηρούνται μέχρι σήμερα.