Χειρόφρενο διαρκείας στα ταξί για την ηλεκτροκίνηση

Σε νέα περίοδο έντασης με το υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών εισέρχεται από αύριο ο κλάδος των ταξί, με σημείο «τριβής» την υποχρεωτική μετάβαση στην ηλεκτροκίνηση από φέτος, η οποία σε συνδυασμό με το κόστος προσαρμογής και τις σημαντικές ελλείψεις σε υποδομές φόρτισης πυροδοτεί αντιδράσεις – κινητοποιήσεις σε όλη τη χώρα.

Το Συνδικάτο Αυτοκινητιστών Ταξί Αττικής (ΣΑΤΑ) προχωρεί από αύριο, Τρίτη, σε δύο 48ωρες επαναλαμβανόμενες απεργίες (έως τις 6 το πρωί του Σαββάτου), ενώ στις κινητοποιήσεις θα συμμετάσχουν και τα ταξί της περιφέρειας με απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Επαγγελματιών Ιδιοκτητών Αυτοκινητιστών Ταξί και Αγοραίων (ΠΟΕΙΑΤΑ), στο πλαίσιο της δημιουργίας κοινού μετώπου των αυτοκινητιστών ταξί όλης της Ελλάδας.

Ολες τις μέρες της απεργίας, οι ιδιοκτήτες ταξί της Αττικής έχουν αποφασίσει να πραγματοποιούν καθημερινά μηχανοκίνητες πορείες από τη λεωφόρο Καβάλας έως το υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών, απαιτώντας συνάντηση με τον αναπληρωτή υπουργό Κωνσταντίνο Κυρανάκη. «Σε περίπτωση μη θετικής ανταπόκρισης από την πλευρά της κυβέρνησης, ο κλάδος θα συνεχίσει με απεργία διαρκείας», αναφέρει ο πρόεδρος του ΣΑΤΑ Θύμιος Λυμπερόπουλος.

Δύο εξαιρέσεις

Στο επίκεντρο της «σύγκρουσης» βρίσκεται νομοθετική διάταξη του 2021, η οποία προβλέπει ότι από 1ης Ιανουαρίου 2026 κάθε άδεια ταξί που λήγει θα ανανεώνεται μόνο με ηλεκτροκίνητο όχημα. Πάντως, ως προς την πρόβλεψη αυτή, η κυβέρνηση ετοιμάζεται να κάνει δύο «διορθώσεις», που όμως δεν ικανοποιούν τον κλάδο, καθώς αφορούν συγκεκριμένη ηλικιακή ομάδα αυτοκινητιστών.

Συγκεκριμένα, όπως ανέφερε ο Κ. Κυρανάκης, αν και η νομοθεσία έδινε ήδη πενταετές περιθώριο προσαρμογής, μέσα στο οποίο κάποιοι ιδιοκτήτες ταξί έχουν ήδη αλλάξει όχημα (ελάχιστοι μέχρι στιγμής), το υπουργείο, εξετάζοντας την κατάσταση που έχει διαμορφωθεί, αποφάσισε να προχωρήσει σε δύο εξαιρέσεις από την πρόβλεψη του νόμου, και συγκεκριμένα:

• Οι αυτοκινητιστές ταξί που βρίσκονται κοντά στη συνταξιοδότηση και είναι ηλικίας από 62 έως 68 ετών θα έχουν επιπλέον χρονικό περιθώριο, ώστε να μην αναγκαστούν να επενδύσουν μεγάλα ποσά σε ηλεκτροκίνητα ταξί λίγο πριν αποχωρήσουν από το επάγγελμα.
• Επίσης, εξαιρούνται από την υποχρέωση αντικατάστασης του οχήματός τους αποκλειστικά με ηλεκτρικό οι αυτοκινητιστές ταξί των οποίων το όχημα υπέστη ολική καταστροφή, ώστε να μην επιβαρυνθούν υπέρμετρα σε έκτακτες συνθήκες.

Σύμφωνα με το υπουργείο, μέσα στο 2026, υποχρέωση αντικατάστασης των οχημάτων τους με ηλεκτρικά θα έχουν 270 ιδιοκτήτες ταξί, από το σύνολο των περίπου 29.000 αδειών που υπάρχουν σε όλη τη χώρα. Πρόκειται για ποσοστό περίπου 1%, γεγονός που κατά τον Κ. Κυρανάκη «δεν δικαιολογεί εικόνα γενικευμένης ανατροπής στον κλάδο». Σημειώνεται ότι η σχετική υποχρέωση ισχύει μόνο για την Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη, όπου συγκεντρώνεται και η πλειονότητα των αδειών (συνολικά 16.000), με την πρωτεύουσα, σύμφωνα με τα στοιχεία του ΣΑΤΑ, να έχει περί τα 14.000 ταξί. Υπενθυμίζεται ότι το ανώτατο όριο ηλικίας ενός οχήματος για να κυκλοφορεί ως ταξί είναι τα 15 έτη για όσα οχήματα είναι έως 1.850 κ.εκ. και τα 18 έτη για όσα είναι από 1.851 κ.εκ. και άνω.

Αλλαγές για τα «Πράσινα Ταξί»

Σε ό,τι αφορά τις υποδομές φόρτισης, βάσει των στοιχείων που έδωσε ο Κ. Κυρανάκης, σήμερα υπάρχουν 10.000 δημόσια σημεία φόρτισης πανελλαδικά και 30.000 ηλεκτροκίνητα οχήματα, κατάσταση που δημιουργεί αναλογία περίπου τριών οχημάτων ανά φορτιστή. Στον σχεδιασμό προβλέπεται, επίσης, η δημιουργία υποδομών φόρτισης σε πιάτσες ταξί, προκειμένου να διευκολυνθεί η καθημερινή λειτουργία των επαγγελματιών.

Επιπλέον, μέσα στο πρώτο εξάμηνο του 2026 θα υπάρξει νέο πρόγραμμα επιδότησης για τα ταξί, στα πρότυπα της δράσης «Πράσινα Ταξί», η οποία προέβλεπε επιδότηση της αγοράς ηλεκτρικού οχήματος έως 22.500 ευρώ. Το υπουργείο φέρεται να καταλήγει στη σύνδεση των επιδοτήσεων απευθείας με τις αντιπροσωπείες οχημάτων (χωρίς μεσάζοντες), ώστε αυτό να λειτουργεί ως προκαταβολή για την αγορά ηλεκτρικού ταξί, κάνοντας το πρόγραμμα πιο ελκυστικό για τους ιδιοκτήτες ταξί.

Στόχος είναι να διορθωθεί η αποτυχία του προηγούμενου προγράμματος, την οποία οι αυτοκινητιστές αποδίδουν στη λανθασμένη φιλοσοφία του που αποθάρρυνε τη συμμετοχή σε αυτό. Οι ίδιοι τονίζουν ότι ορισμένοι ακόμα δεν έχουν πληρωθεί το σύνολο της επιδότησης. Προσθέτουν δε πως οι συμμετέχοντες στο πρόγραμμα δεν μπορούσαν να χρησιμοποιήσουν το ποσό της επιδότησης ως προκαταβολή αγοράς αυτοκινήτου, την οποία θα έπρεπε να βάλουν από την τσέπη τους, ενώ αναφορικά με το πρόσθετο ποσό των 5.000 ευρώ που δινόταν στην περίπτωση απόσυρσης ρυπογόνου οχήματος λένε ότι η αρχιτεκτονική του προγράμματος απέκλειε πολλούς ενδιαφερομένους, καθώς δικαιολογούσε μόνον οχήματα που ήταν παλαιότερα του 2014.

Πάντως, οι εκπρόσωποι του κλάδου των ταξί αμφισβητούν την επάρκεια του νέου σχεδίου, επισημαίνοντας ότι η ηλεκτροκίνηση προωθείται χωρίς τις αναγκαίες υποδομές φόρτισης. Οπως τονίζουν, οι αυτοκινητιστές είναι «εξαρτημένοι» από ταχυφορτιστές και όχι από φορτιστές βραδείας φόρτισης. Το πρόβλημα είναι ότι στην Αθήνα υπάρχουν μόλις 31 ταχυφορτιστές. Με αυτόν τον αριθμό δεν θα «βγαίνει» ούτε η δεύτερη βάρδια!

Υψηλό κόστος

Την ίδια στιγμή, σύμφωνα με τους ίδιους, η χρέωση στους ταχυφορτιστές φτάνει σήμερα στα 0,65 ευρώ ανά κιλοβατώρα (!), κόστος που μεταφράζεται σε σημαντικά υψηλότερη από τη δαπάνη ανά χιλιόμετρο σε σχέση με το ντίζελ ή το φυσικό αέριο. Συγκεκριμένα, το ρεύμα στοιχίζει σήμερα 14 λεπτά ανά χιλιόμετρο, η πετρελαιοκίνηση 9 λεπτά και το φυσικό αέριο 6 λεπτά.

Από την άλλη, προσθέτουν, καμία ασφαλιστική εταιρεία δεν δέχεται να συνάψει «μεικτή ασφάλεια» και να περιλαμβάνει στο ασφαλιστήριο συμβόλαιο και την μπαταρία, που είναι η «αχίλλειος πτέρνα» αυτών των αυτοκινήτων. Παράλληλα, σημειώνουν, το κόστος αγοράς ενός ηλεκτροκίνητου ταξί παραμένει έως και 20.000 ευρώ υψηλότερο από ένα συμβατικό όχημα, επιβαρύνοντας ιδιαίτερα τους αυτοαπασχολουμένους.

Πηγές των αυτοκινητιστών μάλιστα προειδοποιούν ότι οι προωθούμενες από τον Κυρανάκη δύο αλλαγές στο νομοθετικό πλαίσιο ενδέχεται να δημιουργήσουν κίνητρα για παρατυπίες, όπως π.χ. μεταβιβάσεις οχημάτων σε επαγγελματίες άνω των 62 ετών ή αξιοποίηση της εξαίρεσης της ολικής καταστροφής με αμφισβητούμενα κριτήρια.

Συμφωνία για νέες άδειες 5-9 θέσεων σε πανελλαδικό επίπεδο

Σημεία σύγκλισης σε ορισμένα σημεία, που όμως δεν αφορούν το κεντρικό «μέτωπο» της ηλεκτροκίνησης, καταγράφηκαν τις προηγούμενες μέρες ανάμεσα στην πολιτική ηγεσία του υπουργείου Μεταφορών και την Πανελλήνια Ομοσπονδία Αυτοκινητιστών Ταξί Αττικής (ΠΟΕΙΑΤΑ). Συγκεκριμένα, υπήρξε συμφωνία ως προς τη δυνατότητα μετατροπής των αδειών ταξί σε άδειες οχημάτων 5-9 θέσεων σε πανελλαδικό επίπεδο.

Παράλληλα, συνδιαμορφώθηκε κοινό πλαίσιο τόσο για το θέμα των κληρονομικών αδειών όσο και για τη χορήγηση παράτασης έως και ενός έτους για την κατάθεση πινακίδων, από επαγγελματίες που δραστηριοποιούνται σε παραμεθόριες ή τουριστικά ασθενείς περιοχές, προκειμένου να απαλλάσσονται από ασφαλιστικές υποχρεώσεις. Ωστόσο, διατηρήθηκαν οι βασικές ενστάσεις των αυτοκινητιστών, με αιχμή του δόρατος την υποχρεωτική μετάβαση στην ηλεκτροκίνηση, αλλά και την αντίθεση του κλάδου στο ισχύον καθεστώς ποινικού μητρώου δικαστικής χρήσης για την έκδοση ή ανανέωση της ειδικής άδειας εργασίας, ένα μέτρο που από πλευράς των αυτοκινητιστών χαρακτηρίζεται «ιδιαίτερα αυστηρό και ασύμβατο με όσα ισχύουν σε άλλα επαγγέλματα».