Ώρα μηδέν: Ιράν όπως Βενεζουέλα; Η καταστολή εντείνεται, οι διαδηλωτές επιμένουν
Πόσα είναι τα θύματα της κρατικής καταστολής στο Ιράν; Αδύνατο να πει κανείς με ακρίβεια, αφού το καθεστώς έχει μπλοκάρει από την περασμένη Πέμπτη το Internet καθώς και τις κλήσεις από το εξωτερικό – ένα μπλακάουτ που το βοηθά, ακριβώς, να διευρύνει την καταστολή των αντικυβερνητικών διαδηλωτών. Μηνύματα και βίντεο φτάνουν μόνο σποραδικά από το Ιράν, κυρίως από ακτιβιστές που διαθέτουν δορυφορικό Internet μέσω Starlink. Χθες το μεσημέρι, η οργάνωση HRANA, που έχει την έδρα της στις ΗΠΑ, τοποθετούσε τον συνολικό αριθμό των νεκρών στους 203, ανάμεσά τους 162 διαδηλωτές και 41 μέλη των ιρανικών δυνάμεων ασφαλείας.
Λίγες ώρες αργότερα, η ίδια οργάνωση ανέβασε τον συνολικό αριθμό των νεκρών διαδηλωτών στους 490, κάνοντας παράλληλα λόγο για τουλάχιστον 10.000 συλληφθέντες. Από την πλευρά του, ένας δημοσιογράφος του Axios, ο Μπαράκ Ραβίντ, αποκάλυψε στο X πως ένας ισραηλινός αξιωματούχος ασφαλείας τού είχε πει το Σάββατο ότι οι νεκροί «ξεπερνούν τους 1.000». Το μόνο βέβαιο είναι πως η καταστολή εντείνεται, αλλά παρ’ όλα αυτά οι διαδηλώσεις επιμένουν. «Το Ιράν λαχταρά την ελευθερία, ενδεχομένως όπως ποτέ άλλοτε. Οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι έτοιμες να βοηθήσουν!» έγραψε στο Truth Social ο Ντόναλντ Τραμπ το Σάββατο – η πολλοστή φορά που έχει απειλήσει να παρέμβει.
«Ας είμαστε ξεκάθαροι: σε περίπτωση επίθεσης εναντίον του Ιράν, οι κατεχόμενες περιοχές [σ.σ.: το Ισραήλ], όπως και όλες οι αμερικανικές βάσεις και τα πλοία, θα είναι νόμιμοι στόχοι μας» του απάντησε ο πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου, Μπακέρ Καλιμπάφ, προειδοποιώντας τις ΗΠΑ «να μην κάνουν λάθος υπολογισμούς». Το καθεστώς έχει πια εγκαταλείψει τη διττή προσέγγιση των πρώτων ημερών, όταν αναγνώριζε ως θεμιτά τα παράπονα των πολιτών για την οικονομία, ενώ παράλληλα κατηγορούσε δίκτυα συνδεόμενα με ξένες δυνάμεις ότι υποκινούν τις διαμαρτυρίες.
Αλλωστε και οι διαδηλώσεις διαμαρτυρίας, που ξεκίνησαν στις 28 Δεκεμβρίου από την Τεχεράνη και τους εμπόρους του τοπικού παζαριού με αφορμή την ακρίβεια, έχουν ξεπεράσει πια τα οικονομικά αιτήματα, μετασχηματιζόμενες σε αξιώσεις για ελευθερία και ανατροπή του αυταρχικού καθεστώτος. Για το καθεστώς, λοιπόν, οι διαμαρτυρόμενοι δεν είναι πια παρά «βάνδαλοι», «εγκληματίες», «ταραξίες», ακόμα και «τρομοκράτες». Ο γενικός εισαγγελέας του Ιράν έχει ήδη ξεκαθαρίσει πως όσοι συλλαμβάνονται μπορεί να κατηγορηθούν ως «εχθροί του Θεού» –κατηγορία που επισείει τη θανατική ποινή.
«Ολοι φοβούνται, όλοι είναι ανήσυχοι, όλοι αναμένουν ότι η βία θα ενταθεί» κατάφερε να περάσει ένα μήνυμα στους «New York Times» η 35χρονη Παρίσα από την Τεχεράνη. «Σήμερα στη δουλειά, όλοι οι συνάδελφοί μου ήταν σε κατάθλιψη και μιλούσαν για το μέγεθος των όπλων και τις δολοφονίες που έχουν δει. Αλλά ξέρετε κάτι; Ολοι εξακολουθούν να βγαίνουν στους δρόμους για να διαμαρτυρηθούν». Ενας ιρανός ακτιβιστής που ζει στο εξωτερικό είπε στην «Guardian» ότι η εξαδέλφη του κατάφερε να τους καλέσει μέσω Starlink το βράδυ του Σαββάτου και ήταν σε κατάσταση πανικού. Φεύγοντας από μια διαδήλωση στη συνοικία Ανταρζγκού της Τεχεράνης, αφού οι Αρχές άρχισαν να χρησιμοποιούν «στρατιωτικά όπλα» εναντίον άοπλων διαδηλωτών, τους περιέγραψε πως οι δυνάμεις ασφαλείας είχαν ανοίξει πυρ κατά ανδρών, γυναικών και παιδιών από πολύ κοντινή απόσταση.
Υπάρχουν αναφορές για νεκροτομεία που ξεχειλίζουν από πτώματα, για νοσοκομεία που αντιμετωπίζουν ελλείψεις σε αίμα, για κήρυξη στρατιωτικού νόμου σε κάποιες τουλάχιστον πόλεις, για ομάδες παραστρατιωτικών που τριγυρίζουν στους έρημους δρόμους πυροβολώντας για εκφοβισμό, για διαδηλώσεις ειρηνικές, με τη συμμετοχή ανδρών, γυναικών, ακόμα και οικογενειών, που συχνά διαλύονται βίαια, αλλά και για οργισμένες ταραχές, κυρίως από νεαρούς άνδρες, που ανάβουν φωτιές μέσα στους δρόμους ή και πυρπολούν δημοτικά και κυβερνητικά κτίρια, τράπεζες, τζαμιά και αστυνομικά τμήματα.
Το πρόσωπο το οποίο έδωσε πάντως στις διαδηλώσεις – και την καταστολή – μια άλλη οργάνωση ακτιβιστών, η Iran Human Rights, η οποία έχει έδρα της το Οσλο, ήταν αυτό μιας νεαρής Κούρδισσας από το Μαριβάν, που σπούδαζε σχέδιο μόδας στη σχολή Σαριάτι της Τεχεράνης. Η 23χρονη Ρουμπίνα Αμινιάν δολοφονήθηκε με μια σφαίρα στο κεφάλι το βράδυ της 8ης Ιανουαρίου. Οι γονείς της είπαν πως αναγκάστηκαν να ψάξουν το άψυχο κορμί της ανάμεσα σε εκατοντάδες άλλα, όλα νέων ανθρώπων.