Διπλός σχεδιασμός για ψήφο από το σπίτι στις εκλογές – Τα «αγκάθια» της ευρείας συναίνεσης
Σε δύο διαδοχικές φάσεις και με δύο διαφορετικούς τρόπους, οι οποίοι συνοδεύονται ωστόσο από την ίδια προϋπόθεση – την αναζήτηση και επίτευξη ευρείας συναίνεσης –, σχεδιάζει η κυβέρνηση να δώσει στους εκλογείς τη δυνατότητα να ψηφίζουν από το σπίτι τους και στις εθνικές κάλπες.
Ηταν την περίοδο που κλείδωνε η ρύθμιση για την επιστολική ψήφο, η οποία εφαρμόστηκε στις ευρωεκλογές του 2024, όταν πρωτοδιατυπώθηκε στο κυβερνητικό παρασκήνιο η σκέψη αν θα μπορούσε να κατοχυρωθεί ακριβώς το ίδιο μοντέλο για την εθνική αναμέτρηση.
Η απόφαση ελήφθη, η προεργασία ολοκληρώθηκε και η πρώτη κίνηση αναμένεται στο πρώτο εξάμηνο του 2026: ψάχνοντας 200 ψήφους στη Βουλή και κοιτάζοντας αρχικά και πρωτίστως στην πτέρυγα του ΠΑΣΟΚ, η κυβέρνηση θα ζητήσει στήριξη της αντιπολίτευσης στη θεσμοθέτηση της επιστολικής ψήφου στις εθνικές εκλογές για τους Ελληνες του εξωτερικού.
Η δεύτερη κίνηση αναμένεται στο δεύτερο μισό του 2026, όταν θα μπαίνει και επισήμως στα βαθιά η διαδικασία της συνταγματικής αναθεώρησης: συνταγματική κατοχύρωση της επιστολική ψήφου για όλους τους εκλογείς, ανεξάρτητα από τον τόπο κατοικίας τους εντός ή εκτός Ελλάδας, ως «παρακαταθήκη και για το μέλλον», σύμφωνα με φράση που ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει διατυπώσει σε συνεργάτες του σε κλειστές συσκέψεις προετοιμασίας, σκιαγραφώντας επί της ουσίας και τη ρητορική που θα αναπτύξει δημοσίως.
Σε ό,τι αφορά το πλαίσιο για τους απόδημους, οι προωθούμενες αλλαγές δεν αφορούν μόνο τον τρόπο που εκείνοι θα ψηφίζουν αλλά και τον τρόπο με τον οποίο θα εκπροσωπούνται καθώς έχει οριστικοποιηθεί, σύμφωνα με πληροφορίες, το σχέδιο για σύσταση ξεχωριστής τριεδρικής περιφέρειας εξωτερικού. Σε αυτή την περίπτωση θα κοπούν οι τρεις θέσεις αποδήμων που υπάρχουν σήμερα στα ψηφοδέλτια Επικρατείας και οι υποψήφιοι όλων των κομμάτων θα ενταχθούν σε ενιαίο ψηφοδέλτιο, κυνηγώντας τον σταυρό των εγγεγραμμένων στους εκλογικούς καταλόγους του εξωτερικού. Το Μέγαρο Μαξίμου αναζητάει το κατάλληλο timing για να αποκαλύψει τον διπλό σχεδιασμό, προσδίδοντάς του ιδιαίτερο συμβολισμό.
«Καμπάνια» Μητσοτάκη στο εξωτερικό
Αυτός σε κάθε περίπτωση θα οδηγήσει σε ειδική «καμπάνια» εντός και εκτός Ελλάδας, την οποία θα επιδιώξει εν πολλοίς να πάρει πάνω του ο Κυριάκος Μητσοτάκης σε Ευρώπη, Αμερική αλλά και στην Αυστραλία. Η αρχή προδιαγράφεται ότι θα γίνει από την Αυστραλία την άνοιξη – ιδανικά, ο Πρωθυπουργός θα ήθελε να διαμορφωθούν έως το τέλος του χειμώνα οι συνθήκες που θα του επέτρεπαν να ανοίξει δημόσια στο πολιτικό πεδίο τη συζήτηση.
Ακόμα και αν η ρύθμιση έρθει μετά την 25η Μαρτίου – για τότε δρομολογείται εκτός απροόπτου το ταξίδι του Μητσοτάκη σε Μελβούρνη και Σίδνεϊ –, είναι βέβαιο ότι η ομογένεια και οι σχετικές πολιτικές της κυβέρνησης θα τεθούν στην κορυφή της ατζέντας του. Εξάλλου, όπως λένε πρόσωπα που βρίσκονται κοντά του, η επίσκεψη στην Αυστραλία αποτελεί για τον ίδιο μια εκκρεμότητα ξεχωριστής σημειολογίας, την οποία ήθελε να καλύψει στο πρώτο μισό της πρώτης τετραετίας του – στην ίδια κατεύθυνση έστρεφε το βλέμμα σε ομογενειακές κοινότητες και οργανώσεις της Λατινικής Αμερικής.
Τα «αγκάθια» της ευρείας συναίνεσης
Η άσκηση δεν είναι εύκολη για την κυβέρνηση, όσο κι αν αρμόδια στελέχη εκτιμούν ότι οι πολιτικοί αντίπαλοί τους θα στριμωχτούν μπροστά στο γαλάζιο αίτημα συναίνεσης. Το πολιτικό κλίμα ωστόσο δεν είναι ευοίωνο, αντίθετα υποσκάπτεται ακόμα και για θέματα εξωτερικής πολιτικής, όπως η στάση της κυβέρνησης απέναντι στη διακυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ. Είναι σαφές ότι σταθμός για τον Μητσοτάκη εντός του έτους θα είναι η συνάντησή του με τον αμερικανό πρόεδρο στον Λευκό Οίκο, με παρασκηνιακές διεργασίες σε εξέλιξη προκειμένου να πραγματοποιηθεί επίσημη επίσκεψη στην Ουάσιγκτον και με ένα από τα σενάρια να δείχνει στις αρχές του Απριλίου, ύστερα από το ταξίδι στην Αυστραλία και με αφορμή την εθνική επέτειο.
Μέχρι τότε ο Πρωθυπουργός κυκλώνει ευρωπαϊκούς προορισμούς – αντίστοιχα θα οργανωθεί και το κόμμα και κυβερνητικά στελέχη για την προώθηση της επιστολικής ψήφου στις εθνικές εκλογές –, αλλά ο σχεδιασμός είναι επί χάρτου για την ώρα. Κι αυτό γιατί το αβέβαιο διεθνές σκηνικό και οι εξελίξεις σε πολλά επίπεδα φέρνουν προσώρας έκτακτες συναντήσεις. Επειτα από την προ ημερών μετάβαση του Μητσοτάκη στο Ελιζέ στο Παρίσι και ύστερα από την αναβολή της επίσκεψής του στη Γερμανία (θα επαναπρογραμματιστεί μια συνάντηση του Εκτελεστικού Συμβουλίου του CDU), ο Πρωθυπουργός έχει επίσημη επίσκεψη στην Ισπανία τη Δευτέρα.