Αποφυγή του συνδρόμου της εορταστικής καρδιάς

Κατά την περίοδο των εορτών, ιδίως αυτών παρατεταμένης διάρκειας όπως οι γιορτές των Χριστουγέννων και της Πρωτοχρονιάς, τα μεγάλα, πλούσια σε νάτριο και λιπαρά γεύματα αυξάνουν την αρτηριακή πίεση και «σκληραίνουν» τα αγγεία, επηρεάζοντας δυσμενώς την κυκλοφορία, τη δημιουργία θρόμβων και τη συσσώρευση αθηρωματικής πλάκας. Το αλκοόλ προσθέτει στρες μέσω αφυδάτωσης, αυξάνει τους παλμούς και την πίεση και συμβάλει στην έλευση της κολπικής μαρμαρυγής. Ο συνδυασμός λιπαρών τροφών και αλκοόλ για πολλές συνεχόμενες ημέρες αυξάνει σημαντικά την πιθανότητα καρδιαγγειακών συμβαμάτων, ιδιαίτερα σε ασθενείς με γνωστή καρδιακή νόσο.

Παρατηρώντας μία αύξηση των αρρυθμιών – ιδίως της κολπικής μαρμαρυγής – τον Δεκέμβριο και τον Ιανουάριο, οι ερευνητές εισήγαγαν τον όρο «Σύνδρομο της εορταστικής καρδιάς» (Holiday Heart Syndrome), για να περιγράψουν την αύξηση της κολπικής μαρμαρυγής που μπορεί να εμφανιστεί ύστερα από περίοδο αυξημένης κατανάλωσης αλκοόλ, συνήθως πάνω από πέντε έως έξι τυπικά ποτά σε σύντομο χρονικό διάστημα.

Οι γιατροί οφείλουν να είναι σε εγρήγορση για συμπτώματα που υποδηλώνουν διαταραχή της κυκλοφορίας ή επικείμενο αγγειακό επεισόδιο, ακόμη κι όταν οι ασθενείς τα αποδίδουν σε «κούραση των γιορτών». Προειδοποιητικά σημεία περιλαμβάνουν νέο πόνο ή κράμπες στα πόδια κατά το βάδισμα, αιφνίδια ψυχρότητα ή αλλαγές χρώματος στα άκρα, καθώς και απότομο μούδιασμα, μυρμήγκιασμα ή αδυναμία στα κάτω άκρα. Πόνος στο στήθος, δύσπνοια, αίσθημα παλμών και αιφνίδιο οίδημα στα πόδια δεν πρέπει επίσης να παραβλέπονται, καθώς μπορεί να υποδηλώνουν αγγειακές επιπλοκές.

Για την αποφυγή του συνδρόμου της εορταστικής καρδιάς, συνιστώνται τα ακόλουθα: Περπάτημα 10-15 λεπτών μετά τα μεγάλα γεύματα (βελτιώνει τον γλυκαιμικό έλεγχο, μειώνει την πίεση) με στόχο ≥ 5.000 βήματα/ημέρα, ακόμη κι αν δεν υπάρχει χρόνος για γυμναστήριο. Εναλλαγή αλκοολούχων ποτών με νερό και σαφή όρια (≤ 2 ποτά/ημέρα για άνδρες, ≤ 1 για γυναίκες). Προτεραιότητα στον ύπνο, με σταθερές ώρες ύπνου και καλής ποιότητας ύπνου. Ατομα άνω των 65 ετών, με υπέρταση, διαβήτη, μεταβολικό σύνδρομο ή παχυσαρκία, καθώς και όσοι έχουν προϋπάρχουσα κολπική μαρμαρυγή ή αθηροσκληρωτική νόσο. Ασθενείς σε αντιπηκτική αγωγή που καταναλώνουν πολύ αλκοόλ κινδυνεύουν από πτώσεις και ενδοκρανιακή αιμορραγία.

Η έμφαση στη μέτρια κατανάλωση αλκοόλ, η άσκηση, η μείωση του στρες και η ενυδάτωση μπορούν να μειώσουν τον κίνδυνο κολπικής μαρμαρυγής και αγγειακών επιπλοκών. Θέστε εκ των προτέρων όρια στη διατροφή σας, τηρήστε τα, πάρτε κανονικά τα φάρμακά σας και παραμείνετε καλά ενυδατωμένοι για να αποφύγετε μια επείγουσα επίσκεψη στο τμήμα επειγόντων περιστατικών την περίοδο των εορτών.

Ο Κώστας Τσιούφης είναι καθηγητής Καρδιολογίας ΕΚΠΑ – Α’ Πανεπιστημιακή Καρδιολογική Κλινική στο Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Αθηνών