Ο πόλεμος των «κόλπων»
Γιατί δεν είναι δελεαστικό για τις ΗΠΑ να ωθήσουν, πέρα από το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ και το στενό «Μπαμπ ελ Μαντέμπ» στην απόληξη της Ερυθράς Θάλασσας; Μαθαίνουμε από τη διεθνή ειδησεογραφία για το εάν στο συγκεκριμένο γεωγραφικό σημείο, η αρτηρία αποκτήσει «αθηρωματική» πλάκα (εάν βουλώσει, μάλλον διά των Χούθι) ζημιώνει τα μέγιστα, πέραν όλων των άλλων και την Κίνα και την Ινδία και φυσικά την Ευρώπη.
Ισως μάλιστα, λόγω της κρισιμότητας του στενού θαλάσσιου περάσματος, εξηγείται και έτσι, η προ ελάχιστων μηνών, μέριμνα του Ισραήλ να αναγνωρίσει ως αυτόνομο κράτος την κοντινή περιοχή «Σομαλιλάνδη»; Γιατί λοιπόν το φράξιμο αυτών των περασμάτων δεν συμφέρει τις ΗΠΑ αφού στριμώχνουν διαμιάς όλους τους στρατηγικούς αντιπάλους τους; Αρα γιατί να μην εντείνουν την πολεμική πίεση στο Ιράν, που θα οδηγήσει τους «φρουρούς» σε ακόμα πιο σκληρές και απελπισμένες, αλλά σχεδιασμένες επιλογές, όπως η συγκεκριμένη του κλεισίματος; Είναι έτσι; Ή μήπως απλώς βρισκόμαστε σε μια αυξομείωση της πολεμικής ρητορικής, που θα φέρει εν τέλει την απεμπλοκή από την «αδιέξοδη» αμερικανο-ιρανική σύγκρουση (όπως, πάλι, έμπειροι διεθνείς αναλυτές ισχυρίζονται); Σε κάθε περίπτωση η γεωγραφία είναι πολιτικό και οικονομικό μέγεθος, όπως και η ρητορική, οι απειλές, οι σκηνές και οι εικόνες.
Πολεμική πράξη, προπαγανδιστική περιγραφή της, γεωγραφία. Τρία στοιχεία που πάντα όριζαν τις επικράτειες συμφερόντων, απλώς τώρα με την ένταση της πληροφορίας, της αφήγησης, της παράστασης, από τις ειδησεογραφικές πλατφόρμες και τα «σόσιαλ», όλα γίνονται πιο επιχειρησιακά. Εν τω μεταξύ πάλι μια διεθνής κρίση αναπτύσσεται, αναδιατέμνοντας το οικονομικό τοπίο.
Οπως επίσης από την κατάρρευση της Lehman Brothers το 2008, μετράει κανείς μια ακολουθία σεισμικών οικονομικών κρίσεων που φτάνουν και στον τόπο μας (η ελληνική χρεοκοπία ήρθε το 2010 αφού ωρίμαζε από το 2000 με την ηλίθια χρηματιστηριοποίηση της ρηχότατης ελληνικής παραγωγικής πραγματικότητας).
Η διεθνής σκηνή, παρ’ όλη τη φιλολογία περί ανατροπής της παγκοσμιοποίησης με έναν νέο οικονομικό εθνικισμό, εκτείνεται ιλιγγιωδώς και συγχρόνως αναδιατάσσεται συνεχώς, όχι πάνω στις ερμηνείες της, αλλά στις δαιδαλώδεις οικονομικο-στρατηγικές αλληλεξαρτήσεις. Ενα δίχτυ δεσμών και εντάσεων, που καλύπτει την υδρόγειο, υλοποιημένο, πραγματωμένο εμπορικά, και που ακριβώς γι’ αυτόν τον λόγο γίνεται στοιχείο ακινητοποίησης και ρευστότητας.
Και τα δύο. Κλείνει μια θαλάσσια κάνουλα στην άκρη του κόσμου και ανεβαίνει το κόστος του ψωμιού σε έναν φούρνο στο Παγκράτι. Σχεδόν αυτόματα.
Αργά, προς το χάραμα της Μ. Τετάρτης, βγήκε η είδηση ότι συμφωνήθηκε μια εκεχειρία στον νέο πόλεμο του Κόλπου, πράγμα που έριξε την τιμή του πετρελαίου και φαίνεται ότι απογειώνει τα χρηματιστήρια (τα ασιατικά εν πρώτοις). Ο πόλεμος του Κόλπου και τα κόλπα του πολέμου; Το μεγάλο επίτευγμα είναι οι «αυτοματισμοί» και η «ταυτοχρονία», τα εργαλεία παραγωγής πλούτου και φτώχειας. Αφανισμού και επικύρωσης. Πώς συμπυκνώνεται έτσι η Ιστορία, μέσα σε ένα μήνα διεθνοπολιτικής κρίσης! Οπως ακριβώς συμβαίνει, κάθε Μεγάλη Εβδομάδα, εδώ και 2026 χρόνια.
Ο Δημήτρης Σεβαστάκης είναι ζωγράφος, καθηγητής στη Σχολή Αρχιτεκτόνων Μηχανικών του ΕΜΠ