Γερμανία: Αντιδράσεις για διάταξη νέου νόμου για τη στρατιωτική θητεία που απαιτεί ειδική άδεια διαμονής στο εξωτερικό

Σύγχυση και αντιδράσεις προκάλεσε στη Γερμανία η αποκάλυψη ότι, σύμφωνα με τον νέο κανονισμό για τη στρατιωτική θητεία, οι άνδρες ηλικίας 17 έως 45 ετών θα χρειάζονται ειδική άδεια για να παραμείνουν στο εξωτερικό για διάστημα άνω των τριών μηνών. Το υπουργείο Άμυνας αναγνωρίζει το πρόβλημα και προετοιμάζει νομοθετική ρύθμιση για τη διευκρίνιση του ζητήματος.

Η εφημερίδα Frankfurter Rundschau αποκάλυψε το περασμένο Σάββατο τη συγκεκριμένη πρόβλεψη, η οποία είχε περάσει απαρατήρητη. Σύμφωνα με το Άρθρο 3, Παράγραφο 2 του Νόμου περί Υποχρεωτικής Στρατιωτικής Θητείας του 1965, «οι άνδρες πρέπει να λάβουν άδεια από τις αρμόδιες υπηρεσίες της Bundeswehr μετά την ηλικία των 17 ετών, εάν σκοπεύουν να εγκαταλείψουν την Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας για διάστημα μεγαλύτερο των τριών μηνών». Αν και ο υποχρεωτικός χαρακτήρας της θητείας ανεστάλη το 2011, η διάταξη παρέμεινε ενεργή και επανήλθε με τη νέα νομοθεσία περί στρατιωτικής θητείας, που τέθηκε σε ισχύ από την 1η Ιανουαρίου 2026.

Η χρονική συγκυρία των αργιών του Πάσχα συνέβαλε στη σύγχυση γύρω από το τι πραγματικά ισχύει. Αρχικά, το υπουργείο Άμυνας υποστήριξε ότι πρόκειται απλώς για διαδικασία καταγραφής του στρατιωτικού προσωπικού σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης, αφήνοντας να εννοηθεί ότι πρακτικά δεν αλλάζει κάτι. Ο κανόνας ίσχυε ήδη κατά τον Ψυχρό Πόλεμο, αλλά χωρίς ουσιαστική εφαρμογή, σημείωσε το υπουργείο, χωρίς ωστόσο να απαντήσει ξεκάθαρα αν απαιτείται επίσημη άδεια για διαμονή άνω των τριών μηνών εκτός Γερμανίας.

Εκπρόσωπος του υπουργείου διευκρίνισε ότι, «για να αποφευχθεί η περιττή γραφειοκρατία», οι διοικητικοί κανονισμοί θα προβλέπουν πως η άδεια «θεωρείται χορηγηθείσα εφόσον η στρατιωτική θητεία είναι εθελοντική». Ωστόσο, αυτό θα άλλαζε σε περίπτωση επαναφοράς της υποχρεωτικής στράτευσης.

Ο υπουργός Άμυνας Μπόρις Πιστόριους δήλωσε στο γερμανικό πρακτορείο ειδήσεων dpa ότι «προς το παρόν, δεν αλλάζει τίποτα για τους άνδρες: Είτε 17 είτε 45 ετών, όλοι μπορούν φυσικά να ταξιδεύουν χωρίς άδεια». Σε ερώτηση της εφημερίδας BILD, το υπουργείο ανέφερε ότι «λείπει μόνο μια υπογραφή» για να θεσμοθετηθεί η εξαίρεση από τον κανονισμό, κάτι που αναμένεται να ολοκληρωθεί εντός της εβδομάδας.

Πολιτικές αντιδράσεις και διευκρινίσεις

Οι Πράσινοι ζήτησαν από τον υπουργό Άμυνας να προχωρήσει άμεσα σε τροποποίηση της νομοθεσίας, ενώ η Αριστερά έκανε λόγο για ενδείξεις ότι «οδεύουμε προς την επαναφορά της υποχρεωτικής θητείας». Ακόμη και εντός του κυβερνητικού συνασπισμού, ο επικεφαλής της κοινοβουλευτικής ομάδας του Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος (SPD) Γιοχάνες Φέχνερ εκτίμησε ότι η απαίτηση άδειας αφορά μόνο την υποχρεωτική θητεία, ζητώντας ωστόσο περαιτέρω διευκρινίσεις.

Το πλαίσιο της νέας στρατιωτικής πολιτικής

Υπό το βάρος του πολέμου στην Ουκρανία και των νέων γεωπολιτικών συνθηκών, η ομοσπονδιακή κυβέρνηση τροποποίησε από την 1η Ιανουαρίου 2026 τη νομοθεσία για τη στρατιωτική θητεία, η οποία τα τελευταία χρόνια ήταν εθελοντική. Οι άνδρες που ενηλικιώνονται λαμβάνουν πλέον ερωτηματολόγιο που πρέπει να συμπληρώσουν υποχρεωτικά.

Ακολουθούν ιατρικές εξετάσεις και καταρτίζονται κατάλογοι στρατεύσιμων, από τους οποίους η Bundeswehr μπορεί να καλέσει σε υποχρεωτική θητεία, εφόσον υπάρξει ανάγκη σε έμψυχο δυναμικό. Στόχος του υπουργείου Άμυνας είναι η αύξηση των στρατιωτών κατά 60.000 έως 80.000 έως το 2035.