Η προστασία των χριστιανών
Ο πόλεμος στο Ιράν είναι η μια σκληρή πραγματικότητα. Οι διώξεις των μειονοτήτων – μεταξύ άλλων και χριστιανών – είναι η άλλη στον ευρύτερο χώρο της Μ. Ανατολής (ιδιαίτερα σε Συρία και εμπόλεμο Λίβανο). Τι μπορεί να γίνει; Η Ευρωπαϊκή Ενωση (ΕΕ) και κράτη-μέλη της δεν έχουν ομολογουμένως μεγάλες δυνατότητες για κάποια δυναμική παρέμβαση προώθησης της ειρήνης στη Μ. Ανατολή και ειδικότερα στον πόλεμο Ισραήλ/ΗΠΑ – Ιράν.
Αν και για τον τελευταίο δεν έχουν (και ορθώς ίσως) και τη βούληση παρέµβασης, καθώς θεωρούν ότι πρόκειται για έναν αχρείαστο παράνοµο πόλεµο που δεν συνάδει µε τον Καταστατικό Χάρτη του ΟΗΕ και το διεθνές δίκαιο γενικότερα. Μολονότι έχουν υψηλό ενδιαφέρον για την επίτευξη εκεχειρίας, σταθερότητα στην περιοχή σε δηµοκρατικές βάσεις, την ελεύθερη ναυσιπλοΐα στον Κόλπο (άνοιγµα Στενών Ορµούζ κ.λπ.).
Η Ευρωπαϊκή Ενωση όµως έχει ηθική και πολιτική ευθύνη αλλά και συγκεκριµένες δυνατότητες και µέσα ως ήπια δύναµη να παρέµβει για την προστασία των µειονοτήτων της περιοχής της Μ. Ανατολής και ιδιαίτερα των χριστιανών που διαβιούν εκεί. Ο αριθµός τους, µολονότι µειούµενος, δεν είναι καθόλου ευκαταφρόνητος: Λίβανος 1,6 εκατ., Συρία 200.000, Ισραήλ 150.000, Ιράκ 150.000, Ιορδανία 130.000 και µικρότερος αριθµός σε άλλες χώρες. Ο πόλεµος στο Ιράν, µολονότι γεωπολιτικού χαρακτήρα, έχει και ένα πολιτιστικό, θρησκευτικό υπόβαθρο στις ρίζες του.
Σε αρκετές χώρες οι µειονότητες και κυρίως οι χριστιανοί αντιµετωπίζουν σήµερα διώξεις, καταπιέσεις, περιορισµό θρησκευτικών εκδηλώσεων κ.λπ. Στον πόλεµο της Γάζας χριστιανικές εκκλησίες ιστορικής σηµασίας καταστράφηκαν, άλλοι τόποι λατρείας βεβηλώθηκαν. Στον Νότιο Λίβανο ο χριστιανικός θύλακος υποφέρει. Η χώρα όµως όπου ο χριστιανικός πληθυσµός (καθώς και άλλες µειονότητες) αντιµετωπίζει ιδιαίτερα προβλήµατα, περιλαµβανοµένων και ποικίλων διώξεων, είναι η Συρία.
Μετά την ανατροπή του κοσµικού δικτατορικού καθεστώτος της οικογένειας Ασαντ και την ανάληψη της εξουσίας από τις ισλαµιστικές δυνάµεις της αντίστασης µε (µεταβατικό) πρόεδρο τον Αχµέντ Αλ Σάρα και παρά τις πολιτικές και καταστατικές δεσµεύσεις, οι χριστιανοί σχεδιασµένα ή µη αντιµετωπίζουν διωγµούς για διάφορους λόγους. (Οπως και οι Αλεβίτες, Κούρδοι, Δρούζοι). Η Ελλάδα έχει εκφράσει σε όλα τα επίπεδα το ενδιαφέρον της για την αποτελεσµατική προστασία των χριστιανών στη διαδικασία δηµοκρατικής µετάβασης της χώρας. Αλλά δεν αρκεί.
Είναι η Ευρωπαϊκή Ενωση που µπορεί να παρέµβει πιο αποτελεσµατικά σε συνεργασία µε συγκεκριµένα κράτη-µέλη της. Καθώς ο Αχµέντ Αλ Σάρα ενδιαφέρεται βαθύτατα για τη στήριξη της Ενωσης και των κρατών-μελών της προκειμένου να προωθήσει την ανοικοδόμηση της χώρας του. Για τον σκοπό αυτόν επισκέφθηκε άλλωστε την περασμένη εβδομάδα το Βερολίνο όπου ζήτησε την οικονομική συνδρομή της Γερμανίας για την ανοικοδόμηση της Συρίας αλλά και την επιστροφή των προσφύγων.
Ενωση και κράτη-μέλη οφείλουν να στηρίξουν τη Συρία αλλά με ένα πρόγραμμα συγκεκριμένων αιρεσιμοτήτων/προϋποθέσεων που θα διαλαμβάνει την τήρηση του κράτους δικαίου και την προστασία και σεβασμό των δικαιωμάτων όλων των μειονοτήτων, ιδιαίτερα των χριστιανών (στη βάση σχετικής ελληνικής πρότασης). Εξω από την Ευρωπαϊκή Ενωση ελάχιστα μπορούν να γίνουν με τη βοήθεια ίσως κρατών όπως Κατάρ, Σ. Αραβίας και, όσο κι αν φαίνεται παράξενο, Τουρκίας. Η προστασία των μειονοτήτων αποτελεί προϋπόθεση για τη σταθερότητα της Μ. Ανατολής (ιδιαίτερα Συρίας και Λιβάνου).
Ο Π.Κ. Ιωακειμίδης είναι ομότιμος καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών (ΕΚΠΑ), πρώην πρεσβευτής – σύμβουλος του ΥΠΕΞ και μέλος της συμβουλευτικής επιτροπής του ΕΛΙΑΜΕΠ.