Κλιματική κρίση: Ερπετά και ψάρια δεν έχουν «ασπίδα» απέναντι στις ακραίες θερμοκρασίες

Τα ψυχρόαιμα ζώα δεν διαθέτουν τη φυσιολογική ικανότητα να προσαρμόζονται στις καθημερινές διακυμάνσεις της θερμοκρασίας, σύμφωνα με νέα επιστημονική έρευνα. Το εύρημα αυτό, όπως προειδοποιούν οι ερευνητές, ενδέχεται να καταστήσει ψάρια, ερπετά και ασπόνδυλα πιο ευάλωτα, καθώς η κλιματική αλλαγή προκαλεί ολοένα και πιο ακραίες θερμοκρασιακές μεταβολές.

Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Philosophical Transactions of the Royal Society B, πραγματοποιήθηκε υπό την καθοδήγηση του Δρ. Daniel Gomez Isaza από το Ινστιτούτο Harry Butler του Πανεπιστημίου Murdoch στη Δυτική Αυστραλία.

Πρόκειται για μετα-ανάλυση 26 διαφορετικών ερευνών, οι οποίες συνέκριναν την απόδοση των εξώθερμων οργανισμών —δηλαδή εκείνων που ρυθμίζουν τη θερμότητά τους μέσω του περιβάλλοντος— σε συνθήκες σταθερών και μεταβαλλόμενων θερμοκρασιών.

Ανατροπή επιστημονικών παραδοχών

Οι επιστήμονες θεωρούσαν μέχρι σήμερα ότι τα εξώθερμα ζώα προσαρμόζουν τις μεταβολικές, καρδιαγγειακές, κινητικές και ενζυμικές τους λειτουργίες ώστε να γίνονται λιγότερο ευαίσθητα στις καθημερινές θερμικές διακυμάνσεις. Ωστόσο, η νέα ανάλυση δεν εντόπισε καμία τέτοια ένδειξη.

«Περιμέναμε να δούμε σημάδια ότι αυτά τα ζώα προσαρμόζουν τη φυσιολογία τους ώστε να ανταποκρίνονται καλύτερα στις καθημερινές αλλαγές θερμοκρασίας», δήλωσε ο Gomez Isaza εκ μέρους του Πανεπιστημίου Murdoch. «Αντίθετα, διαπιστώσαμε το αντίθετο: δεν υπήρξε συνεπής απόδειξη ότι τα εξώθερμα ρυθμίζουν τη φυσιολογία τους σε αυτές τις προβλέψιμες διακυμάνσεις».

Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι οι οργανισμοί αυτοί λειτουργούν με σταθερές φυσιολογικές παραμέτρους, διαμορφωμένες από την εξελικτική τους ιστορία, παρά με ευέλικτες βραχυπρόθεσμες αντιδράσεις.

Επιπτώσεις για την επιβίωση

Η συν-συγγραφέας της μελέτης, Δρ. Essie Rodgers, λέκτορας στη Σχολή Περιβαλλοντικών και Επιστημών Διατήρησης του Πανεπιστημίου Murdoch, τόνισε ότι το εύρημα δημιουργεί ανησυχίες για τη μακροπρόθεσμη επιβίωση των ειδών, καθώς η θερμική μεταβλητότητα εντείνεται με την πρόοδο της κλιματικής αλλαγής.

«Εφόσον τα εξώθερμα ζώα δεν προσαρμόζουν τη φυσιολογία τους στις καθημερινές διακυμάνσεις, είναι πιθανό να βασιστούν περισσότερο σε συμπεριφορικές στρατηγικές —όπως η αναζήτηση σκιάς, ήλιου ή ψυχρότερων μικροπεριβαλλόντων— ή σε ταχείες αντιδράσεις στρες για να ανταπεξέλθουν στις αλλαγές αυτές», εξήγησε η Rodgers.

Πρόσθεσε ότι σε βάθος χρόνου, η ανθεκτικότητα των ειδών «ενδέχεται να εξαρτάται από τη γενετική προσαρμογή και όχι από την καθημερινή φυσιολογική ευελιξία, κάτι που προκαλεί πραγματική ανησυχία καθώς η θερμοκρασιακή μεταβλητότητα συνεχίζει να αυξάνεται».

Ευρύτερες οικολογικές συνέπειες

Τα εξώθερμα ζώα αποτελούν την πλειονότητα της ζωής στη Γη, περιλαμβάνοντας σχεδόν όλα τα ψάρια, τα ερπετά και τα ασπόνδυλα. Η εξάρτησή τους από συμπεριφορικές και όχι φυσιολογικές προσαρμογές προσθέτει επιπλέον οικολογική πίεση στα είδη που ήδη απειλούνται από την απώλεια οικοτόπων και την αύξηση της θερμοκρασίας.

Οι συντάκτες της μελέτης υπογραμμίζουν ότι η προστασία της θερμικής ποικιλότητας στα οικοσυστήματα και η διατήρηση οικολογικών διαδρόμων θα είναι κρίσιμες για τη στήριξη αυτών των ειδών στο μέλλον.