Ενα καλύτερο Δημόσιο

Την ώρα που οι πελατειακές σχέσεις των πολιτικών με τους πολίτες – οι οποίες ανακαλύπτονται από την έρευνα της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας στην Κοινοβουλευτική Ομάδα της ΝΔ αλλά και στην κυβέρνηση – απειλούν τη χώρα με νέα πολιτική περιπέτεια, ένα νομοσχέδιο που άρχισε χθες να συζητιέται στη Βουλή δείχνει ποιος πρέπει να είναι ο δρόμος τον οποίο έπρεπε να πάρει η πολιτική ζωή. Ο δρόμος είναι η μεταρρύθμιση του κράτους – και το νομοσχέδιο στο οποίο αναφέρομαι το εισήγαγε ο αντιπρόεδρος της Κυβέρνησης και υπουργός Επικρατείας Κωστής Χατζηδάκης.

Το νομοσχέδιο έχει τίτλο «Παρεμβάσεις για ένα κράτος πιο φιλικό στον πολίτη» και στόχος του είναι η αντιμετώπιση της γραφειοκρατίας, η επιτάχυνση των διαδικασιών μέσω των οποίων εξυπηρετεί το Δημόσιο, η μείωση του κόστους που μπορεί να έχει το αίτημα των πολιτών από το κράτος, η διαφάνεια και, γενικώς, η βελτίωση της δημόσιας διοίκησης. Η οποία ακόμα, σε μεγάλο βαθμό, συνεχίζει να παράγει γραφειοκρατία, παρότι χάρη στους υπολογιστές και σε αυτό που έχει αποκληθεί ηλεκτρονική διακυβέρνηση, η οποία παρέκαμψε αλλά δεν εξαφάνισε το βαθύ Δημόσιο, έχουμε γλιτώσει μεγάλο μέρος της ταλαιπωρίας και των καθυστερήσεων.

Η εισαγωγή στη Βουλή του νομοσχεδίου επισκιάστηκε από την αψιμαχία του υπουργού με τον πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ Νίκο Ανδρουλάκη και το αίτημα του τελευταίου για εκλογές, ως αποτέλεσμα των εξελίξεων με τον ΟΠΕΚΕΠΕ. Οι φράσεις του Κωστή Χατζηδάκη «Μου θυμίσατε το αρνί που εύχεται να έρθει το Πάσχα. Καμιά φορά τα αιτήματα γίνονται δεκτά» είναι μιντιακά δυνατές, αλλά οδηγούν τη συζήτηση πέραν του νομοθετήματος το οποίο προσπαθεί να κατοχυρώσει.

Πρόκειται για ένα εξαιρετικά δουλεμένο σχέδιο, απαραίτητο για ένα κράτος που πρέπει να γίνει ακόμα πιο φιλικό στους πολίτες, εκμεταλλευόμενο τις δυνατότητες της τεχνολογίας. Αρκεί να αναφέρει κανείς κάποιες από τις προβλέψεις του:

Σε συναλλαγές με το κράτος, ο πολίτης μπορεί να μη δίνει απαραίτητα δικαιολογητικά που έχουν κατατεθεί σε άλλες υπηρεσίες (πτυχία, πιστοποιητικό στρατολογικής κατάστασης, ληξιαρχικές πράξεις) και αντ’ αυτών να κάνει υπεύθυνη δήλωση (οι υπηρεσίες είναι υπεύθυνες να διασταυρώσουν την αλήθεια των δηλουμένων). Επιταχύνεται και διευκολύνεται η διαδικασία μεταβίβασης ακινήτων – και σε αυτό παίζει ρόλο η αναβάθμιση του ρόλου των συμβολαιογράφων. Το Δημόσιο παραιτείται από την άσκηση ένδικων μέσων σε δικαστικές διαφορές με ιδιαίτερη κοινωνική σημασία. Οι πολίτες μπορούν να υποβάλλουν καταγγελίες για καθυστερήσεις, κακή εξυπηρέτηση ή διαφθορά κατά υπηρεσιών του Δημοσίου μέσω του Συμβούλου Ακεραιότητας, ο οποίος αποκτά κομβικό ρόλο.

Οι αλλαγές αυτές, που έρχονται να προστεθούν σε πολλές άλλες οι οποίες ήδη μας έχουν γλιτώσει χρόνο, χρήμα και πολλά νεύρα, επισφραγίζονται με τη δυνατότητα των πολιτών να παρακολουθούν την πορεία των αιτημάτων τους (όπως π.χ. γίνεται με τα κούριερ) με τη χρήση ψηφιακών εργαλείων.

Επιπλέον, το Δημόσιο αναγνωρίζει ότι είναι άδικες κάποιες εύνοιες που του έδινε ως σήμερα ο νόμος έναντι των πολιτών. Με κάποιες τέτοιες εύνοιες, το κράτος μπορούσε να διεκδικεί τα ακίνητα της μισής Καρδίτσας, της Σαρωνίδας και γενικώς την περιουσία χιλιάδων πολιτών. Με τη ρύθμιση που εισέρχεται τώρα, οι ιδιοκτησίες δεν θα χρειάζονται έγγραφα ακόμα και της Τουρκοκρατίας και θα αναγνωρίζεται ως κύριος οποιουδήποτε ακινήτου όποιος το νέμεται καλόπιστα και αδιατάρακτα για σαράντα έτη, αρχίζοντας από το 1963.

Το νομοσχέδιο είναι απαραίτητο. Μακάρι, αφού βελτιωθεί – αν κριθεί ότι χρειάζεται –, να ψηφιστεί με μεγάλη πλειοψηφία. Σε όλους μας αξίζει ένα πιο χρήσιμο Δημόσιο.

Αγνοια· και ένα πλήγμα στη δημοκρατία

«Δεν αναγνωρίζω τίποτα νόμιμο στη δίκη – θεωρώ ότι οι αποφάσεις δεν θα είναι βαριές. Η πρόεδρος, ως εντεταλμένο πειθήνιο όργανο, συνέχιζε να κάνει τη δουλειά της χωρίς να μας ακούει. Πλήρης απαξίωση, πλήρης έλλειψη σεβασμού.  Η δίκη προχωρά χωρίς να ενδιαφέρει κανέναν αν αποδειχθεί η αλήθεια».

Είναι μερικές από τις φράσεις της Μαρίας Καρυστιανού στο δικαστήριο για το δυστύχημα των Τεμπών. Ενδεικτικές ογκώδους άγνοιας για τον τρόπο με τον οποίο απονέμεται η δικαιοσύνη. Μητέρα θύματος και, πλέον, κομματάρχισσα, η συγκεκριμένη κυρία νομίζει ότι μέτρο των πραγμάτων είναι ο εαυτός της και ουσιαστικά δηλώνει άγνοια για το πώς λειτουργούν οι κοινωνίες και οι θεσμοί τους. Μπορεί να το διορθώσει.

Ας δει δικαστικά δράματα σε κάποια πλατφόρμα ή, έστω, κάποιες παλιές ελληνικές ταινίες να δει πώς γίνεται – από κάπου πρέπει να αρχίζει κανείς.

Για τις υπόλοιπες δικαστικές εξελίξεις, επί του πιεστηρίου μαθαίνω ότι έγινε δεκτή η δήλωση αποχής της προέδρου από την άλλη δίκη για τα χαμένα βίντεο των Τεμπών, που επίσης γινόταν στη Λάρισα.

Η πρόεδρος ζήτησε αποχή, είπε ότι δεν ανέχεται άλλες προσβολές. Η δίκη θα ξαναρχίσει από την αρχή. Η δημοκρατία, σε αυτή την περίπτωση, ηττήθηκε. Δυστυχώς.