Βήμα προς το απαρτχάιντ» – Σφοδρές αντιδράσεις για τη θανατική ποινή στο Ισραήλ
Διεθνή κατακραυγή για σοβαρή παραβίαση του διεθνούς δικαίου έχει ξεσηκώσει ο νόμος που ενέκρινε αργά το βράδυ της Δευτέρας το κοινοβούλιο του Ισραήλ, εν μέσω πολέμων στο Ιράν και στον Λίβανο και προεκλογικής περιόδου στη χώρα. Προβλέπει την υποχρεωτική επιβολή «θανατικής ποινής στους τρομοκράτες» και κατά «οποιουδήποτε προκαλεί σκόπιμα ή από αδιαφορία τον θάνατο ισραηλινού πολίτη για λόγους ρατσισμού ή εχθρότητας προς μια κοινότητα και με στόχο να βλάψει το Κράτος του Ισραήλ».
Καταγγέλλεται ευθέως ως μεροληπτικός και ρατσιστικός, κομμένος και ραμμένος για να επιβληθεί εις βάρος όσων Παλαιστινίων κρίνονται ένοχοι για αντιισραηλινές επιθέσεις. Οι εκτελέσεις θα γίνονται δι’ απαγχονισμού, εντός 90 ημερών από την καταδίκη, με ενδεχόμενη παράταση στις 180 ημέρες.
«Η εφαρμογή του νόμου στους κατοίκους του κατεχόμενου παλαιστινιακού εδάφους θα συνιστούσε έγκλημα πολέμου», προειδοποίησε χθες ο ύπατος αρμοστής του ΟΗΕ για τα ανθρώπινα δικαιώματα Φόλκερ Τουρκ. Αμεση ήταν η καταδίκη του μέτρου από την Παλαιστινιακή Αρχή, ενώ η Χαμάς και η Ισλαμική Τζιχάντ κάλεσαν τους Παλαιστινίους να εξαπολύσουν σε αντίποινα επιθέσεις.
«Πολύ ανησυχητική» και «βήμα προς τα πίσω» χαρακτήρισε την ισραηλινή απόφαση εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, αρνούμενος να τοποθετηθεί στο ενδεχόμενο λήψης μέτρων. «Βήμα προς το απαρτχάιντ» χαρακτήρισε το μέτρο ο ισπανός πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ. «Θέτει σε σοβαρό κίνδυνο το καθεστώς παρατηρητή του Ισραήλ», προειδοποίησε το Συμβούλιο της Ευρώπης. Ομόθυμη είναι η καταδίκη από οργανώσεις υπεράσπισης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ, αντίθετα, σχολίασε ότι «οι ΗΠΑ σέβονται το κυρίαρχο δικαίωμα του Ισραήλ να θεσπίζει τους δικούς του νόμους»… Εκπληρώνοντας επί της ουσίας προεκλογική υπόσχεση των ακροδεξιών κυβερνητικών εταίρων του ισραηλινού πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου – ο οποίος υπερψήφισε το μέτρο – ο νέος νόμος επιτρέπει σε στρατιωτικά και πολιτικά δικαστήρια να επιβάλλουν τη θανατική ποινή χωρίς εισαγγελικό αίτημα και με απλή πλειοψηφία.
Για τους Παλαιστινίους υπό ισραηλινή κατοχή, παρατηρεί η «Guardian», ο νόμος κλείνει κάθε δίοδο για άσκηση έφεσης ή απονομή χάριτος, ενώ οι ποινές των κρατουμένων που δικάζονται εντός του Ισραήλ θα μπορούσαν να μετατραπούν σε ισόβια κάθειρξη, πλην όμως μόνο υπό απροσδιόριστες «ειδικές περιστάσεις». Οσοι καταδικάζονται σε θάνατο θα μεταφέρονται σε ειδικές εγκαταστάσεις κράτησης, με περιορισμό των επισκέψεων μόνο σε εξουσιοδοτημένα πρόσωπα και επαφές με τους δικηγόρους τους αποκλειστικά μέσω βιντεοκλήσης.
Ο νόμος, επισημαίνει η ισραηλινή εφημερίδα «Haaretz», «ισχύει σε οποιαδήποτε περιοχή ελέγχει το Ισραήλ, συμπεριλαμβανομένης της Δυτικής Οχθης και του 53% της Λωρίδας της Γάζας». Ομως «δεν θα ισχύει για τους τρομοκράτες της Χαμάς που συμμετείχαν στη σφαγή της 7ης Οκτωβρίου, καθώς προωθείται ξεχωριστό νομοσχέδιο για την ίδρυση ειδικού δικαστηρίου». Μόνο στην κατεχόμενη Δυτική Οχθη εν τω μεταξύ – όπου η κυβέρνηση Νετανιάχου επεκτείνει τους παράνομους εβραϊκούς οικισμούς και η βία των εξτρεμιστών εποίκων κλιμακώνεται ανεξέλεγκτη και ραγδαία – το ποσοστό καταδίκης Παλαιστινίων από τα ισραηλινά στρατιωτικά δικαστήρια αγγίζει το 96%, σύμφωνα με την ισραηλινή οργάνωση B’Tselem.
Οχι τυχαία, το μέτρο προωθήθηκε από τον Ιταμάρ Μπεν-Γκβιρ, τον ακροδεξιό υπουργό Εθνικής Ασφαλείας του Ισραήλ και έποικο, ο οποίος καταδικάστηκε το 2007 για υποκίνηση βίας κατά των αραβικής καταγωγής ισραηλινών πολιτών και για υποστήριξη των Καχανιστών, που ταξινομούνται ως τρομοκρατική οργάνωση σε ΗΠΑ και Ισραήλ. Με την ψήφιση του νόμου, ο ίδιος πανηγύρισε, φορώντας στο πέτο του μια κονκάρδα με το σχήμα της θηλιάς. «Αυτή είναι μια ημέρα δικαιοσύνης για τους δολοφονημένους, μια ημέρα αποτροπής για τους εχθρούς», είπε.
Στο Ισραήλ, η θανατική ποινή για ανθρωποκτονία καταργήθηκε το 1954. Ο μοναδικός που έχει εκτελεστεί ποτέ στη χώρα έπειτα από πολιτική δίκη, το 1962, ήταν ο ναζιστής αρχιτέκτονας του Ολοκαυτώματος Αντολφ Αϊχμαν. Εκπρόσωποι του ισραηλινού υπουργείου Δικαιοσύνης, των ενόπλων δυνάμεων, το ίδιο το Συμβούλιο Εθνικής Ασφαλείας και το υπουργείο Εξωτερικών της χώρας είχαν προειδοποιήσει για πιθανές διεθνείς συνέπειες, κατά τη διάρκεια της συζήτησης του επίμαχου νομοσχεδίου.
«Τέτοιοι νόμοι και μέτρα δεν θα κάμψουν τη βούληση του παλαιστινιακού λαού», τόνισε το γραφείο του προέδρου της Παλαιστινιακής Αρχής Μαχμούντ Αμπάς. Η Ενωση για τα Πολιτικά Δικαιώματα στο Ισραήλ ήδη άσκησε έφεση κατά του νόμου στο Ανώτατο Δικαστήριο της χώρας, ως αντισυνταγματικό. «Καλούμε το Ισραήλ να τηρήσει την υποχρέωσή του βάσει του διεθνούς δικαίου και τη δέσμευσή του στις δημοκρατικές αρχές», διεμήνυσε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Προ της ψηφοφορίας, το νομοσχέδιο είχαν επικρίνει δριμύτατα οι υπουργοί Εξωτερικών της Γερμανίας, της Γαλλίας, της Ιταλίας και της Βρετανίας.