Алматыда ВИЧ жұқтырған педофил өмір бойына бас бостандығынан айыру жазасынан құтылып кетпек болған - құқық қорғаушылар

Алматыда 13 жастағы қызды зорлау ісі бойынша үкім шығарылды. АИТВ жұқтырған айыпталушы өмір бойына бас бостандығынан айырылды, бұл ретте құқық қорғаушылар іс барысында көптеген заңбұзушылық болғанын айтты, - деп хабарлайды Tengrinews.kz тілшісі.
"Әкесінің досы шығарып саламын деген"
Зардап шеккен қыздың анасының айтуынша, оқиға 2025 жылғы тамыздың соңында болған. Сол кезде қызы әжесінің үйінен әкесіне қонуға барған. Барғанда әкесінде қонақ барын білген - бірге ішімдік ішіп отырған досы. Қыз мұндай жағдайда қалғысы келмей, бір тәулікке пәтер жалдап, сонда қонуды шешкен.

"Әкесінің сол досы оны шығарып салуды ұсынған. Олар барған соң, ол пәтерге бірге кіруге сұранып, кейін қызға шабуыл жасаған", - дейді анасы.

Оқиғадан кейін қыз достарына бірден хабарласып, келуін сұраған. Полицияға арыз жазылған. Кейін күдіктінің АИТВ жұқтырғаны анықталды.
Қыздың анасына ештеңе айтпаған
Құқық қорғаушы Ләззат Рақышеваның айтуынша, Human Rights Lawyers қорының заңгерлері жәбірленуші баланың анасының өтінішімен іске қосылғаннан кейін көптеген заңбұзушылықты анықтаған. Мысалы, қыздың анасы болған оқиға туралы тек сот отырысы басталған кезде білген.

"Сол кезде әйел қоныс колониясында жазасын өтеп жатқан. Қыздың заңды өкілі құқығынан айырылмағанына қарамастан, құқық қорғау органдары да, сот органдары да, жергілікті омбудсмен де оған баласының қылмыстық іс бойынша жәбірленуші екенін хабарламаған", - дейді ол.

Сонымен қатар, адвокаттың айтуынша, бастапқыда іс Қылмыстық кодекстің 121-бабы 4-бөлігі "Жас балаға қатысты сексуалдық сипаттағы зорлық-зомбылық әрекеттері" бойынша тіркелген. Бұл бап бойынша өмір бойына бас бостандығынан айыру жазасы қарастырылған.

"Айыптау актісінде бап 121-баптың 3-1-бөлігіне "Кәмелетке толмаған адамға қатысты сексуалдық сипаттағы зорлық-зомбылық әрекеттеріне" қайта сараланған, яғни 14 жасқа толған кәмелетке толмағанға қатысты. Бұл бап бойынша жаза 15 жылдан 17 жылға дейін. Бірақ оқиға кезінде қыз небәрі 13 жаста болған", - дейді Рақышева.

Заңгерлер назар аударған тағы бір заңбұзушылық - айыптауда Қылмыстық кодекстің 118-бабы 1-бөлігі "Басқа адамды АИТВ жұқтыру қаупiне көрiнеу душар ету" бабының болмауы.

"Қыздан талдау вирус анықталуы мүмкін уақыттан бұрын алынған, қайта тексеру жүргізілмеген. Соған қарамастан, тиісті бап айыптауға енгізілмеген", - деп қосты ол.

Жәбірленушінің әкесі азғынды қорғаған
Сондай-ақ Рақышева қыздың айыпталушыдан қорғалмағанын айтты.

"Оған оның туыстары қоңырау шалып, қоқан-лоқы жасайды. Сонымен қатар, оның туыстары бұған дейін жәбірленушінің адвокатын шеттетіп, орнына басқа адвокат жалдаған, ол шын мәнінде айыпталушының мүддесін қорғаған. Бұл адвокат айыпталушының қорғауымен бірге қыз ер адамға жала жапты деген жалған дәлелдер жасаған. Олар қызға өзі ересек ер адамды жыныстық қатынасқа көндірді деген мазмұнда сөз жазып берген", - дейді адвокат.

Рақышеваның айтуынша, туған әкесі қызына қысым жасап, айыпталушыны өмір бойына соттаудан алып қалуға тырысқан.
Осы заңбұзушылықтың бәрін жою үшін қыздың адвокаттары өтінішхаттар жолдады.
"Қыз қайда болса, сонда қонған"
Құқық қорғаушының айтуынша, істі қарау барысында қиын жағдайда қалған кәмелетке толмағандардың құқықтарын қорғау жүйесінің жетілмегенін көрсететін жайттар анықталды.

"Анасына жаза тағайындалғанда, сот баланың әкесімен тұратынын көрсеткен, бірақ оның басқа отбасы, төрт кішкентай баласы бар екенін және қызымен қалыпты байланысы жоқ екенін ескермеген", - дейді Рақышева.

Қыз әжесінің үйінде тұрған, бірақ әжесінің балаға қатысты ешқандай заңды құқығы болмаған.

"Жәбірленуші қыз жиі қайда болса, сонда қонғанын айтты, бұл ретте мектеп директоры да, сынып жетекшісі де, жергілікті омбудсмен де, қорғаншылық органдары да бұл баланың тағдырына мән бермеген", - дейді ол.

Ол сот отырыстарының бірінен кейін баланы түнде қайда орналастыру керегін анықтай алмағандарын еске алды.
Рақышева қиын жағдайда кәмелетке толмаған қыз іс жүзінде жалғыз қалғанын айтты: анасы колонияда, әкесі оған қарсы, ал жүйе тиісті қорғаныс көрсете алмаған.
Не өзгерді?
Ләззат Рақышеваның айтуынша, үкім шығарылар алдында қор адвокаттары бірқатар нәтижеге қол жеткізген:

"Біз қыздың анасын шартты түрде мерзімінен бұрын босатуға қол жеткіздік, қазір ол сот отырыстарына қатыса алады. Сондай-ақ баланың адвокатын шеттетіп, әкесін заңды өкілдер қатарынан алып тастадық", - деді ол.

Сонымен қатар, заңгердің айтуынша, сотта айыпты жеңілдету заңсыз екені дәлелденген.

"Осыған байланысты прокуратура қайтадан "Жас балаға қатысты сексуалдық сипаттағы зорлық-зомбылық әрекеттері" бабы бойынша айыптау актісін берді", - деді ол.

Рақышеваның айтуынша, прокурор сотта осы бап бойынша айыпты қолдап, айыпталушыға өмір бойы бас бостандығынан айыру жазасын сұрады.

"Сондай-ақ біз айыпталушының адвокаттары мен баланың адвокатына қатысты істі және дәлелдерді бұрмалау фактісі бойынша қылмыстық іс қозғау туралы сотқа өтінішхат жолдадық", - деді ол.

Сот үкімі
30 наурызда Алматыда іс бойынша үкім шығарылды.

"Айыпталушыға Қылмыстық кодекстің 121-бабы 4-бөлігі бойынша өмір бойы бас бостандығынан айыру жазасы тағайындалды", - деді Рақышева.

Сонымен қатар, заңгердің айтуынша, оған қатысты Қылмыстық кодекстің 118-бабы бойынша жеке қаулы шығарылған. Жақында қыз АИТВ-ге қайта талдау тапсырады, содан кейін айып қай бөлік бойынша тағылатыны белгілі болады, деді Рақышева.
Бұдан бөлек, құқық қорғаушының айтуынша, адвокаттарға қатысты жеке қаулылар шығарылған.
Tengrinews.kz редакциясы құқық қорғаушылардың уәждеріне түсініктеме беруін сұрап, прокуратураға сауал жолдады.
Сілтемесіз жаңалық оқисыз ба? Онда Telegram желісінде парақшамызға тіркеліңіз!