Ηξεις αφήξεις από τον Ντόναλντ Τραμπ – Απειλεί με πλήγματα, μιλά για συμφωνία
Πόλεμος και διαπραγματεύσεις διασταυρώνονται στο Ιράν καθώς ο Ντόναλντ Τραμπ συνδυάζει απειλές για πλήγματα κατά κρίσιμων ιρανικών υποδομών και δυνατότητα χερσαίας επίθεσης από τη μια, με «άμεσες και έμμεσες» επαφές με τους «νέους και λογικούς» – όπως τους αξιολογεί τώρα – ηγέτες της Τεχεράνης. Η Ισλαμική Δημοκρατία αντιδρά, απορρίπτοντας τις προτάσεις και προειδοποιώντας ότι είναι προετοιμασμένη να αντιμετωπίσει κάθε απειλή. Η ταυτόχρονη πίεση και διάθεση διαλόγου της Ουάσιγκτον αποκαλύπτει μια στρατηγική «ήξεις αφήξεις» του αμερικανού προέδρου, με την κλιμάκωση και τη διπλωματία να κινούνται παράλληλα, θέτοντας σε σοβαρή δοκιμασία την ασφάλεια και την ενεργειακή σταθερότητα στη Μέση Ανατολή. Εν μέσω εντεινόμενων συγκρούσεων – με 50.000 αμερικανούς στρατιώτες στον Κόλπο, βομβαρδισμούς, επιθέσεις με πυραύλους και drones, καθώς και πλήγματα σε πολιτιστικά μνημεία – η περιοχή παραμένει σε αναβρασμό. Πρωτοβουλία των τεσσάρων μεγαλύτερων ισλαμικών χωρών επιχειρεί να ανοίξει διαύλους επικοινωνίας αλλά η κατάσταση παραμένει ρευστή και η όλη διαδικασία προσκρούει στην έλλειψη αποδεκτών όρων για μια εκτόνωση.
Ο αμερικανός πρόεδρος διαβεβαίωσε χθες ότι οι ΗΠΑ είναι σε συνομιλίες με μια «πιο λογική ηγεσία» για τον τερματισμό του πολέμου στο Ιράν, επισημαίνοντας ότι έχει επέλθει de facto «αλλαγή καθεστώτος» αλλά επανέλαβε την προειδοποίησή του προς την Τεχεράνη να ανοίξει τα Στενά του Ορμούζ, διαφορετικά θα κινδυνεύσει να βρεθεί αντιμέτωπη με αμερικανικές επιθέσεις στις πετρελαιοπηγές της και τα ενεργειακά της εργοστάσια. Απείλησε επίσης να επιτεθεί σε εργοστάσια αφαλάτωσης που τροφοδοτούν το Ιράν με πόσιμο νερό. Χωρίς να αναφερθεί σε κανέναν ονομαστικά είπε: «Συνδιαλλασσόμαστε με ανθρώπους εντελώς διαφορετικούς», «πολύ πιο λογικούς» από τους προκατόχους τους.
Και ο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας, Μάρκο Ρούμπιο, εξέφρασε την αισιοδοξία του για τη δυνατότητα να μπορέσει να εργαστεί με στοιχεία στους κόλπους της ιρανικής κυβέρνησης, λέγοντας πως η Ουάσιγκτον έλαβε ορισμένα θετικά μηνύματα σε ιδιωτικό επίπεδο.
Ενώ ο πρόεδρος Τραμπ έχει δηλώσει ότι οι ΗΠΑ και το Ιράν σημειώνουν πρόοδο στις συνομιλίες, στέλνει παράλληλα περισσότερα αμερικανικά στρατεύματα στην περιοχή, με αποτέλεσμα ο πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου, Μοχάμαντ Γκαλιμπάφ, να κατηγορήσει την Ουάσιγκτον για διφορούμενα μηνύματα προς πιθανές διαπραγματεύσεις σχεδιάζοντας παράλληλα χερσαία εισβολή. «Οι άνδρες μας περιμένουν την άφιξη των αμερικανών στρατιωτών» και «θα τους τιμωρήσουν», όπως «και όλους τους περιφερειακούς συμμάχους τους» προειδοποίησε.
Σε συνέντευξή του στους «Financial Times» ο Τραμπ ανέφερε ότι θέλει «να πάρει το πετρέλαιο του Ιράν» και θα μπορούσε να καταλάβει εύκολα τον κόμβο εξαγωγών του νησιού Χαργκ. «Ισως πάρουμε το νησί Χαργκ, ίσως όχι. Εχουμε πολλές επιλογές» είπε.
Επίσης σύμφωνα με δημοσίευμα της «Wall Street Journal» ο αμερικανός πρόεδρος εξετάζει το ενδεχόμενο να στείλει στο Ιράν μια στρατιωτική αποστολή για να κατάσχει περίπου 400 κιλά ουρανίου υψηλού βαθμού εμπλουτισμού και για την ώρα αξιολογεί πόσο επικίνδυνο θα ήταν κάτι τέτοιο. Φέρεται δε να ενθάρρυνε συμβούλους του να πιέσουν το Ιράν να συμφωνήσει στην παράδοση του υλικού ως όρο για τον τερματισμό του πολέμου.
Το Ιράν έλαβε μηνύματα από μεσολαβητές τα οποία δείχνουν την προθυμία των Ηνωμένων Πολιτειών να διαπραγματευθούν, όμως θεωρεί πως οι προτάσεις των ΗΠΑ είναι «μη ρεαλιστικές, παράλογες και υπερβολικές», δήλωσε από την άλλη πλευρά ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών Ισμαήλ Μπαγαΐ.
Η ενημέρωση έγινε μια μέρα αφότου οι υπουργοί Εξωτερικών του Πακιστάν, της Αιγύπτου, της Σαουδικής Αραβίας και της Τουρκίας συναντήθηκαν στο Ισλαμαμπάντ για να διεξαγάγουν αρχικές συνομιλίες επικεντρωμένες κυρίως στο εκ νέου άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ για τη ναυσιπλοΐα. Παράλληλα, η κυβέρνηση του Πακιστάν δήλωσε διατεθειμένη να «υποδεχτεί και να διευκολύνει τις επόμενες ημέρες σημαντικές συνομιλίες» ανάμεσα σε αξιωματούχους της Ουάσιγκτον και της Τεχεράνης ώστε να υπάρξει «συνολική και διαρκής επίλυση της σύγκρουσης», με την υποστήριξη του ΟΗΕ και της Κίνας. Ο πακιστανός υπουργός Εξωτερικών Ισάκ Νταρ έκανε τη δήλωση αυτή αφού υποδέχθηκε τους τρεις ομολόγους του στο Ισλαμαμπάντ.
Εν τω μεταξύ, σύμφωνα με τον Μπαγαΐ, το κοινοβούλιο του Ιράν εξετάζει το ενδεχόμενο να αποχωρήσει η χώρα από τη συνθήκη μη διάδοσης των πυρηνικών όπλων, υπογραμμίζοντας ότι η Τεχεράνη δεν έχει ούτε θα επιδιώξει να αποκτήσει πυρηνικά όπλα.
Στην αλυσίδα των πρωτοβουλιών για εκτόνωση, ο πρόεδρος της Αιγύπτου Αμπντέλ Φατάχ αλ Σίσι κάλεσε τον Ντόναλντ Τραμπ να σταματήσει τον πόλεμο στο Ιράν γιατί μόνο αυτός μπορεί, δηλώνοντας ότι οι φόβοι ανόδου της τιμής του πετρελαίου πάνω από τα 200 δολάρια δεν είναι υπερβολικοί. «Λέω στον πρόεδρο Τραμπ: κανείς δεν μπορεί να σταματήσει τον πόλεμο στην περιοχή μας, εκτός από εσάς» τόνισε ο Σίσι στο συνέδριο Egypt Energy Show 2026 που διεξάγεται στο Κάιρο. Η Αίγυπτος, που για χρόνια λαμβάνει στρατιωτική βοήθεια από τις ΗΠΑ και στήριξη από πλούσιες χώρες του Κόλπου, καταδίκασε τις ιρανικές επιθέσεις σε αραβικά κράτη του Κόλπου και ωθεί διπλωματικές προσπάθειες για την αποφυγή ενός ευρύτερου περιφερειακού πολέμου.
Το ΝΑΤΟ επιβεβαίωσε χθες την αναχαίτιση ενός ιρανικού πυραύλου που κατευθυνόταν προς την Τουρκία, την τέταρτη από την έναρξη του πολέμου στη Μέση Ανατολή. Η Βορειοατλαντική Συμμαχία «είναι έτοιμη να αντιμετωπίσει τέτοιες απειλές και θα κάνει πάντα ό,τι είναι απαραίτητο για να υπερασπιστεί όλους τους συμμάχους» δήλωσε η εκπρόσωπος του ΝΑΤΟ Αλισον Χαρτ, αφού είχε προηγηθεί ανακοίνωση του τουρκικού υπουργείου Αμυνας.