Χωρίς προσκυνητές η Τελετή Αφής του Αγίου Φωτός – Στον «αέρα» η μεταφορά του στην Αθήνα
Προς την εφαρμογή ενός «σεναρίου covid» κινούνται οι ισραηλινές Αρχές σε συνεννόηση με το Πατριαρχείο Ιεροσολύμων σχετικά με την τελετή Αφής του Αγίου Φωτός, το Μεγάλο Σάββατο, 11 Απριλίου, ενώ η μετάβαση κυβερνητικού αεροσκάφους για την παραλαβή του Αγίου Φωτός θα αποφασισθεί σε μεταγενέστερο χρόνο, όσο προσεγγίζουμε το ορθόδοξο Πάσχα.
Συγκεκριμένα, το Πατριαρχείο Ιεροσολύμων και η ισραηλινή αστυνομία βρίσκονται σε ανοιχτή και συνεχή συνεργασία και από πλευράς της Αγιοταφικής Αδελφότητας εκφράζεται συγκρατημένη αισιοδοξία, πως τελικώς, οι ισραηλινές Αρχές θα επιλέξουν το «σενάριο του covid», δηλαδή θα επιτρέψουν στον Πατριάρχη Ιεροσολύμων, Θεόφιλο Γ΄, μαζί με δύο διάκους και τον τελετάρχη του Παναγίου Τάφου, να εισέλθουν στον Ναό της Αναστάσεως και να πραγματοποιηθεί η τελετή Αφής του Αγίου Φωτός, το πρωί της 11ης Απριλίου. Όπως ακριβώς είχε συμβεί το Πάσχα του 2020. Πηγές του Πατριαρχείου Ιεροσολύμων τονίζουν με έμφαση πως «οι ανησυχίες της ισραηλινής κυβέρνησης είναι εντός του δικαίου, καθώς ήδη έχουν απαγορεύσει την λειτουργία Συναγωγών» εντός της Παλαιάς Πόλης της Ιερουσαλήμ, ενώ αντίστοιχα αυστηρά μέτρα θα ληφθούν και για το επικείμενο εβραϊκό Πάσχα.
Χωρίς προσκυνητές
Πάντως, στο πνεύμα αυτό, και με τις πολεμικές εχθροπραξίες να συνεχίζονται θεωρείται δεδομένο πως δεν θα επιτραπεί από τις ισραηλινές Αρχές να προσέλθουν πιστοί στην τελετή του Αγίου Φωτός. Τα αντικειμενικά προβλήματα είναι πολλά και δεν επιδέχονται αμφισβήτησης. Διπλωματικοί κύκλοι ξένης πρεσβείας στην Αθήνα τονίζουν πως «μόνον ένας τρελός θα μπορούσε να ισχυριστεί ότι είναι σώφρων να επιτραπεί η προσέλευση πιστών» με τα σημερινά δεδομένα. Οι Ισραηλινοί φοβούνται πως εάν γίνει επίθεση την ώρα της τελετής, ο κόσμος που θα έχει συγκεντρωθεί, εντός του Ναού της Αναστάσεως, δεν θα έχει που να πάει, καθώς η Παλιά Πόλη της Ιερουσαλήμ δεν έχει σύγχρονα αντιαεροπορικά καταφύγια. Μόλις πριν από λίγες ημέρες, θραύσματα από βληθέντα ιρανικό πύραυλο κατέπεσαν επί της σκεπής του ναού της Αγίας Θέκλας και του παρακείμενου επισκοπείου, χωρίς να θρηνήσουμε ευτυχώς θύματα. Η σκέψη αυτή, άλλωστε, είναι που έκανε τις ισραηλινές Αρχές να απαγορεύσουν το άνοιγμα του τζαμιού Αλ- Άκσα την τελευταία ημέρα του μουσουλμανικού Ραμαζανιού στις 20 Μαρτίου. Και αυτό συνέβη για πρώτη φορά από το 1967!
Κομβικό όμως θεωρείται και το τι θα συμβεί με το εβραϊκό Πάσχα, το οποίο ξεκινάει την προσεχή Τετάρτη, 1 Απριλίου, μετά τη δύση του ηλίου και τελειώνει μετά από μία εβδομάδα, το βράδυ της Πέμπτης, 9 Απριλίου (δικής μας, Μεγάλης Πέμπτης). Εάν λοιπόν, η ισραηλινή αστυνομία δεν επιτρέψει (που είναι το πιθανό σενάριο) για τις ημέρες αυτές την συγκέντρωση εβραίων πιστών στον ιερότερο Τόπο του Ιουδαϊσμού, στο Δυτικό Τείχος (Τείχος των Δακρύων), που βρίσκεται και αυτό εντός της Παλιάς Πόλης, για προσευχή, τότε είναι το πλέον πιθανόν, να απαγορευτεί και η προσέλευση χριστιανών πιστών στο Ναό της Αναστάσεως το Μεγάλο Σάββατο.
Η μεταφορά του Αγίου Φωτός
Ακόμα πιο δύσκολη φαντάζει για φέτος η αποστολή ελληνικού κυβερνητικού αεροσκάφους για την παραλαβή του Αγίου Φωτός το μεσημέρι του Μεγάλου Σαββάτου, 11 Απριλίου. Ο εναέριος χώρος του Ισραήλ ανοιγοκλείνει συνεχώς από την έναρξη των στρατιωτικών επιχειρήσεων και το αεροδρόμιο «Μπεν Γκουριόν» στο Τελ Αβίβ -όταν αυτό είναι εφικτό- ανοίγει για συγκεκριμένες πτήσεις, «το πολύ δύο την ημέρα». Πηγές του υπουργείου Εξωτερικών χαρακτηρίζουν ως «ρευστή» την κατάσταση και «προετοιμάζονται για κάθε ενδεχόμενο, καθώς δεν υπάρχουν ενδείξεις ή δεδομένα για καταλαγή». «Εργαζόμαστε να εξασφαλιστεί η εκπροσώπηση της Χώρας, σε συνθήκες ασφάλειας» τονίζουν χαρακτηριστικά. Εκτιμάται, πως εάν και εφόσον επιτραπεί η προσγείωση του κυβερνητικού αεροσκάφους στο Τελ Αβίβ, θα αποφασιστεί τις τελευταίες ημέρες, ωστόσο είναι σίγουρο πως η αποστολή, με επικεφαλής τον αρμόδιο υφυπουργό Εξωτερικών, θα είναι κάτι περισσότερο από ολιγομελής..
Από πλευράς ελλαδικής εκκλησίας, ο Αρχιεπίσκοπος Αθηνών είχε προχθές συνεργασία με τον Έξαρχο του Παναγίου Τάφου στην Αθήνα. Ως εκπρόσωπος δε έχει οριστεί για να συμμετάσχει, εφ’ όσον υπάρξει τελικώς αποστολή, ο μητροπολίτης Πολυανής και Κιλκισίου, Βαρθολομαίος, ο οποίος είναι και εκπρόσωπος Τύπου της Διαρκούς Ιεράς Συνόδου. Εκκλησιαστικές πηγές πάντως, αντιλαμβανόμενες την φετινή, αντικειμενική δυσκολία μετάβασης αποστολής στα Ιεροσόλυμα για την παραλαβή του Αγίου Φωτός, υπενθυμίζουν ότι ως, τελετική διαδικασία (αεροσκάφος μεταφοράς, υποδοχή κλπ), η παραλαβή του Αγίου Φωτός πρωτοκαθιερώθηκε πριν από μόλις 38 χρόνια, το 1988, και τονίζουν, πως σε όλες τις μεγάλες εκκλησίες της χώρας, στους μητροπολιτικούς ναούς των εκκλησιαστικών επαρχιών υπάρχει η «ακοίμητος κανδύλα» από την οποία αποσπάται για λειτουργική χρήση Άγιον Φως, όποτε αυτό απαιτείται.
Το ιστορικό
Έως το 1988 το Άγιο Φως έφτανε στην Ελλάδα με πλοίο, τουλάχιστον μια βδομάδα μετά το Μεγάλο Σάββατο και η Ανάσταση γιορταζόταν με τη χρήση του Ανέσπερου Φωτός από την Αγία Κανδύλα στο ιερό των ναών. Το 1988, με πρωτοβουλία ιδιοκτήτη ταξιδιωτικού και σε συνεργασία με τον τότε έξαρχο του Πανάγιου Τάφου στην Αθήνα (και μετέπειτα Πατριάρχη Ιεροσολύμων) Ειρηναίο, ξεκίνησε η μεταφορά του Αγίου Φωτός στην Ελλάδα με αεροπλάνο αμέσως μετά την αφή του στον Πανάγιο Τάφο. Φημολογείται ότι η διοργάνωση εκείνης της πρώτης μεταφοράς του Αγίου Φωτός με ειδική πτήση της Ολυμπιακής, τα έξοδα της οποίας κάλυπτε το ελληνικό κράτος, έγινε με πρωτοβουλία της κας Δήμητρας Λιάνη Παπανδρέου. Μέχρι λοιπόν το 2002, η αεροπορική μεταφορά του Αγίου Φωτός γινόταν με την ευθύνη ταξιδιωτικού γραφείου. Το 2002 την ανέλαβε το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών. Έκτοτε, κάθε έτος ο Έξαρχος του Παναγίου Τάφου της Αθήνας παραλαμβάνει το Άγιον ή Ανέσπερο Φως και με ειδική πτήση το μεταφέρει στην Αθήνα, όπου γίνεται η υποδοχή του με τιμές αρχηγού κράτους (από το 2001) και έπειτα μεταφέρεται στη Μητρόπολη Αθηνών, καθώς και σε ένα μεγάλο αριθμό άλλων Μητροπόλεων. Τα τελευταία χρόνια δεν γίνεται δεκτό με τιμές αρχηγού κράτους αλλά γίνεται δεκτό με τις ύψιστες εκκλησιαστικές τιμές στον αερολιμένα «Ελευθέριος Βενιζέλος».