Μέση Ανατολή: Ομοιότητες και διαφορές με προηγούμενες κρίσεις
Αυτή τη φορά υπάρχουν περισσότερα προβλήματα διακίνησης φορτίων πετρελαίου, φυσικού αερίου, λιπασμάτων και άλλων εμπορευμάτων και πρώτων υλών, με τις ανόδους των τιμών να συγκρίνονται με αυτές προηγούμενων κρίσεων. Τώρα επίσης υπάρχει κίνδυνος για μεγαλύτερο ξεπούλημα σε χρηματιστήρια και άλλες αγορές εάν η κρίση συνεχιστεί. Παράλληλα οι αποδόσεις των αμερικανικών και άλλων κρατικών ομολόγων έχουν αυξηθεί στα επίπεδα που είχαν καταγραφεί το 2022 όταν είχε ξεκινήσει ο πόλεμος στην Ουκρανία. Σήμερα επιπλέον έχουν υπάρξει δεσμεύσεις για μια από τις μεγαλύτερες χρήσεις στρατηγικών αποθεμάτων στην ιστορία προκειμένου να περιοριστούν όσο γίνεται περισσότεροι τιμές.
Αυτές είναι οι βασικές διαφορές και ομοιότητες της σημερινής κρίσης στη Μέση Ανατολή με προηγούμενες μεγάλες προκλήσεις που είχε αντιμετωπίσει η παγκόσμια οικονομία και οι αγορές, με βάση στοιχεία που συγκέντρωσε η Wall Street Journal.
Έχουν επηρεαστεί οι περισσότερες προμήθειες ενέργειας από ποτέ
Η κυκλοφορία των τάνκερ και άλλων εμπορικών πλοίων μέσω των Στενών του Ορμούζ, σημείο αναφοράς για περίπου το 20% της παγκόσμιας αγοράς πετρελαίου των 100 εκατομμυρίων βαρελιών την ημέρα, έχει μειωθεί σημαντικά. Περισσότερα από 10 εκατομμύρια πετρελαίου την ημέρα δεν μπορούν να διακινηθούν.
Οι απειλές για τα τάνκερ και τα κλεισίματα σε μεγάλες εγκαταστάσεις παραγωγής θα μπορούσαν να επεκτείνουν τις επιπτώσεις τόσο στο πετρέλαιο όσο και στο φυσικό αέριο πολύ πέρα από το τέλος της σύγκρουσης. Σε αντίθεση με προηγούμενες κρίσεις, μερικές από τις οποίες διήρκεσαν μήνες ή και περισσότερο, η Σαουδική Αραβία και άλλοι μεγάλοι εξαγωγείς αργού πετρελαίου έχουν περιορισμένη δυνατότητα να αυξήσουν την πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα ενώ τα στενά είναι ουσιαστικά κλειστά, αναφέρουν τα ίδια στοιχεία.
Οι αυξήσεις στις τιμές συμβαδίζουν με προηγούμενες συγκρούσεις
Τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης προμηθειών πετρελαίου έχουν αυξηθεί περίπου 80% υψηλότερα από την αρχή του έτους σε παγκόσμιο επίπεδο. Η άνοδος των τιμών συμβαδίζει με την περίοδο μετά την έναρξη του Πολέμου του Κόλπου το 1990.
Οι τιμές του πετρελαίου ήταν πολύ υψηλότερες πριν από την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία το 2022, όταν η παγκόσμια οικονομία ανέκαμπτε από την πανδημία. Αν και μεγάλο μέρος της αναμενόμενης διαταραχής στον εφοδιασμό αργού πετρελαίου εκείνη τη χρονιά δεν υλοποιήθηκε ποτέ, οι τιμές παρέμειναν υψηλές για μήνες, σημειώνεται.
Γίνεται μεγάλη χρήση αποθεμάτων πετρελαίου
Οι ΗΠΑ δεσμεύτηκαν να ρίξουν στην αγορά περίπου 172 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου προχωρώντας σε μεγάλη χρήση αποθεμάτων αργού πετρελαίου από μέλη του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας. Αυτή η χρήση στρατηγικών αποθεμάτων είναι μέχρι τώρα ελαφρώς μικρότερη από αντίστοιχη κίνηση που είχε γίνει από τις ΗΠΑ το 2022 κατά τη διάρκεια του πολέμου στην Ουκρανία.
Οι αποδόσεις των ομολόγων ΗΠΑ ανεβαίνουν όπως το 2022
Πριν από την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία το 2022 οι αποδόσεις των κρατικών ομολόγων ΗΠΑ ήταν χαμηλές ενώ η Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ προσπαθούσε να δώσει ώθηση στην οικονομία μετά την πανδημία. Αυτή τη φορά η πιο ασαφής προοπτική για τα επιτόκια σήμαινε ότι οι αποδόσεις ήταν ήδη αυξημένες. Σκαρφάλωσαν στα υψηλότερα επίπεδά τους από τον Ιούλιο.
Οι πωλήσεις στα χρηματιστήρια θα μπορούσαν να είναι ισχυρές
Οι μέχρι τώρα πωλήσεις στα χρηματιστήρια είναι στο ίδιο επίπεδο με αντιδράσεις σε παλαιότερα γεωπολιτικά σοκ. Ο S&P 500 είχε υποχωρήσει πριν από τον πόλεμο στο Ιράν λόγω φόβων για πλήγμα από την τεχνητή νοημοσύνη σε διάφορους κλάδους. Επενδυτές λένε ότι οι υψηλές αποτιμήσεις στην χρηματιστηριακή αγορά των ΗΠΑ έχουν επιδεινώσει μέρος της αστάθειας από τότε, σύμφωνα με την WSJ. Ένα σοκ πληθωρισμού μπορεί να επηρεάσει τα κέρδη και τις δαπάνες στην οικονομία.