Το εκκρεμές
Πριν από το πρόσφατο δημοψήφισμα στην Ιταλία για τη δικαστική μεταρρύθμιση, οι αναλυτές ήταν κατηγορηματικοί: η χαμηλή συμμετοχή θα ευνοούσε το ΟΧΙ (γιατί οι ψηφοφόροι δεν θα είχαν πειστεί για την ανάγκη αυτής της μεταρρύθμισης), ενώ η υψηλή συμμετοχή θα ενίσχυε το ΝΑΙ (επειδή η Τζόρτζια Μελόνι θα είχε εμπνεύσει τους ψηφοφόρους με το όραμά της για μια νέα Ιταλία). Τελικά η συμμετοχή έφτασε σε ύψος-ρεκόρ για τέτοιου είδους ψηφοφορία: 59%. Και η Μελόνι έχασε καθαρά.
Τι συνέβη; Οι νέοι άνθρωποι προσήλθαν μαζικά στις κάλπες, νιώθοντας ότι υπάρχει κίνδυνος η χώρα τους να κάνει μια στροφή προς τον αυταρχισμό. Και ψήφισαν ΟΧΙ με μεγάλη πλειοψηφία, που έφτασε το 68,4% στις ηλικίες 18-29 ετών και το 59,8% στις ηλικίες 30-44.
Κάτι συμβαίνει στην Ευρώπη. Κι αν είναι νωρίς για να υποστηρίξουμε ότι το εκκρεμές σταμάτησε τη διαδρομή του προς τα δεξιά, δεν μπορούμε να αγνοήσουμε μια τάση. Εκτός από την ήττα της Μελόνι στην Ιταλία, είδαμε τη νίκη των σοσιαλδημοκρατών στη Δανία (έστω και με το χειρότερο ποσοστό τους από το 1903), την (έστω και οριακή) επικράτηση του φιλελεύθερου Ρόμπερτ Γκόλομπ στη Σλοβενία και τη διατήρηση στην εξουσία των σοσιαλιστών και των συμμάχων τους στις τέσσερις μεγάλες πόλεις της Γαλλίας (έστω κι αν η Εθνική Συσπείρωση υπερτριπλασίασε τις πόλεις που ελέγχει). Οι left liberals είναι σαν τον Παναθηναϊκό στην Ευρωλίγκα: δεν είναι σε φόρμα, αλλά εξακολουθούν να κερδίζουν.
Kι αν πιστέψουμε όσα λέει ένας αξιωματούχος του Eυρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος στο Politico, η Δεξιά εναποθέτει τις ελπίδες της για ανάκαμψη στη νίκη του Ορμπαν στις εκλογές της 12ης Απριλίου!
Μια πρώτη, και διόλου οριστική, εξήγηση για την αντοχή της Κεντροαριστεράς είναι η κινητοποίηση όσων επλήγησαν από την κρίση του 2008. «Υπάρχει μια ισχυρή επιστροφή της ιδεολογίας, ύστερα από πολλά χρόνια όπου φαινόταν να έχει εξαφανιστεί το δίπολο Αριστερά – Δεξιά», λέει στην El País η Ελιζαμπέτα Μανόνι, καθηγήτρια Κοινωνικών Επιστημών στο Πανεπιστήμιο Luiss. Ενας άλλος παράγων είναι η αντίδραση στις απειλές του Τραμπ (που εξηγεί την επικράτηση της Φρεντέρικσεν στη Δανία και την ισχυροποίηση του Σάντσεθ στην Ισπανία) και στη γενικότερη «τραμποποίηση» της πολιτικής.
Αγγίζουν καθόλου όλα αυτά την Ελλάδα; Το συνέδριο του ΠΑΣΟΚ θα μπορούσε να είναι μια ευκαιρία ανάταξης και συσπείρωσης των προοδευτικών φιλελεύθερων απέναντι σε μια κυβέρνηση που διακρίνεται από ένα κράμα αυταρχισμού (βλέπε υποκλοπές), ανικανότητας (βλέπε Τέμπη) και περιφρόνησης των θεσμών (βλέπε διαχείριση του Μεταναστευτικού). Δεν διαφαίνεται κάτι τέτοιο. Η «Γενιά Ζ» παραμένει σε απόσταση. Πίσω από τις διακηρύξεις για νίκη στις εκλογές «έστω και με μία ψήφο» κρύβεται ο φόβος ότι μπορεί να χαθεί ακόμη κι η δεύτερη θέση. Κι αυτό προκαλεί δικαιολογημένα γκρίνιες.
Φανταστείτε δηλαδή να μην είχε πέσει κι ο Ανδρουλάκης θύμα παρακολούθησης.