Με τα Στενά του Ορμούζ κλειστά, αυτό είναι το λιμάνι που θα γίνει το «πετράδι» του Περσικού Κόλπου
Το λιμάνι της Τζέντα στη Σαουδική Αραβία προετοιμάζεται για σημαντική αύξηση της εμπορικής του δραστηριότητας μέσα στις επόμενες δύο εβδομάδες, καθώς η ένταση στον Περσικό Κόλπο μετατοπίζει τις θαλάσσιες ροές προς την Ερυθρά Θάλασσα.
Διαβάστε ακόμα: Ντόναλντ Τραμπ: Σήμα αποκλιμάκωσης ή τακτικός ελιγμός;
Ένα ήσυχο απόγευμα Κυριακής, μόλις πέντε πλοία βρίσκονταν στις προβλήτες του λιμανιού — αριθμός μικρότερος από τον συνηθισμένο. Ωστόσο, με το Στενό του Ορμούζ και τους εναέριους χώρους των χωρών του Περσικού Κόλπου σχεδόν κλειστούς, τα δυτικά λιμάνια του βασιλείου λειτουργούν ως ασφαλέστερη διέξοδος για εισαγωγές και εξαγωγές.
Τρεις ώρες βόρεια της Τζέντα, ένας αγωγός φυσικού αερίου μήκους 700 μιλίων έχει επαναπροσανατολιστεί για τη μεταφορά σαουδαραβικού πετρελαίου σε δεξαμενόπλοια που περιμένουν στο λιμάνι Γιανμπού. Σύμφωνα με σαουδαραβικές αρχές, αυτά τα φορτία αντιπροσωπεύουν περίπου το ένα τρίτο της αύξησης στην κυκλοφορία της Ερυθράς Θάλασσας από την έναρξη του πολέμου.
Η ασφάλεια των εισαγωγών είναι εξίσου κρίσιμη, καθώς η περιοχή εξαρτάται σε ποσοστό περίπου 85% από εισαγόμενα τρόφιμα. Οι επιθέσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ εναντίον του Ιράν και τα ιρανικά αντίποινα έχουν παραλύσει τη ναυσιπλοΐα στα λιμάνια του Περσικού Κόλπου, πλήττοντας ζωτικές αλυσίδες εφοδιασμού.
Διαβάστε ακόμα: Αραγτσί: ΗΠΑ και Ισραήλ οι μοναδικοί υπεύθυνοι για την κρίση στα Στενά του Ορμούζ
Με την έναρξη του πολέμου, περισσότερα από 60 πλοία που κατευθύνονταν προς λιμάνια του Κόλπου αναγκάστηκαν να αλλάξουν πορεία, σύμφωνα με στοιχεία της MarineTraffic. Κάποια επέστρεψαν στις βάσεις τους στην Κίνα και την Ινδία, ενώ άλλα κατευθύνθηκαν προς λιμάνια της Αραβικής Χερσονήσου στην Αραβική και την Ερυθρά Θάλασσα ή σε πιο απομακρυσμένα περιφερειακά λιμάνια.
Τα λιμάνια του Σοχάρ και της Σαλάλα στο Ομάν, του Κορ Φακκάν στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και της Τζέντα στη Σαουδική Αραβία αναδείχθηκαν ως βασικές εναλλακτικές για τη μεταφορά εμπορευμάτων προς την Αραβική Χερσόνησο.
Διαβάστε ακόμα: Οι επιπτώσεις στην οικονομία
«Δεν υπάρχει βιομηχανικό πρότυπο για αυτή την κρίση. Η ημερομηνία άφιξης του φορτίου σου εξαρτάται αποκλειστικά από τη στρατηγική του μεταφορέα σου», σημείωσε ο Ρονάν Μπουντέ, επικεφαλής ανάλυσης κοντέινερ της Kpler, εταιρείας εξειδικευμένης στις παγκόσμιες εμπορικές ροές.
Με τον πόλεμο να διανύει την τέταρτη εβδομάδα του, η προσοχή στρέφεται πλέον στην εξεύρεση λύσεων για την τροφοδοσία των σούπερ μάρκετ και των φαρμακείων σε ολόκληρη την περιοχή.
«Η περιοχή εξαρτάται πλήρως από τις εισαγωγές. Κάθε προϊόν που μπορεί να φανταστεί κανείς βρίσκεται μέσα σε αυτά τα κοντέινερ», δήλωσε ο Τσαρλς φαν ντερ Στίνε, περιφερειακός διευθυντής της ναυτιλιακής εταιρείας Maersk, προσθέτοντας ότι οι εταιρείες συνεργάζονται με τις κυβερνήσεις για τον καθορισμό προτεραιοτήτων.
Προτεραιότητες για την καθημερινή ζωή
«Τρόφιμα και φάρμακα είναι η απόλυτη προτεραιότητα — είτε πρόκειται για τα ΗΑΕ, τη Σαουδική Αραβία, το Μπαχρέιν ή το Κουβέιτ», εξήγησε ο φαν ντερ Στίνε, υπογραμμίζοντας τη σημασία της διασφάλισης της βασικής τροφοδοσίας.
Διαβάστε ακόμα: Bloomberg: Τα κράτη του Κόλπου εξετάζουν στρατιωτική εμπλοκή κατά του Ιράν
Η επιλογή κατάλληλου λιμανιού και χερσαίας διαδρομής είναι καθοριστική για την αποτελεσματικότητα της εφοδιαστικής αλυσίδας μετά την εκφόρτωση των εμπορευματοκιβωτίων. Ως η μόνη χώρα που συνορεύει με όλα τα αραβικά κράτη του Περσικού Κόλπου, η Σαουδική Αραβία εγκαινίασε την Πρωτοβουλία Λογιστικών Διαδρομών, διευκολύνοντας τις μεταφορές μέσω απλούστερων τελωνειακών διαδικασιών και εκτεταμένου οδικού δικτύου.
Σύμφωνα με σαουδαραβικές αρχές, μεταξύ 28 Φεβρουαρίου και 18 Μαρτίου καταγράφηκαν πάνω από 94.000 φορτηγά που διέσχισαν τα χερσαία σύνορα. Παράλληλα, η Τζέντα ενισχύεται ως βασική πύλη εισόδου, με τους αξιωματούχους του λιμανιού να προβλέπουν αύξηση αφίξεων κατά 50% μέσα στις επόμενες δύο εβδομάδες.
Ωστόσο, η ασφάλεια παραμένει ευάλωτη. Ιρανικά drones έχουν πλήξει αποθήκες καυσίμων και πετρελαϊκές εγκαταστάσεις κοντά σε λιμάνια που θεωρούνταν εκτός κινδύνου. Μετά το ισραηλινό πλήγμα σε εγκατάσταση συνδεδεμένη με το ιρανικό κοίτασμα South Pars, η Τεχεράνη απάντησε στοχεύοντας ενεργειακές υποδομές, μεταξύ αυτών και το διυλιστήριο Samref στο Γιανμπού.
Η εμπιστοσύνη στη διαδρομή της Ερυθράς Θάλασσας είχε αρχίσει να αποκαθίσταται τους τελευταίους μήνες, μετά τη διακοπή των επιθέσεων των ανταρτών Χούθι σε εμπορικά πλοία και αμερικανικά πολεμικά σκάφη.
Ανησυχίες για ευρύτερη σύρραξη
«Τα χέρια μας είναι στη σκανδάλη», προειδοποίησε στις 5 Μαρτίου ο ηγέτης των Χούθι, Αμπντέλ Μαλέκ αλ-Χούθι, αν και η οργάνωση δεν έχει εξαπολύσει επιθέσεις σε πλοία.
Ο φόβος νέων χτυπημάτων ωθεί εταιρείες όπως η Maersk να αποφεύγουν το στενό Μπαμπ ελ-Μαντέμπ, προτιμώντας το λιμάνι της Σαλάλα στο Ομάν ή την είσοδο στην Ερυθρά Θάλασσα μέσω της Διώρυγας του Σουέζ.
«Ο κύριος κίνδυνος είναι η εξάπλωση της σύγκρουσης σε ευρύτερη γεωγραφία», ανέφερε ο φαν ντερ Στίνε, σημειώνοντας ότι, αν και η Τζέντα παραμένει ασφαλής επιλογή, πρέπει να εξεταστούν εναλλακτικά σενάρια.
Προς το παρόν, τα δεδομένα θαλάσσιας παρακολούθησης δείχνουν συνεχή ροή δεξαμενόπλοιων και φορτηγών πλοίων μέσω του Μπαμπ ελ-Μαντέμπ και της Διώρυγας του Σουέζ, χωρίς να είναι σαφές πώς θα εξελιχθεί η κατάσταση τις επόμενες εβδομάδες.