Πού το πάνε το παιδί

Πόσα χρόνια θα έχουν περάσει από τότε που πρωτάκουσα το τραγούδι του Μάνου Χατζιδάκι και του Νίκου Γκάτσου το οποίο αναφέρεται στον τίτλο; Τουλάχιστον πενήντα. Ε, επί μισό αιώνα και βάλε, παρ’ όλο που ξέρω τους στίχους απέξω και μολονότι δεν αναφέρεται πουθενά, είμαι σίγουρη για την απάντηση στο «… πού το πάνε το παιδί και κανείς δεν το ‘χει δει, πού το παν το παλικάρι κάθε νύχτα με φεγγάρι, πού το πάνε τι του λένε και τ’ αδέλφια του τον κλαίνε». Σε κρεμάλα το πάνε. Τι να κάνουμε τώρα; Ετσι λειτουργεί η ποίηση. Σου λέει τα μισά και τα υπόλοιπα σε αφήνει να τα φανταστείς.

Αυτό το τραγούδι μουρμουρίζω από μέσα μου από την ημέρα που άκουσα για την εκτέλεση του 19χρονου παλαιστή, μέλος της εθνικής ομάδας πάλης του Ιράν, Σάλεχ Μοχαμάντι. Τον κρέμασαν την περασμένη Πέμπτη. Ενώπιον κοινού. Περιορισμένου όπως ανακοινώθηκε, αλλά πάντως κοινού. (Κι αυτή ακριβώς η επίδειξη της φρίκης την πολλαπλασιάζει). Το έγκλημά του; Συμμετείχε στις διαδηλώσεις διαμαρτυρίας τον Ιανουάριο στο Ιράν. Συνελήφθη και ομολόγησε ότι σκότωσε, μαζί με άλλους δύο που επίσης απαγχονίστηκαν, δύο αστυνομικούς. Η Διεθνής Αμνηστία καταγγέλλει ότι εξαναγκάσθηκε με βασανιστήρια να ομολογήσει. Πέρασε από δίκη-εξπρές. Και από το χάραμα της Πέμπτης, από τότε που κυκλοφόρησε η φωτογραφία, φαντάζομαι ότι οι περισσότεροι νιώθουν τα μάτια του να «Μας (με) κοιτάνε και τα μαύρα τους φοράνε κι ένας παραπέρα στέκει και κρατάει αστροπελέκι».

Ναι, ξέρω. Πολύ συναίσθημα. Οπως όταν ακούμε την ιστορία του Ευαγόρα Παλληκαρίδη, αυτή που, όπως γράφει σε ποίημά του ο Κώστας Μόντης, όταν την άκουσε, το βράδυ είχε πυρετό. Ή όπως όταν βλέπουμε τις φωτογραφίες από την εκτέλεση στην Καισαριανή. Το συναίσθημα ήταν πάντα ένα από τα «λυσάρια» της Ιστορίας. Εξάλλου μπορείς να δεις τον απαγχονισμό ενός 19χρονου μόνο μέσα από τα γυαλιά της λογικής; Πολύ περισσότερο όταν η Διεθνής Αμνηστία έχει στοιχεία ότι τουλάχιστον 30 άνθρωποι που συμμετείχαν στην εξέγερση του περασμένου Ιανουαρίου αντιμετωπίζουν την ποινή του θανάτου, ανάμεσά τους δύο 17χρονοι. («Στης ψυχής τους τον καθρέφτη ίσκιος άρχισε να πέφτει, ίδια η μοίρα που τους φέρνει, ίδια η μοίρα που τους παίρνει» και συγγνώμη για τη μικρή παράφραση).

Δεν είδα ωστόσο να γίνεται κάποια πορεία διαμαρτυρίας από τους «με τον άνθρωπο» για τον Μοχαμάντι. Μόνο εναντίον της επίθεσης στο Ιράν. Ναι ξέρω, η επίθεση δεν εξασφαλίζει το δικαίωμα στη ζωή κανενός Μοχαμάντι. Και ούτε καν έγινε γι’ αυτό. Αλλά αν υπάρχει μια ελπίδα να ζήσει αυτός ο λαός με την αξιοπρέπεια που του αξίζει, κάτι δεν πρέπει να γίνει; Διότι αν περιμένουμε να εξεγερθούν οι ίδιοι οι Ιρανοί, φοβισμένοι και εξοντωμένοι από τη 47χρονη τυραννία, θα πρέπει να περιμένουμε καμιά τετρακοσαριά χρόνια όπως και με την Ελληνική Επανάσταση. Να σκεφτούμε μόνο πως ούτε καν η μάνα του Μοχαμάντι έζησε σε ελεύθερη χώρα.

Απορώ μόνο αν αυτοί από τη Νέα Αριστερά που, έξω από το προξενείο των ΗΠΑ στη Θεσσαλονίκη, ανέβασαν πανό σύμφωνα με τα γραφόμενα στο οποίο αναγνωρίζουν ως τρομοκράτες μόνο το Ισραήλ και τις ΗΠΑ, θεωρούν ότι ο Μοχαμάντι δεν είναι θύμα κρατικής τρομοκρατίας; Διότι όταν στο ίδιο πανό ευαγγελίζονται τη νίκη της αντίστασης στο Ιράν, όπως και στην Κούβα και την Παλαιστίνη, σίγουρα δεν εννοούν τον Μοχαμάντι.

Αϊνστάιν καλεί Βενιζέλο

Σαν σήμερα, το 1929, ο Αλμπερτ Αϊνστάιν, ως μέλος της Επιτροπής Αμύνης των Θυμάτων της Λευκής Τρομοκρατίας στα Βαλκάνια, στέλνει τηλεγράφημα στον Ελευθέριο Βενιζέλο όπου διαμαρτύρεται για τις αποβολές φοιτητών λόγω των πολιτικών φρονημάτων μας και η οποία δημοσιεύθηκε στον «Ριζοσπάστη». «Διαμαρτυρόμαστε εντόνως ενάντια στην αποβολή των φοιτητών που αγωνίστηκαν για τα πολιτικά τους φρονήματα. Απαιτούμε την άμεσο επαναγραφή τους. Καθηγητής Αλμπέρ Αϊνστάιν, Καθηγητής Ερρίκος Αίβε, Καθηγητής Φριτς» γράφει. Κι εγώ σκέφτομαι πόσο σωστή είναι η ρήση του Γκράμσι πως για να μείνουν όλα ίδια, πρέπει να αλλάξουν τα πάντα.