«Έκρηξη» της χρήσης κοκαΐνης και κεταμίνης δείχνουν τα αστικά λύματα της Αττικής

Αύξηση στα κατάλοιπα κοκαΐνης και κεταμίνης καταγράφει νέα ευρωπαϊκή μελέτη που πραγματοποιήθηκε σε 115 πόλεις από 25 χώρες, σύμφωνα με τα αποτελέσματα ανάλυσης λυμάτων αποχετευτικών συστημάτων.

Στην Αττική, η κατανάλωση κοκαΐνης εμφανίζεται σε ορισμένες περιπτώσεις έως και τριπλάσια σε σχέση με το 2023. Ο κύριος μεταβολίτης της, η βενζοϋλεκγονίνη, παραμένει σε υψηλά επίπεδα, επιβεβαιώνοντας τη συνεχή και αυξανόμενη χρήση της ουσίας τα τελευταία χρόνια.

Αυξημένη παρουσιάζεται και η κατανάλωση ecstasy την περίοδο 2024–2025, με κορυφώσεις το Σαββατοκύριακο, γεγονός που συνδέει τη χρήση της με τη νυχτερινή διασκέδαση και την ψυχαγωγία.

Η κάνναβη εμφανίζει πιο σύνθετο εβδομαδιαίο πρότυπο χωρίς σταθερή κορύφωση, ενώ οι ουσίες αμφεταμίνη και μεθαμφεταμίνη παραμένουν παρούσες σε χαμηλότερα επίπεδα, με μεγαλύτερη μεταβλητότητα για τη μεθαμφεταμίνη το 2025.

Καταγραφή κεταμίνης στην Ελλάδα και αύξηση σε ευρωπαϊκές πόλεις

Για πρώτη φορά, το 2025, το Εργαστήριο Χημείας του ΕΚΠΑ κατέγραψε την παρουσία κεταμίνης στα λύματα, ουσίας με παραισθησιογόνες ιδιότητες που χρησιμοποιείται ιατρικά ως αναισθητικό. Αν και η συγκέντρωσή της παραμένει χαμηλή, η ανίχνευσή της θεωρείται σημαντική ένδειξη νέων τάσεων στη χρήση ναρκωτικών.

Σύμφωνα με τη μελέτη του Οργανισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τα Ναρκωτικά (EUDA), ο όγκος καταλοίπων κοκαΐνης και κεταμίνης αυξήθηκε στα λύματα ευρωπαϊκών χωρών πέρσι σε σχέση με το 2024. Η διευθύντρια του Οργανισμού, Λορέν Νόλαν, σημείωσε ότι πρόκειται για ένα «φαινόμενο κατανάλωσης ναρκωτικών γενικευμένο, ποικιλόμορφο και σε διαρκή εξέλιξη».

Τα ευρήματα της πανευρωπαϊκής έρευνας

Η έρευνα πραγματοποιήθηκε από τον EUDA σε συνεργασία με το δίκτυο ερευνητών SCORE. Δείγματα λυμάτων συλλέχθηκαν καθημερινά επί μία εβδομάδα, μεταξύ Μαρτίου και Μαΐου 2025, από 115 πόλεις 25 χωρών, συμπεριλαμβανομένων 23 κρατών-μελών της ΕΕ, της Νορβηγίας και της Τουρκίας.

Συνολικά αναλύθηκαν λύματα που αντιστοιχούν σε πληθυσμό 72 εκατομμυρίων ανθρώπων, με στόχο τον εντοπισμό καταλοίπων κεταμίνης, κοκαΐνης, MDMA, μεθαμφεταμίνης, αμφεταμίνης και κάνναβης. Αν και η παρουσία των τριών τελευταίων ουσιών παρουσίασε διακυμάνσεις, η κεταμίνη αυξήθηκε στις περισσότερες πόλεις.

Το συνολικό φορτίο καταλοίπων κεταμίνης αυξήθηκε κατά σχεδόν 41% μεταξύ 2024 και 2025, με τα υψηλότερα επίπεδα σε πόλεις του Βελγίου, της Γερμανίας και της Ολλανδίας.

Αύξηση κοκαΐνης και μείωση MDMA

Η παρουσία κοκαΐνης αυξήθηκε κατά 22% το 2025, παραμένοντας ιδιαίτερα υψηλή σε πόλεις της δυτικής και νότιας Ευρώπης, ειδικά στο Βέλγιο, την Ισπανία και την Ολλανδία. Αντίθετα, η MDMA παρουσίασε μείωση μεταξύ 2024 και 2025, κυρίως σε πόλεις της Γερμανίας, της Αυστρίας και της Σλοβενίας.

Η μείωση αυτή ήταν πιο έντονη από εκείνη του 2020, όταν η πανδημία και το κλείσιμο των χώρων διασκέδασης είχαν οδηγήσει σε περιορισμό της χρήσης ναρκωτικών, σύμφωνα με τους συντάκτες της μελέτης.

Χρήση ναρκωτικών και διακυμάνσεις μέσα στην εβδομάδα

Η ανάλυση των λυμάτων αποκάλυψε και διακυμάνσεις στη χρήση ναρκωτικών ανά ημέρα. Σε τρεις στις τέσσερις πόλεις, τα κατάλοιπα βενζοϊκού μεθυλεστέρα της εκγονίνης – βασικού προϊόντος του μεταβολισμού της κοκαΐνης – καθώς και τα κατάλοιπα MDMA ήταν υψηλότερα από Παρασκευή έως Δευτέρα, επιβεβαιώνοντας τη σύνδεση της χρήσης με τα Σαββατοκύριακα.