Το παράδοξο του ελληνικού κρασιού: Το 84% των αμπελώνων είναι ΠΟΠ/ΠΓΕ, αλλά το 66% της παραγωγής είναι… χωρίς ένδειξη
Στα 650.965 στρέμματα κατέγραψε η απογραφή τις εκτάσεις με αμπελώνες οινοποιήσιμων ποικιλιών, σύμφωνα με την πληροφόρηση που απέστειλε στην Κομισιόν το τμήμα Αμπέλου Οίνου και Αλκοολούχων ποτών.
Όπως αναφέρεται σε ανακοίνωση του Κλαδικού Εθνικού Αγροτικού Συνεταιρισμού Αμπελοοινικών Προϊόντων (Κ.Ε.Ο.Σ.Ο.Ε.), η έκταση οιναμπέλων στη χώρα μας παρουσιάζεται αυξημένη σε σύγκριση με την αντίστοιχη περσινή δήλωση μόνο κατά 1.690,6 στρέμματα, αφού θα έπρεπε η αύξηση της έκτασης να είναι ισοδύναμη των νέων φυτεύσεων, βάσει των αδειών φύτευσης, που την προηγούμενη τριετία κατά μέσο όρο ανερχόταν στα 6.300 στρέμματα.
Όπως επισημαίνεται στην ανακοίνωση, δεν είναι γνωστή η έκταση φυτεμένων αμπέλων με βάση τις άδειες φύτευσης κατ’ έτος, στοιχείο που θα επέτρεπε να προσεγγιστεί το ποσοστό πραγματικών φυτεύσεων αμπέλων σε σύγκριση με τις χορηγηθείσες άδειες φύτευσης κατ’ έτος από το 2016, έτος από το οποίο και μετά ίσχυσε το νέο καθεστώς των αδειών φύτευσης.
Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία που αφορούν τη διαχρονική μεταβολή των εκτάσεων αμπελοκαλλιέργειας ανά περιφέρεια και τη χορήγηση αδειών φύτευσης, εξάγονται τα ακόλουθα συμπεράσματα:
«- Παραμένει υψηλός ο αριθμός των εκτάσεων που εγκαταλείφθηκαν από το 2016, που προκύπτει από το αλγεβρικό άθροισμα των φυτεμένων εκτάσεων της περιόδου 2015/2016, που ανερχόταν στα 627.734,4 στρέμματα, στα οποία θα πρέπει να προστεθεί η έκταση από τις χορηγηθείσες άδειες φύτευσης από το 2016 μέχρι το 2023, έκταση που ανέρχεται σε 55.037,88 στρέμματα.
– Εάν στις εκτάσεις της περιόδου 2015/2016 προστεθούν οι χορηγηθείσες άδειες φύτευσης, η έκταση του ελληνικού αμπελώνα θα έπρεπε να ανέρχεται σε 682.772,28 στρέμματα (2015/2016: 627.734,4 στρέμματα + 55.037,88 στρέμματα, νέες άδειες φύτευσης), με την επιφύλαξη της αφαίρεσης εκτάσεων από τους δικαιούχους, που, ενώ είχαν άδεια φύτευσης, δεν άσκησαν το δικαίωμά τους και των δικαιούχων που έλαβαν άδεια φύτευσης εντός της προηγούμενης τριετίας και οφείλουν να προβούν σε φύτευση έως την εκάστοτε λήξη της.
Με τις ανωτέρω προϋποθέσεις, η απογραφείσα έκταση το 2024/2025 στα 650.965 στρέμματα σε σύγκριση με το άθροισμα της έκτασης περιόδου 2015/2016 (έναρξη του καθεστώτος αδειών φύτευσης), πλέον των χορηγηθεισών αδειών φύτευσης περιόδου 2016/2017-2024/2025 (627.734,4 στρ. + 55.037,88 στρ.= 650.965 στρ.), εμφανίζει αρνητική διαφορά 31.807,28 στρεμμάτων, έκταση η οποία ερμηνεύεται ότι έχει εγκαταλειφθεί τα τελευταία εννέα χρόνια.
– Η εγκαταλειφθείσα έκταση σε εθνικό επίπεδο την περίοδο 2024/2025 υπολογίζεται ότι ανέρχεται περίπου στα 6.100 στρέμματα».
Με βάση επίσης τα στοιχεία που αφορούν τις συνολικές μεταβολές των εκτάσεων σε στρέμματα ανά κατηγορία οίνου (ΠΟΠ, ΠΓΕ, οίνοι χωρίς Γ.Ε.) εξάγονται οι εξής πληροφορίες για την περίοδο 2024/2025:
«- Οι καθαρές εκτάσεις φυτεμένες με ποικιλίες που μπορούν να παράγουν οίνους με ΠΟΠ ανέρχονται σε 132.351,5 στρ., με ποσοστό 20,33% επί των συνολικών εκτάσεων. Το ποσοστό αντίστοιχης παραγωγής οίνων με ΠΟΠ το 2025 ανέρχεται σε 8,20% επί του συνόλου της οινοπαραγωγής.
– Οι εκτάσεις φυτεμένες με ποικιλίες που μπορούν να παράγουν οίνους με ΠΓΕ ανέρχονται σε 417.878,5 στρέμματα, με ποσοστό 64,19% επί του συνόλου των εκτάσεων. Το ποσοστό αντίστοιχης παραγωγής οίνων με ΠΓΕ το 2025 ανέρχεται σε 25,05% επί του συνόλου της οινοπαραγωγής.
– Οι εκτάσεις φυτεμένες με ποικιλίες που μπορούν να παράγουν οίνους χωρίς Γ.Ε., συμπεριλαμβανομένων των ποικιλιακών οίνων, ανέρχονται σε 100.735,52 στρέμματα (περιλαμβάνονται και αυτές που είναι εγκατεστημένες σε περιοχές ΠΟΠ και ΠΓΕ), με ποσοστό 15,50% επί του συνόλου των εκτάσεων. Το ποσοστό αντίστοιχης παραγωγής οίνων χωρίς Γ.Ε. το 2025 ανέρχεται σε 66,47% επί του συνόλου της οινοπαραγωγής».
«Με βάση τα ανωτέρω, είναι διαχρονικά αναγκαίο να διερευνηθεί και να αιτιολογηθεί από το σύνολο του κλάδου η αντίφαση του γεγονότος ότι στην Ελλάδα έχουν θεσμοθετηθεί και απογράφονται εκτάσεις και περιοχές που μπορούν να παράξουν οίνους με Γεωγραφική Ένδειξη σε ποσοστό 84,52% επί του συνόλου των εκτάσεων φυτεμένων με αμπέλια οινοποιήσιμων ποικιλιών, ενώ η αντίστοιχη παραγωγή των οίνων με Γ.Ε. ανέρχεται σε ποσοστό 33,25% επί του συνόλου της οινοπαραγωγής.
Αντίστοιχα, θα πρέπει να διερευνηθεί και να αιτιολογηθεί ανάλογα η σύγκριση μεταξύ των εκτάσεων που απογράφονται με ποικιλίες για παραγωγή οίνων χωρίς Γεωγραφική Ένδειξη, καθώς και ποικιλιακών οίνων, των οποίων η αθροισμένη έκταση ανέρχεται σε ποσοστό 15,50% επί του συνόλου του ελληνικού αμπελώνα, ενώ η αντίστοιχη οινοπαραγωγή των κατηγοριών αυτών αντιστοιχεί σε 66,47% του συνόλου της οινοπαραγωγής το 2025.
Είναι προφανές ότι, παρά τις πιέσεις που ασκήθηκαν τα προηγούμενα έτη στην Κ.Ε.Π.Ο. για ένταξη περιοχών στις ζώνες που παράγουν οίνους με Γεωγραφική Ένδειξη, το μεγάλο μέρος τους έχει μετατραπεί σε περιοχές παραγωγής οίνων χωρίς Γεωγραφική Ένδειξη.
Υποθέσεις για την αντίφαση αυτή μπορεί να γίνουν στα θέματα που άπτονται με τις προϋποθέσεις που θέτει το θεσμικό πλαίσιο παραγωγής οίνων με ΠΟΠ και με ΠΓΕ, ιδιαίτερα σχετιζόμενες με τις αποδόσεις, τις τιμές διάθεσης, καθώς και με παράγοντες εμπορευσιμότητας των οίνων αυτών σε συνάρτηση με την κατανάλωση και την εκπαίδευση του καταναλωτή», σημειώνει ο Κλαδικός Εθνικός Αγροτικός Συνεταιρισμός Αμπελοοινικών Προϊόντων στην ανακοίνωσή του.