Миср Қироллар водийсида қадимги ҳинд излари топилди
Археологлар Мисрнинг машҳур Қироллар водийсида қадимги ҳинд сайёҳларининг изларини топдилар, бу уч хил қадимги ҳинд тилларида ёзилган ўнлаб ёзувларни очиб берди. Live Science томонидан эълон қилинган бу кашфиёт Рим империяси таркибида бўлган Миср даврида ҳинд меҳмонларининг кенг кўламли саёҳатлари ҳақида янги маълумот беради, бу давр узоқ мамлакатлардан кўплаб сайёҳлар ва тадқиқотчиларни жалб қилган вақти билан машҳур эди.
Ёзувлар Қироллар водийсидаги олтита турли мозор мажмуаларида топилган. Ёзувларни ўрганган Лозанна университети профессори Инго Страух улар Миср Рим назорати остида бўлган ва халқаро меҳмонлар учун машҳур жой бўлган даврга оидлигини тушунтирди. Топилмалар қадимги Мисрнинг энг муқаддас ва сирли жойларидан бирида ҳиндлар мавжудлигининг тўғридан-тўғри далилини беради.
Айниқса муҳим ёзувлардан бири санскрит тилида бўлиб, уни Кшахарата қиролининг элчиси деб танитган Индранандин исмли одам ёзган. Профессор Страухнинг таҳлилига кўра, Индранандин бошқа ҳиндлар билан бирга Береника портига кемада келган ва кейин ичкарига саёҳат қилиб Қироллар водийсига етиб келган. Бу саёҳат Рим давридаги қадимги ҳиндларнинг ривожланган денгиз ва қуруқлик саёҳат қобилиятларини кўрсатади.
Топилган ёзувларнинг тахминан ярми жанубий Ҳиндистонда қўлланилган қадимги тамил тилида ёзилган. Чикаикорран номи бешта турли мозорда саккиз марта учрайди ва бу уни бу қадимги графитиларда энг кўп тилга олинган шахсга айлантиради. Француз тадқиқотчиси Шарлотта Шмид бу одамнинг ўз исмини мозор деворларидаги жуда баланд ва етиб бориш қийин жойларда ёзганлигидан ҳайратда қолган.
Эътиборли жиҳати шундаки, Чикаикорраннинг исми фиръавн Рамсес IX мозорининг кириш қисмидан беш метр баландликда жойлашган бўлиб, бундай баландликка чиқиш учун катта куч ва эҳтимол махсус жиҳоз ёки ёрдам талаб этилган. Тадқиқотчилар Чикаикорран ёлланма аскар ёки савдогар бўлиши мумкинлигини тахмин қилмоқдалар, аммо унинг аниқ мақоми ва ёзув жойларини танлашдаги ғайриоддий мотивацияси олимлар жамоасини ҳали ҳам ҳайратда қолдираётган сир бўлиб қолмоқда.
Бу кашфиёт Ҳиндистон ва Миср ўртасидаги қадимги халқаро алоқаларни тушунишимизга қимматли маълумот қўшади. Бу ёзувлар ҳиндларнинг Миср тарихий жойлари билан тўғридан-тўғри алоқасининг энг дастлабки далилларидан баъзиларини ифодалайди ва Ҳиндистон ярим оролидан келган сайёҳлар ўз даврида аллақачон қадимий бўлган ёдгорликларда фаол равишда из қолдирганликларини кўрсатади. Топилмалар Рим империясидаги саёҳат ва туризмнинг кўп маданиятли табиатини таъкидлайди ва қадимги ҳинд диаспораси ва тадқиқот нақшлари бўйича янги тадқиқот йўлларини очади.
Олимлар бу ажойиб ёзувларни таҳлил қилишда давом этмоқдалар ва Мисрга келган бу қадимги ҳинд меҳмонларининг ҳаёти, касблари ва мотивациялари ҳақида кўпроқ маълумот очишга умид қилмоқдалар. Санскрит ва тамил ёзувларининг мавжудлиги сайёҳлар Ҳиндистоннинг турли минтақаларидан келганлигини ва қадимги ҳинд цивилизацияси ичидаги турли тил ва маданий фонларни ифодалаганлигини кўрсатади.