یوناما: یکسوم بازگشتکنندگان از ایران و پاکستان را زنان و دختران تشکیل میدهند
هیئت معاونت سازمان ملل متحد در افغانستان (یوناما) میگوید که نزدیک به یکسوم حدود ۵ میلیون نفر که در دو سال گذشته به افغانستان بازگشتهاند، زنان و دختران هستند.
این سازمان در اعلامیهای که سهشنبه ۵ حوت در صفحه فیسبوک خود منتشر کرده، افزوده که این بازگشتها عمدتاً در پی اخراج اجباری از کشورهای همسایه و محدودیتهای سختگیرانهٔ مهاجرتی صورت گرفته است.
به گفته (یوناما) زنان، دختران و کودکان بازگشتکننده در افغانستان با خطرات دوبرابر روبهرو اند.
در این اعلامیه آمده که زنان، دختران و کودکان زیر ۱۷ سال، بهویژه کودکانی که بیسرپرست اند یا از خانوادههای شان جدا شدهاند، به حمایت فوری حفاظتی، خدمات روانی–اجتماعی و برنامههای جستجوی خانواده نیاز دارند.
یوناما هشدار داده که نبود حمایت های درازمدت میتواند خطر افزایش آسیبپذیری و بیثباتی اجتماعی را بیشتر کند.
در عین حال، شماری از زنان بازگشته از پاکستان و ایران میگویند که پس از بازگشت به افغانستان با چالشهای جدی روبهرو شدهاند و قادر نیستند زندگی خود را به شکل عادی ادامه دهند.
یک زن که نخواست نامش در گزارش گرفته شود و میگوید دو ماه قبل از پاکستان به افغانستان بازگشته به رادیو آزادی گفت:
"متاسفانه ما زنان که از کشور های همسایه اخراج میشویم اینجا در افغانستان مشکلات زیاد است با مشکلات روانی اقتصادی و امنیتی روبهرو میشویم و تمام این چالشها بالای زندگی ما تاثیر خیلی منفی داشته است."
صابره، زن دیگر که هشت ماه پیش از ایران به افغانستان برگشته، به رادیو آزادی گفت که مشکلات اقتصادی و نبود حمایتهای لازم فشارهای روانی زیادی بر او وارد کرده است:
"از گرسنگی میمیریم، کسی نان نمیدهد، اینجا خیلی سرد است، خیلی باد خنک میآید. من دو تا لحاف دارم و یک ترپال را زیر پایهای خود میاندازیم، دیگر هیچ چیزی نداریم. اولادهایم مریض هستند. اگر کسی کمی نان کمک کند، مادر جان همسایه نان داده، گفته خوشحال میشوند. بسیار سختی است، چی کار کنم؟"
هیئت معاونت سازمان ملل متحد در افغانستان (یوناما) در حالی به حمایت فوری حفاظتی، خدمات روانی–اجتماعی برای زنان بازگشته تاکید کرده که، دفتر هماهنگی امور بشردوستانۀ ملل متحد (اوچا) ۱۰ روز قبل اعلام کرد که فعالیت های مربوط به صحت روانی و حمایت های روانی–اجتماعی در افغانستان ممنوع شدهاند.
(اوچا) افزوده که طالبان همچنین محدودیتهای را بر دسترسی زنان به خدمات اساسی صحی اعمال کردهاند.
حکومت طالبان به نشر این گزارشهای سازمان ملل متحد واکنش نشان نداده، اما قبل از این بارها ادعا کرده که حقوق زنان و دختران در چهارچوب شریعت اسلام در افغانستان تامین است و محیط اجتماعی امن برای زنان بهشمول زنان بازگشتکننده فراهم شده است.
این درحالیست که حکومت طالبان دختران را از آموزش بالاتر از صنف ششم محروم کرده و بر کار و فعالیتهای اجتماعی، فرهنگی و سیاسی زنان نیز محدودیت وضع کرده؛ محدودیتهای که زنان بازگشته نیز از آن مستثنی نیستند.
شماری از افغانها از دهها قبل به برخی کشور ها از جمله ایران و پاکستان مهاجر شده اند و پس از بازگشت دوباره طالبان به قدرت در افغانستان در سال ۲۰۲۱، نیز شمار دیگر از افغانها بهشمول زنان و دختران، به دلایل آنچه که مشکلات اقتصادی، امنیتی، بیکاری و نبود فرصت های کاری و آموزشی برای زنان و دختران خوانده اند به این کشور ها رفته اند.
ایران و پاکستان، اما در دو سال گذشته، روند اخراج مهاجران افغان را تشدید کردهاند.
کمیشنری عالی سازمان ملل متحد در امور پناهندگان «یو ان اچ سی آر» بازگشت مهاجران افغان از این دو کشور را بیسابقه خوانده است.
این سازمان در گزارشی بهتاریخ ۱۳ فبروری گفت که در سال جاری میلادی، نزدیک به ۱۵۰ هزار افغان، ۲.۹ میلیون نفر در سال ۲۰۲۵ و از اکتوبر ۲۰۲۳ تا کنون حدود ۵.۴ میلیون نفر از ایران و پاکستان به افغانستان بازگشتهاند.