Viva la Muerte

Τον θυμάμαι αμυδρά τον Δημήτρη Παπαδήμα στο βιβλιοπωλείο και έδρα τού εκδοτικού οίκου του, στην αρχή της Ιπποκράτους όπου βρίσκεται ακόμα, δίπλα ακριβώς στον άλλο παλαιό εγγράμματο οίκο, «Καρδαμίτσα»· ψηλός, όμορφος άντρας, σαν τον άτυχο αδελφό του Βασίλη που πρωτοπορούσε βαδίζοντας προς τα πολυβόλα των εκτελεστών της Καισαριανής. Η μητέρα τους πέθανε λίγες ημέρες μετά. Ο Δημήτρης ήταν τυχερότερος: Αντίσταση, ΕΠΟΝ – φυλακίσεις, Μακρόνησος ήσαν τα μετακατοχικά εμφυλιοπολεμικά παράσημά του.

Βιβλιόγατος για το μεροκάματο μετά, κατάφερε να γίνει εκδότης – προώθησε με συνέπεια τα κλασσικά και ανθρωπιστικά γράμματα πολύ πριν τα αναλάβουν επιχορηγούμενα δημόσια ιδρύματα. Πίστη του ήταν, εξηγεί στο αυτοβιογραφικό βιβλίο του, πως «μόνο με τη μελέτη του καλού βιβλίου θα προοδεύσει η χώρα μου και ο λαός της θα είναι κύριος στον τόπο του, στον τόπο που γεννήθηκε ο ανθρωπιστικός πολιτισμός».

Τι θα έλεγαν άραγε τα δύο αδέλφια αν διάβαζαν τα λόγια που ενέπνευσαν οι φωτογραφίες των ανθρώπων που τους οδηγούν στον θάνατο σιδηρόφρακτοι στρατιώτες;

1) Πρωτοσέλιδο ακροδεξιάς εφημερίδας: Ανεκτίμητο δώρο στον Ελληνισμό… Οι αγέρωχες φιγούρες των μελλοθανάτων .. θα σημαδέψουν ανεξίτηλα τη συλλογική μνήμη του έθνους.

2) Ανάρτηση γνωστού παράγοντα της Αριστεράς: Δεν γίναμε αριστεροί μόνο από τα βιβλία. Με το αίμα των συντρόφων μας γράφτηκε η συνέχεια.

3) Επιστολή του Αλέξη Τσίπρα προς τον πρόεδρο της βουλής, για τα πρόσωπα των μελλοθανάτων: δεν βολεύτηκαν παρά μόνο στον ήλιο και κανένας φόβος δεν τα αλλοιώνει λίγο πριν στηθούν στον τοίχο.

Να που τα άκρα συμπίπτουν και στην απαίτηση ηρωισμού, αφοβίας. Στην εξύμνηση του θανάτου που κρατάει τα ίδια ζωντανά: συνιστά αιτία της ύπαρξης τους ο «ηρωισμός», δηλώνουν ρητά. «Αγέρωχοι μπροστά στον θάνατο» ήταν η φράση που κυριάρχησε για τους εκτελεσμένους. Το τρομερό προσωπικό δράμα συνανθρώπων μας που τους θερίζουν πολυβόλα εργαλειοποιείται – «από τους άλλους», θα πει το ένα άκρο για το άλλο.

Τρία χρόνια τον γυρνούσαν σε φυλακές και στρατόπεδα τον Βασίλη Παπαδήμα. Βλέποντας δίπλα του άλλους να σκοτώνονται, γνωρίζοντας ότι μοίρα του είναι ο θάνατος, ελπίζοντας ότι ίσως σωθεί. Ο Νίκος Ζαχαριάδης στο Νταχάου το κατάφερε, αυτός όχι.

Μακάρι να είχε σωθεί· θα ήταν ωφέλιμος σαν τον αδελφό του, πιστεύω. Θα είχε στερήσει από τους θανατόφιλους πολιτικούς τον λόγο της ύπαρξης τους.

Είναι οι ίδιοι που στερούν από εμάς το όνειρο πως, αν δεν είχε εκτελεστεί, ο «Άνθρωπος με το Γαρύφαλλο», θα απέθετε το λουλούδι του στο μνημείο του Μελιγαλά, του οποίου ήταν ο πολιτικός αυτουργός. Και μετά θα αυτοκτονούσε, για να πάψει να είναι ο θάνατος πολιτικό εργαλείο.