Επικουρικές συντάξεις: Χωρίς αυξήσεις και φέτος, καταβολή με το σταγονόμετρο

Στον πάγο θα παραμείνουν και φέτος οι επικουρικές συντάξεις, οι οποίες καταβάλλονται με περικοπές αλλά και με μεγάλη καθυστέρηση (που φθάνει και τα τρία χρόνια) στους συνταξιούχους. H μη καταβολή αυξήσεων στις επικουρικές (από το 2010) σε 1,3 εκατ. συνταξιούχους οφείλεται στη ρήτρα μηδενικού ελλείμματος που έχει επιβληθεί από το 2016 (νόμος Κατρούγκαλου) και η οποία απαγορεύει να δοθούν αυξήσεις παρά μόνον όταν ο κλάδος επικουρικής ασφάλισης (ΕΤΕΑΕΠ) του ΕΦΚΑ εμφανίζει πλεόνασμα.

Οπως τονίζουν στα «ΝΕΑ» πηγές του υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, ούτε και φέτος προβλέπεται να δοθούν αυξήσεις στις επικουρικές συντάξεις σε 1,3 εκατ. συνταξιούχους, παρά τα αντίθετα σενάρια. Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, ο κρατικός προϋπολογισμός είναι αρμόδιος για τη διαμόρφωση των οικονομικών του e-ΕΦΚΑ. Για να καταστεί δυνατή η χορήγηση αυξήσεων στις επικουρικές συντάξεις, θα απαιτούνταν τροποποίηση του ισχύοντος νομοθετικού πλαισίου και έκδοση νέας σχετικής απόφασης. Παράλληλα, διευκρινίζεται ότι η μη χορήγηση αυξήσεων δεν συνιστά παραβίαση της νομοθεσίας.

Υπενθυμίζεται ότι, βάσει της ρήτρας μηδενικού ελλείμματος που προβλέπεται στον νόμο Κατρούγκαλου, αυξήσεις στις επικουρικές συντάξεις μπορεί να δοθούν μόνο εφόσον το Ταμείο δεν εμφανίζει έλλειμμα. Σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία του e-ΕΦΚΑ, ο κλάδος της επικουρικής ασφάλισης (ΕΤΕΑΕΠ) εκτιμάται ότι εμφάνισε το 2025 πλεόνασμα άνω των 188 εκατ. ευρώ, σημαντικά υψηλότερο από την αρχική πρόβλεψη των 115 εκατ. ευρώ.

Τονίζεται ότι κατά την περίοδο 2023-2026 που οι κύριες αυξήθηκαν κατά 15,58%, οι επικουρικές παρέμειναν παγωμένες και χωρίς καμία αύξηση. Με απόφαση της σημερινής κυβέρνησης, δεν περιελήφθησαν στο πεδίο εφαρμογής του Ν. 4997/2022 που προέβλεπε χορήγηση αύξησης στις κύριες συντάξεις από 1-1-2023. Οι δικαιούχοι δηλαδή επικουρικών συντάξεων δεν έλαβαν ούτε την αύξηση 7,78% το 2023, ούτε την αύξηση 3% το 2024, αλλά ούτε και τις αυξήσεις 2,4% το 2025 και 2,4% το 2026, που έλαβαν στις κύριες συντάξεις τους.

Δυσμενής υπολογισμός

Είναι αξιοσημείωτο ότι από το 2015 και μετά ο υπολογισμός των επικουρικών συντάξεων έγινε δυσμενέστερος για τους νέους συνταξιούχους. Ετσι από 1/1/2015 εφαρμόζεται διπλός τρόπος υπολογισμού στις επικουρικές συντάξεις. Για τα έτη ασφάλισης ως το 2014, η επικουρική σύνταξη προκύπτει με συντελεστή 0,45% ανά έτος και με βάση τις συντάξιμες αποδοχές που είχαν οι ασφαλισμένοι από το 2002 ως το 2014. Για τα έτη από το 2015 και μετά μετρούν οι εισφορές και η ηλικία συνταξιοδότησης. Οσο περισσότερες είναι οι εισφορές και όσο πιο αργά (προς τα 67) βγαίνει κάποιος, τόσο μεγαλύτερη θα είναι και η επικουρική του.

Στο τμήμα σύνταξης για τα έτη ως το 2014 επιβάλλεται μείωση 6% ως 30% στην επικουρική όταν ο ασφαλισμένος αποχωρεί με καθεστώς μειωμένης σύνταξης. Αντίθετα, για τα έτη από 2015 και μετά η ποινή πρόωρης εξόδου «αντικαταστάθηκε» από τους συντελεστές μείωσης των επικουρικών ανάλογα με την ηλικία αποχώρησης.

Μάλιστα, η αναμονή έκδοσης των επικουρικών αγγίζει ακόμα και τα τρία χρόνια, ενώ υπόκεινται και αυτές σε διπλή φορολόγηση με 10% λόγω ΕΑΣ (Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων) για μεικτά ποσά πάνω από 300 ευρώ.

Τονίζεται ότι οι επικουρικές οι οποίες βρίσκονται σε εκκρεμότητα ανέρχονται στις 31.000. Για την ταχύτερη έκδοση των επικουρικών ο ΕΦΚΑ δίνει ραντεβού για μετά το καλοκαίρι. Κι αυτό γιατί μετά το καλοκαίρι θα φανεί το θετικό αποτέλεσμα της ψηφιοποίησης των εγγράφων που είναι η γρηγορότερη έκδοση των συντάξεων, ιδίως των επικουρικών. Διότι εκεί εντοπίζεται κυρίως το πρόβλημα λόγω της δυσκολίας επικοινωνίας με τα πρώην Ταμεία, ορισμένα από τα οποία, όπως το ΤΑΥΕΚ και το Ταμείο Μετάλλου, λειτουργούν ακόμα με χειρόγραφες καρτέλες ενσήμων.

Δύο ρυθμίσεις

Πάντως, αντίθετα με το πάγωμα των επικουρικών, το υπουργείο Εργασίας σχεδιάζει τις παρακάτω δύο νομοθετικές ρυθμίσεις:

1. Τη μείωση ή και την κατάργηση της εισφοράς 6% που επιβάλλεται από το 2015 στις επικουρικές ως κράτηση ασθένειας!
2. Ολες οι επικουρικές συντάξεις με διαδοχική ασφάλιση θα εκδίδονται από το τελευταίο Ταμείο, ανεξαρτήτως του φορέα όπου οι ασφαλισμένοι έχουν τα περισσότερα ένσημα. Στόχος της ρύθμισης είναι να «λυθούν τα χέρια» των υπηρεσιών του ΕΦΚΑ ώστε να αρχίσει να κατεβαίνει το στοκ με τις 33.000 αιτήσεις που είναι σε αναμονή για πολλούς μήνες, καθώς οι επικουρικές συντάξεις με διαδοχική ασφάλιση καθυστερούν και τις υπόλοιπες αιτήσεις με ένα Ταμείο. Τονίζεται ότι με το ισχύον καθεστώς (Ν. 5078/2023) η απονομή επικουρικής σύνταξης με διαδοχική ασφάλιση από τον τελευταίο φορέα προβλέπεται μόνον όταν ο συνολικός χρόνος ασφάλισης είναι 15 έτη. Οταν υπάρχουν περισσότερα έτη διαδοχικής ασφάλισης (π.χ. 25 ή 30), τότε η αίτηση εξετάζεται και απονέμεται από τον φορέα στον οποίο οι ασφαλισμένοι συμπληρώνουν τον περισσότερο χρόνο ασφάλισης και πληρούν τις προϋποθέσεις του. Η διαδικασία αυτή είναι χρονοβόρα καθώς μέχρι να εκδοθεί η απόφαση μεσολαβεί η εσωτερική αλληλογραφία μεταξύ των τομέων επικουρικής ασφάλισης του ΕΦΚΑ για να διαπιστωθεί σε ποιο Ταμείο πέρασαν τον περισσότερο χρόνο οι ασφαλισμένοι ώστε να χρεωθεί στην αρμόδια διεύθυνση η επεξεργασία της αίτησης. Η απονομή της επικουρικής σύνταξης όταν μεσολαβεί διαδοχική ασφάλιση μπορεί να καθυστερήσει ακόμη και πάνω από τρία χρόνια.