Φορέματα της αρετής και της ανυπακοής
Στην παρούσα κατάσταση των σωμάτων δύο είναι οι δρόμοι που τα οδηγούν είτε στη διατήρηση της φόρμας τους είτε στην αναδιαμόρφωσή τους. Θα λέγαμε και στην ανακατασκευή τους, καθώς η μόδα των καιρών και η βούληση των ισχυρών παραγόντων που επικοινωνούν και προβάλλουν νέα αισθητικά πρότυπα ζητάνε τα ανυπότακτα, ελεύθερα σώματα να καταλαγιάσουν σε μορφές επιβεβλημένες από πλαστικές επεμβάσεις, τεχνολογίες πλήρωσης όγκου (fillers) και με τη βοήθεια τεχνικών της ραπτικής περασμένων αιώνων να επιστρέψουν εγκλωβισμένα μέσα σε κορσέδες και σύγχρονης κατασκευής paniers. Σαν τα μισοφόρια δηλαδή από σιδερένιο ή ξύλινο σκελετό δεμένα στη μέση για να φουσκώνει η φούστα και το αληθινό περίγραμμα του σώματος να κρύβεται και να παραμορφώνεται από τον περιορισμό της κίνησής του.
Τα φορέματα-δεύτερο δέρμα όπου τα όρια συγχωνεύονται ήταν το δώρο που η ιαπωνική οργανική αισθητική χάρισε στα σώματα της Δύσης από τη δεκαετία του 1980. Ραμμένα στο μαύρο χρώμα της «στωικότητας σε μια εποχή δυστοπίας» – έγραφαν σοκαρισμένοι και εντυπωσιασμένοι οι τότε εξειδικευμένοι δημοσιογράφοι – τα ρούχα αυτά ήταν η ιδανική νέα πρόταση για ένα ελκυστικό αστικό ντύσιμο. Κυνηγοί της αισθητικοποίησης, αλλά και πολυάσχολοι κάτοικοι των πόλεων που η ζωή τους εξελισσόταν με τον ανάλογο ρυθμό που άλλαζαν μέγεθος τα κτίρια και οι δρόμοι υιοθέτησαν τα οικουμενικού χαρακτήρα ενδύματα τα οποία όπως τα κιμονό ξεπερνούν τα όρια του φύλου, της ηλικίας, του σωματότυπου. Η μόδα της πρωτοπορίας ήταν προτρεπτική στη συνάντησή της με τη γλυπτική ώστε ο δημιουργός να αντιμετωπίσει το σώμα ως μια ουδέτερη μορφή, σαν να μην υπήρχε φύλο. Τώρα αυτό αλλάζει κι επιστρέφει στις πατριαρχικές συντηρητικές απόψεις του παρελθόντος. Αλλωστε το νόημα της υπόθεσης που άλλοτε κρύβουν κι άλλοτε φανερώνουν οι σκανδαλώδεις φάκελοι Επστιν για ερωτύλους επιφανείς αρσενικούς συνδέεται με τις αντιλήψεις τους για το «αντικείμενο», όπως θεωρούν ότι είναι το ανήλικο γυναικείο σώμα.
Παράλληλα, η σεζόν που ξεκίνησε με τις επιδείξεις υψηλής ραπτικής στο Παρίσι και συνεχίζεται με τις απονομές βραβείων στην Αμερική αποκαλύπτει τη νέα εποχή της ανακατασκευής προτύπων με τη συμμετοχή των σχεδιαστών, της ιατρικής και της τεχνολογίας. Το να φαίνεσαι νέος, αδύνατος, με απαλό λείο δέρμα και σέξι είναι το πρόσταγμα στο οποίο δύσκολα ανυποτακτεί το σημερινό σώμα. Η επιβολή της αρχετυπικής θηλυκότητας της Μελάνια Τραμπ πρωτοστατεί: τονισμένη μέση, έμφαση στις σμιλεμένες γάμπες πάνω στις μυτερές γόβες με τα ψηλά τακούνια. Η δική της σιλουέτα-κλεψύδρα διαδίδεται ως βελτιωμένο μοντέλο της προηγούμενης εκδοχής που είχε λανσάρει η Κιμ Καρντάσιαν, η «πελάτισσα Μηδέν» της αισθητικής χειρουργικής, την οποία είχε ακολουθήσει η Λόρεν Σάντσεζ-Μπέζος υπερτονίζοντας καμπύλες γοφών και στήθους.
Οι γυναίκες δεν είναι μόνες τους σε αυτή την αγωνιώδη αλλαγή των σωμάτων τους. Στη σφαίρα της ψηφιακής αναλήθειας, που επιβάλλει στους εφήβους η κουλτούρα του TikTok, η ενότητα #looksmaxxing για αρκετά χρόνια παρασύρει τους αρρενωπούς οπαδούς σε μια δίνη μεταμορφώσεων για την αναζήτηση ελκυστικών σωματικών χαρισμάτων, μέσα από ρουτίνες περιποίησης και ακραίες επμβάσεις για θεληματικό τετράγωνο σαγόνι, γεμάτο στέρνο, γραμμώσεις κοιλιακών. Στόχος η αύξηση της σεξουαλικής αξίας τους στην αγορά κατάκτησης συντρόφων με ακραίες συνέπειες δυσμορφίας.
Σε αυτό το μείγμα από καλούπια και προσθετικές τεχνικές αέναης κατασκευής του ανύπαρκτου τέλειου σώματος – αφού η μόδα διαρκώς μεταβάλλεται και αλλάζει τα πρότυπα που η ίδια εξυμνεί – μια ισχνή αντιπρόταση διαφαίνεται ως αυριανή κυρίαρχη: το «γυμνό φόρεμα». Προκλητικά διάφανο, αποκαλυπτικό σε όλα τα ερωτογενή σημεία, φτιαγμένο από μεταλιζέ νήματα σαν αραχνοΰφαντο πέπλο, από λεπτό τούλι ή δαντέλα, φοριέται από γυναικεία σώματα που, αν και γυμνά, μόνο εύθραυστα δεν δείχνουν.