Ενρίκο Λέτα: Πώς μπορεί η ΕΕ να ανταγωνιστεί;

Πρέπει και μπορούμε να προχωρήσουμε πιο γρήγορα για να ολοκληρώσουμε την ενιαία αγορά, δηλώνει ο Ενρίκο Λέτα, συντάκτης της έκθεσης για την εμβάθυνση της ενιαίας αγοράς της ΕΕ, στη συνέντευξη που παραχώρησε στα «ΝΕΑ» και σε μικρή ομάδα ανταποκριτών στις Βρυξέλλες. Ο Ενρίκο Λέτα καθώς και ο Μάριο Ντράγκι, συντάκτης της έκθεσης για την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής οικονομίας, θα συμμετέχουν στη συνάντηση των «27» στις 12 Φεβρουαρίου, όπου οι ηγέτες θα συζητήσουν για την ανταγωνιστικότητα του μπλοκ.

Πώς αξιολογείτε μέχρι σήμερα την πορεία υλοποίησης των προτάσεών σας για την ενιαία αγορά;

Υπάρχουν δύο καλά νέα. Πρώτον, η απόφαση να οριστεί το 2028 ως τελική προθεσμία για την ολοκλήρωση της ενιαίας αγοράς από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο και την Επιτροπή. Δεύτερον, η παρουσία του Ντράγκι και εμού στη συνάντηση των ηγετών την επόμενη εβδομάδα δείχνει ότι οι δύο εκθέσεις βρίσκονται στο επίκεντρο του οδικού χάρτη για την ανταγωνιστικότητα. Ο Νόμος για τα Ψηφιακά Δίκτυα (DNA) είναι ένα καλό πρώτο βήμα. Το ξεκίνημα της Ενωσης Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων (SIU) πηγαίνει προς τη σωστή κατεύθυνση. Η Επιτροπή θα παρουσιάσει μια πρώτη πρόταση για το 28ο καθεστώς τον Μάρτιο. Υπάρχουν πολλά σημάδια που μας λένε ότι πηγαίνουμε προς τη σωστή κατεύθυνση. Αλλά πρέπει να προχωρήσουμε πιο γρήγορα. Πρέπει επίσης να χρησιμοποιήσουμε δεσμευτικά εργαλεία, όχι μόνο συστάσεις.

Η Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα πρότεινε η ΕΕ να θέσει τέσσερις προτεραιότητες στην εμβάθυνση της ενιαίας αγοράς: το 28ο καθεστώς, την SIU, τη μετακίνηση των ανθρώπων και την ενεργειακή ένωση. Θα προτείνατε και άλλες;

Συμμερίζομαι την προσέγγισή της. Η επιτάχυνση του 28ου καθεστώτος είναι θεμελιώδης για να αποφύγουν οι επιχειρήσεις τη γραφειοκρατία. Υπάρχουν πολλά πράγματα που μπορούμε να κάνουμε άμεσα. Θα παρουσιάσω στη συνάντηση των ηγετών ιδέες για το πώς να προχωρήσουμε πιο γρήγορα. Επίσης πρέπει να σταματήσουμε τις οδηγίες, να μεταφέρουμε όλη τη νομοθεσία σε κανονισμούς.

Εχουν όρεξη τα κράτη – μέλη να απομακρυνθούν από τις οδηγίες υπέρ των κανονισμών, δίνοντας αυτό το είδος μόχλευσης σε επίπεδο ΕΕ;

Πιστεύω ακράδαντα στην ιδέα της κατάργησης των οδηγιών και της μετάβασης σε κανονισμούς, επειδή οι οδηγίες μπορούν να λειτουργήσουν μόνο αν η Επιτροπή τιμωρεί αμέσως την κακή συμπεριφορά της χώρας. Δεν έχει συμβεί τα τελευταία 10 χρόνια για πολιτικούς λόγους.

Λέτε ότι το 2028 είναι μια εξαιρετική προθεσμία, αλλά πόσο εφικτή είναι;

Στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Δεκεμβρίου έγινε μια επανάσταση. Η απόφαση να έχουμε ευρωομόλογα και ενισχυμένες συνεργασίες για να βοηθήσουμε την Ουκρανία ελήφθη σε 12 ώρες. Αν νιώσουμε ότι υπάρχει επείγουσα ανάγκη, θα κινηθούμε πιο γρήγορα. Θα προτείνω, για παράδειγμα, να αναλάβουμε την ευθύνη να εγκρίνουμε τον νόμο DNA μέχρι το τέλος του έτους.

Για να επιταχύνουμε χρειάζεται ενότητα. Οσον αφορά την κεντρική εποπτεία της χρηματοπιστωτικής αγοράς, για παράδειγμα, υπάρχουν διαφωνίες. Πώς θα βρούμε μια λύση;

Η προθεσμία του 2028 έχει αποφασιστεί επίσημα από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο με ομοφωνία. Σήμερα, το αίσθημα του επείγοντος είναι πολύ έντονο σε όλα τα κράτη – μέλη. Πρέπει να βρούμε δημιουργικές λύσεις. Για το ευρωπαϊκό ρυθμιστικό σύστημα, για παράδειγμα, μπορούμε να βρούμε σοφές, ισορροπημένες λύσεις, όπως κάναμε για την ΕΚΤ. Δημιουργήσαμε το σύστημα στο οποίο οι εθνικές τράπεζες και η ΕΚΤ συνεργάζονται. Αν δεν βρούμε λύσεις, μπορούμε να βρούμε συμβιβασμούς που θα λειτουργήσουν. Η φορολογία είναι πιο περίπλοκο ζήτημα λόγω των Συνθηκών. Αλλά βλέπω πρωτοβουλίες που κινούνται στη σωστή κατεύθυνση. Η πρωτοβουλία των έξι, που πήρε η Γερμανία, για παράδειγμα, κινητοποιεί τις μεγαλύτερες ευρωπαϊκές οικονομίες προκειμένου να βρουν λύσεις. Αν το κάνουν, τότε είναι δυνατό να προχωρήσουμε παραπέρα. Το μεγάλο πρόβλημα δεν είναι το βέτο μιας ή δύο χωρών, είναι η διαφωνία μεταξύ των μεγάλων χωρών. Αλλά με την παρούσα κατάσταση χάνουμε την ουσιαστική μας κυριαρχία, επειδή θα περάσει στις ΗΠΑ. Είμαι βέβαιος ότι ο Ντράγκι θα είναι πολύ πειστικός.

Είστε λοιπόν υπέρ των ad hoc συνασπισμών;

Για να ξεπεραστούν τα εμπόδια, αν τα εμπόδια δεν είναι λογικά, η ύπαρξη ad hoc συνασπισμού ή συνασπισμού των προθύμων μπορεί να είναι ένα εργαλείο. Το μήνυμα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Δεκεμβρίου είναι σαφές.

Είστε υπέρ μιας πιο φεντεραλιστικής Ευρώπης και της μεταρρύθμισης της ευρωπαϊκής διακυβέρνησης;

Είμαι υπέρ μιας πιο ολοκληρωμένης Ευρώπης, αλλά σήμερα η πίεση από το εξωτερικό μάς υποχρεώνει να έχουμε άμεσες απαντήσεις. Το άνοιγμα μιας θεσμικής μεταρρύθμισης είναι πολύ περίπλοκο. Δεν δίνει άμεση απάντηση στο πρόβλημα της ανταγωνιστικότητας. Το επείγον είναι ο οδικός χάρτης για την ολοκλήρωση της ενιαίας αγοράς. Αν εξαιρέσουμε τη φορολογία, τα υπόλοιπα χρειάζονται πλειοψηφία. Τα υπάρχοντα εργαλεία και οι ισχύοντες κανόνες μάς δίνουν τη δυνατότητα να πάμε πολύ μακριά. Θα παρουσιάσω την επόμενη εβδομάδα ιδέες για να πάμε πολύ μακριά με τους ισχύοντες κανόνες. Το κύριο πρόβλημα είναι να διασφαλίσουμε ότι οι μεγάλες χώρες είναι ευθυγραμμισμένες. Για παράδειγμα, ένα σημαντικό σημείο που έθεσα στην έκθεση είναι το πώς να οικοδομήσουμε μια Airbus στην ενέργεια, στις τηλεπικοινωνίες, στον τραπεζικό τομέα. Το ευρωπαϊκό τραπεζικό σύστημα είναι πολύ μικρό. Πρέπει να αναβαθμιστεί. Η μεγαλύτερη αμερικανική τράπεζα είναι οκτώ φορές μεγαλύτερη από τη μεγαλύτερη ευρωπαϊκή. Είναι σαφές ότι πρέπει να έχουμε τις μεγάλες χώρες στο τραπέζι των συζητήσεων και να βρούμε λύση.

Μήπως πρέπει να υπάρχει ένα 28ο καθεστώς και για τις συντάξεις και την υγειονομική περίθαλψη;

Πιστεύω ακράδαντα ότι το 28ο καθεστώς πρέπει πρώτα να εφαρμοστεί για νεοσύστατες επιχειρήσεις. Στα κοινωνικά ζητήματα πρέπει να είμαστε πολύ προσεκτικοί λόγω της επιφυλακτικότητας και των φόβων που υπάρχουν σε πολλές χώρες. Υπάρχουν διαφορές μεταξύ των χωρών, μεταξύ διαφορετικών επιπέδων κοινωνικής προστασίας.

Υπάρχουν πολλές συζητήσεις για το πώς να ενισχυθεί ο ρόλος του ευρώ καθώς και το ψηφιακό ευρώ. Αλλά, χωρίς να αντιμετωπίσουμε το ζήτημα των κοινών ομολόγων ως κανόνα, πώς είναι δυνατόν να έχουμε ένα σημείο καμπής;

Η ενίσχυση του ευρώ πηγαίνει καλά. Το ψηφιακό ευρώ είναι το άλλο κεφάλαιο στο οποίο πρέπει να προχωρήσουμε. Στα ευρωομόλογα είχαμε αυτό το καλό μήνυμα του Δεκεμβρίου. Θα συμπλήρωνα ότι είναι καιρός να δημιουργήσουμε ένα ασφαλές περιουσιακό στοιχείο σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Θα αλλάξει τα δεδομένα. Θα δώσει στον κόσμο το μήνυμα μιας δύναμης που δεν είχαμε. Είναι ένας τρόπος να ενισχύσουμε το ευρώ και μπορεί επίσης να βοηθήσει προς μια λιγότερο περίπλοκη συζήτηση για τα ευρωομόλογα.