Αλκυονίδες: Το ‘παν τα Μερομήνια, τις εξαφάνισε η La Niña – Έρχεται ένας μήνας ισχυρού ψύχους
Ο Φεβρουάριος, ο τελευταίος μήνας του χειμώνα, παραδοσιακά θεωρείται απρόβλεπτος. Τα Μερομήνια φέτος «έδειχναν» έναν μήνα με δύο πρόσωπα: ένα πρώτο μισό με έντονα χειμωνιάτικα χαρακτηριστικά και ένα δεύτερο πιο ήπιο, με άνοδο της θερμοκρασίας και εικόνες που θα μπορούσαν να θυμίζουν πρόωρη άνοιξη — τις γνωστές Αλκυονίδες ημέρες. Ωστόσο, τα νεότερα μετεωρολογικά δεδομένα σε παγκόσμια κλίμακα φαίνεται να αλλάζουν τα δεδομένα και να ανατρέπουν το αισιόδοξο αυτό σενάριο.
Σύμφωνα με τη λαϊκή παράδοση των Μερομηνίων, το πρώτο δεκαπενθήμερο του Φεβρουαρίου θα χαρακτηριζόταν από χαμηλές θερμοκρασίες, αυξημένη υγρασία και πιθανές βροχές ή χιονοπτώσεις, κυρίως σε ορεινές και ημιορεινές περιοχές. Στη συνέχεια, όμως, αναμενόταν σταδιακή βελτίωση του καιρού, με περιορισμό των παγετών και περισσότερη ηλιοφάνεια. Μια «ανάσα» πριν από την άνοιξη.
Την ίδια στιγμή, όμως, στο βόρειο ημισφαίριο εξελίσσεται μια από τις πιο ασυνήθιστες διαταραχές της πολικής δίνης των τελευταίων δεκαετιών. Στα τέλη Νοεμβρίου 2025 καταγράφηκε ένα από τα πρωιμότερα επεισόδια αιφνίδιας στρατοσφαιρικής θέρμανσης (SSW) από τη δεκαετία του 1950. Μέσα σε λίγες ημέρες, οι θερμοκρασίες στη μέση στρατόσφαιρα, περίπου 30 χιλιόμετρα πάνω από την επιφάνεια της Γης, αυξήθηκαν έως και 50 βαθμούς Κελσίου, αποδυναμώνοντας τους δυτικούς ανέμους που συγκρατούν τον ψυχρό αέρα πάνω από την Αρκτική.
Η αποσταθεροποίηση αυτή οδήγησε σε «διαρροή» πολικών αερίων μαζών προς χαμηλότερα γεωγραφικά πλάτη, επηρεάζοντας τόσο τις Ηνωμένες Πολιτείες όσο και την Ευρώπη. Οι μετεωρολόγοι παρακολουθούν νέα πιθανή διαταραχή στις αρχές Φεβρουαρίου, με ενδείξεις ακόμη και διάσπασης της πολικής δίνης σε δύο πυρήνες — ένα σενάριο που συνδέεται με παρατεταμένα κύματα ψύχους.
Παράλληλα, η παρουσία ασθενούς φάσης La Niña ενισχύει την αστάθεια στο γενικό κυκλοφοριακό μοτίβο της ατμόσφαιρας. Οι επαναλαμβανόμενες «διατάσεις» και χαλαρώσεις της δίνης επιτρέπουν κατά διαστήματα την κάθοδο αρκτικού αέρα προς τις εύκρατες περιοχές, δημιουργώντας έντονες αυξομειώσεις στη θερμοκρασία και διαδοχικά κύματα ψύχους.
Στην Ευρώπη, αντικυκλωνικά συστήματα πάνω από τη Γροιλανδία και την Αρκτική ευνοούν τη διοχέτευση ψυχρών μαζών προς τη βόρεια και ανατολική ήπειρο, με παγετό και χειμερινές συνθήκες που ενδέχεται να διατηρηθούν έως τα μέσα ή και τα τέλη Φεβρουαρίου. Αντίστοιχα, στις ανατολικές ΗΠΑ το ψυχρό μοτίβο δείχνει να επιμένει, ενώ οι δυτικές περιοχές βιώνουν πρόσκαιρα πιο ήπιες θερμοκρασίες, πριν από πιθανή νέα μεταβολή.
Έτσι, το σενάριο για εκτεταμένες Αλκυονίδες ημέρες φαίνεται να απομακρύνεται. Αντί για πρόωρη «παράδοση» του χειμώνα, τα δεδομένα συγκλίνουν σε έναν μήνα με ισχυρές ψυχρές εισβολές, έντονες εναλλαγές και πιθανές εκπλήξεις. Ο Φεβρουάριος επιβεβαιώνει τη φήμη του ως ο πιο ανατρεπτικός μήνας του χειμώνα — αυτή τη φορά, όμως, με τη La Niña και την αποδυναμωμένη πολική δίνη να κρατούν τα ηνία.