Milli gelirin yüzde 10'u turizmden
Dünya Seyahat ve Turizm Konseyi’nin (WTTC) yayımladığı 2025 Türkiye Seyahat ve Turizm Ekonomik Etki Raporu, küresel ölçekte pandemi sonrası en güçlü toparlanma dönemlerinden birinin yaşandığını, Türkiye’nin ise bu süreçte Avrupa ve dünya ortalamasının üzerinde bir performans sergilediğini ortaya koyuyor. Rapor, turizmin yalnızca döviz ve ziyaretçi sayısından ibaret olmadığını; büyüme, istihdam, yatırım ve kamu gelirleri açısından stratejik bir sektör haline geldiğini de net biçimde gösteriyor.
5 TRİLYON LİRALIK EKONOMİK KATKI
Rapora göre Türkiye’de seyahat ve turizm sektörü, ekonomik büyümenin temel taşıyıcılarından biri konumuna geldi. 2024 yılında sektörün toplam GSYH katkısı 5,0 trilyon TL’ye ulaştı ve bu rakam milli gelirin yüzde 9,9’una karşılık geldi. Bu seviye, 2019’a göre yüzde 36,3’lük reel artış anlamına geliyor. 2025’te katkının 5,2 trilyon TL’ye, payının ise yüzde 11,9’a yükselmesi öngörülüyor. Uzun vadede ise 2035 yılında turizmin GSYH’ye katkısının 7,0 trilyon TL’ye ulaşması bekleniyor. İstihdam cephesinde de benzer bir tablo söz konusu. 2024’te 3,2 milyon kişi turizm sayesinde istihdam edilirken, bu rakam toplam istihdamın yüzde 9,9’unu oluşturdu. 2025’te istihdamın 3,3 milyona çıkması, 2035’e kadar ise sektörde ilave 500 bin yeni iş yaratılması öngörülüyor.
DOĞRUDAN ETKİ İKİYE KATLANIYOR
WTTC, turizmin dolaylı ve tetikleyici etkilerine de dikkat çekiyor. 2024’te sektörün GSYH’ye doğrudan katkısı 2,4 trilyon TL olurken, toplam katkı bunun yaklaşık iki katına ulaştı. Aynı şekilde doğrudan istihdam 1,43 milyon kişi olarak hesaplandı. Bu tablo, turizmin ulaşımdan gıdaya, inşaattan perakendeye kadar çok geniş bir ekonomik zinciri beslediğini ortaya koyuyor. 2024 yılında Türkiye’deki ziyaretçi harcamalarının yüzde 64,7’si uluslararası turistlerden, yüzde 35,3’ü ise yurt içi seyahatlerden geldi. Uluslararası harcamalar 2,46 trilyon TL’ye ulaşırken, yurt içi harcamalar 1,34 trilyon TL olarak gerçekleşti. 2025’e kadar her iki kalemde de istikrarlı bir büyüme bekleniyor. Harcamaların büyük bölümü eğlence ve boş zaman amaçlı seyahatlerden oluşurken, iş amaçlı seyahatlerin payı sınırlı kalmasına rağmen uzun vadede istikrarlı artış potansiyeli taşıyor.
424 MİLYAR LİRALIK YATIRIM
Raporda çevresel ve sosyal etkiler de önemli bir başlık olarak yer alıyor. Turizm sektöründe kadın istihdam oranı yüzde 25,8, genç istihdam oranı ise yüzde 15,9 seviyesinde. Sektör, 2023 yılında 49 milyar dolarlık vergi geliriyle kamu gelirlerinin yüzde 13,9’unu oluşturdu. Öte yandan turizmin küresel sera gazı emisyonlarındaki payının yüzde 6,8’e ulaşması, sürdürülebilirlik politikalarının zorunluluğunu bir kez daha gündeme getirdi. 2024’te seyahat ve turizm yatırımları 424,6 milyar TL ile toplam ulusal yatırımların yüzde 3,2’sini oluşturdu. 2035’e kadar yıllık ortalama yüzde 4 büyüme beklentisi, sektörün altyapı ve kapasite açısından genişlemeye devam edeceğine işaret ediyor.
TALEP PANDEMİ ÖNCESİNİ AŞTI
WTTC verilerine göre 2024 yılında küresel seyahat ve turizm talebi pandemi öncesi seviyelerin üzerine çıktı. Sektörün küresel ekonomiye katkısı 10,9 trilyon dolara ulaşarak 2019’a göre yüzde 6 büyüdü. Dünya genelinde 357 milyon kişi turizmle bağlantılı alanlarda istihdam edilirken, sadece bir yılda 20,7 milyon yeni istihdam sağlandı. Uluslararası ziyaretçi harcamaları ise 2023'e göre yüzde 11,6 artış gösterdi.
Bakan Ersoy’den dijital turizm vurgusu: Türkiye’nin turizm gücünü dijital platformlarda büyüteceğiz
Cumhuriyet tarihinde bir ilk: Turizm geliri 65.2 milyar dolarla rekor seviyeye ulaştı