Η αθηναϊκή πολυκατοικία και το αυστραλιανό μοντέλο

Το ραδιόφωνο SBS της Αυστραλίας εκπέμπει πρόγραμμα σε πάνω από 60 διαφορετικές γλώσσες. Ελάχιστοι είναι οι  κάτοικοι της χώρας που δεν ομιλούν αγγλικά. Υπάρχει, από τη δεκαετία του 1950, οργανωμένο από το κράτος δωρεάν σύστημα εκμάθησης αγγλικών για ενηλίκους αλλοδαπούς.

Οι ειδικοί λένε πως η μητρική γλώσσα, όταν συνδυάζεται με μαθήματα της γλώσσας του τόπου υποδοχής, λειτουργεί ενισχυτικά για τη γλωσσική ένταξη και ακολούθως για την κοινωνική ένταξη των νεοεισερχόμενων. Το ελληνικό κράτος δεν ακολουθεί το αυστραλιανό μοντέλο. Αρνείται, στην πράξη, και τη χρήση της μητρικής γλώσσας των μεταναστών και την εκμάθηση της ελληνικής.

Ακόμα και το υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου της χώρας μας δεν μιλά ξένες γλώσσες. Οταν ακούτε για μηνύματα σε παράνομους μετανάστες ή κυκλώματα παράνομης διακίνησης μεταναστών να γνωρίζετε πως, ακόμα και αυτά, είναι στα ελληνικά.

Στον Πύργο της βιβλικής Βαβέλ ο Θεός καταδίκασε τους ανθρώπους να ομιλούν διαφορετικές γλώσσες. Στη Βαβυλωνία του Δημήτρη Βυζάντιου οι διαφορετικές ελληνικές διάλεκτοι είναι η αιτία μιας προσωρινής ασυνεννοησίας που δημιουργεί ένα χάσμα που τελικά γεφυρώνεται. Κερδίζει το ενωτικό αφήγημα και οι προσδοκίες που δημιουργεί.

Η αθηναϊκή γειτονιά με τις πολυκατοικίες της απεικονίζει ένα δικό μας, χειροποίητο και ατελές, μοντέλο ένταξης. Που κάποιες φορές δίνει ευκαιρίες, κάποιες άλλες τις στερεί. Δημιουργεί μικρές, de facto, κοινότητες. Κοινότητες που είναι υποχρεωμένες να συμβιώνουν, να συνομιλούν και έτσι να αλληλοεπιδρούν. Που βασίζεται στην τύχη.

Στις ημέρες μας, σε κάποιες «πολυκατοικίες», οι νέες τεχνολογίες, οι ξένες γλώσσες που διδαχθήκαμε, τα παιδιά των μεταναστών που φοιτούν ή φοίτησαν στην ελληνική εκπαίδευση, ακυρώνουν στην πράξη τη βιβλική τιμωρία των κατασκευαστών του Πύργου της Βαβέλ.

Γεφυρώνουν το χάσμα επικοινωνίας της Βαβυλωνίας του Δημήτρη Βυζάντιου χωρίς την επίκληση κάποιας προσδοκίας ενός βαρυσήμαντου ενωτικού αφηγήματος. Απλά για να λειτουργεί η συμβίωση σε μια πολυκατοικία. Το χάσμα όμως δεν γεφυρώνεται πάντα.

Αυτές τις ημέρες ολοκληρώθηκε η διαβούλευση ενός σχεδίου νόμου που υπόσχεται, μεταξύ άλλων, γρήγορες μετακλήσεις έως και 500 αλλοδαπών εργαζομένων για κάθε μεγάλο δημόσιο έργο και κάθε στρατηγική επένδυση.

Αν τα πράγματα πάνε σύμφωνα με το πρόγραμμα, σε λίγους μήνες, μερικές χιλιάδες επειγόντως απαραίτητοι μετανάστες εργάτες για την εθνική οικονομία θα φτάσουν για να εργαστούν και να εγκατασταθούν μόνιμα στη χώρα μας. Σε λίγα χρόνια θα δικαιούνται να επανενωθούν και με τις οικογένειές τους.

Η ελληνική πολυκατοικία, που γεφυρώνει το χάσμα, αποδεικνύει πως η συνύπαρξη είναι εφικτή, χρήσιμη και απελευθερωτική για όσους τη μοιράζονται. Ομως, για πρώτη φορά, η Ελληνική Πολιτεία δεν πρέπει να αφήσει τα πράγματα στην τύχη.

Ο Βασίλης Χρονόπουλος είναι νομικός, γραμματέας Τομέα Μεταναστευτικής Πολιτικής ΠΑΣΟΚ- ΚΙΝΑΛ