Βόρεια Μακεδονία: Οδηγοί φορτηγών κρατούν κλειστά τα σύνορα με την Ελλάδα

Για δεύτερη ημέρα συνεχίζεται ο αποκλεισμός τελωνείων σε συνοριακές διελεύσεις από οδηγούς φορτηγών από τέσσερις χώρες των Δυτικών Βαλκανίων, τη Βόρεια Μακεδονία, τη Σερβία, τη Βοσνία και το Μαυροβούνιο. Οι κινητοποιήσεις πραγματοποιούνται τόσο στα σύνορα με χώρες της ζώνης Σένγκεν όσο και με γειτονικά κράτη εκτός Σένγκεν.

Ο αποκλεισμός αφορά αποκλειστικά τα φορτηγά οχήματα και όχι τα επιβατικά αυτοκίνητα ή τα λεωφορεία. Εξαιρούνται επίσης φορτηγά που μεταφέρουν φαρμακευτικό υλικό, ζώα και ειδικά φορτία, όπως εκρηκτικά και πυρομαχικά. Οι ενώσεις μεταφορέων των τεσσάρων χωρών ζητούν την εξαίρεση των επαγγελματιών οδηγών φορτηγών από τον κανονισμό που προβλέπει μέγιστη παραμονή 90 ημερών ανά εξάμηνο στη ζώνη Σένγκεν.

Όπως υποστηρίζουν, οι οδηγοί δεν μπορούν να εξισώνονται με τουρίστες, καθώς μετακινούνται αποκλειστικά για επαγγελματικούς λόγους. Τονίζουν ότι, λόγω των μεγάλων αποστάσεων και των φορτίων που μεταφέρουν, εξαντλούν πολύ γρήγορα το επιτρεπόμενο όριο διαμονής. «Αυτό θέτει σε κίνδυνο την οικονομία μας και την οικονομία ολόκληρης της Βαλκανικής. Οι οδηγοί ενδέχεται να χάσουν τις δουλειές τους και οι μεταφορικές εταιρείες να κλείσουν», δήλωσε ο 26χρονος οδηγός φορτηγού από τη Βόρεια Μακεδονία, Φίλιπ Στογιάνοφ.

Η πρόεδρος της ένωσης μεταφορέων της Βόρειας Μακεδονίας, MAKAMTRANS, Μπιλιάνα Μουράτοφσκα, επισήμανε ότι μέχρι στιγμής δεν υπάρχουν ενδείξεις άμεσης επίλυσης του ζητήματος από πλευράς Ευρωπαϊκής Ένωσης. Τόνισε ότι οι κινητοποιήσεις έχουν προειδοποιητικό χαρακτήρα και δεν αποσκοπούν στην πρόκληση ζημιών στην οικονομία. Όπως ανέφερε, ακόμη και μια εβδομαδιαία διακοπή της μεταφορικής δραστηριότητας θα επηρεάσει σημαντικό όγκο εμπορευμάτων, με ευρύτερες συνέπειες για την περιοχή.

Οι οδηγοί φορτηγών από τη Βόρεια Μακεδονία έχουν αποκλείσει και τις τρεις συνοριακές διελεύσεις με την Ελλάδα — στους Ευζώνους, τη Δοϊράνη και τη Νίκη Φλώρινας — με αποτέλεσμα φορτηγά από την Ελλάδα να αδυνατούν να μεταφέρουν εμπορεύματα από και προς το εξωτερικό μέσω της χώρας. Στη Γευγελή, το μεγαλύτερο συνοριακό πέρασμα μεταξύ Ελλάδας και Βόρειας Μακεδονίας, περίπου 100 φορτηγά με σημαίες της Βόρειας Μακεδονίας έχουν μπλοκάρει το τελωνείο για τα φορτηγά.

Αντίστοιχες κινητοποιήσεις πραγματοποιούνται και στη Σερβία, τη Βοσνία και το Μαυροβούνιο, ενώ δεν συμμετέχουν σε αυτές οδηγοί από την Αλβανία και το Κόσοβο. Ο αποκλεισμός εμποδίζει τις μεταφορές μέσω ενός κρίσιμου διαδρόμου που συνδέει την Ευρωπαϊκή Ένωση με την Τουρκία και τη Μέση Ανατολή. Οι κινητοποιήσεις αναμένεται να διαρκέσουν μία εβδομάδα, εκτός εάν υπάρξουν, όπως αναφέρουν οι οδηγοί, ευνοϊκές εξελίξεις. Παράλληλα, ανάλογες κινητοποιήσεις έχουν εξαγγείλει και οδηγοί λεωφορείων από χώρες των Δυτικών Βαλκανίων, που εκτελούν διεθνή δρομολόγια.

Σημειώνεται ότι το νέο ηλεκτρονικό σύστημα της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την καταγραφή εισόδου και εξόδου υπηκόων τρίτων χωρών, μέσω βιομετρικών στοιχείων (φωτογραφία και δακτυλικά αποτυπώματα), αντί της παραδοσιακής σφράγισης διαβατηρίων, άρχισε να εφαρμόζεται σταδιακά από τις 12 Οκτωβρίου 2025 και θα τεθεί σε πλήρη ισχύ από τις 10 Απριλίου 2026.

Ο κανονισμός για τη μέγιστη διαμονή 90 ημερών ανά εξάμηνο στη ζώνη Σένγκεν ισχύει εδώ και πολλά χρόνια. Ωστόσο, οδηγοί φορτηγών τρίτων χωρών τον παραβιάζουν συστηματικά, με την ανοχή των αστυνομικών αρχών σε χώρες της ζώνης Σένγκεν, οι οποίες σπάνια υπολόγιζαν τις ημέρες διαμονής βάσει των σφραγίδων στα διαβατήρια. Με την εφαρμογή του νέου ηλεκτρονικού συστήματος, οι παραβάσεις εντοπίζονται άμεσα.

Ο εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για θέματα Εσωτερικών Υποθέσεων, Μάρκους Λεμέρτ, διευκρίνισε ότι το Σύστημα Εισόδου/Εξόδου δεν εισάγει νέες απαιτήσεις για τη βραχεία διαμονή στη ζώνη Σένγκεν, αλλά αποσκοπεί στη βελτίωση της εφαρμογής των υφιστάμενων κανόνων και στη συστηματική ανίχνευση παρατυπιών.

Όπως σημείωσε, το όριο των 90 ημερών παραμένει αμετάβλητο, ενώ προβλέπεται ευελιξία για τους μεταφορείς, ιδίως για όσους διασχίζουν συχνά τα ίδια σύνορα.