Ο κίνδυνος του μοιραίου λάθους
Στην εποχή της διαρκούς πληροφορίας, της άμεσης αναπαραγωγής αποσπασμάτων και των social media που δεν συγχωρούν, η συνέντευξη για έναν πολιτικό δεν είναι απλώς μια επικοινωνιακή διαδικασία αλλά ένα πεδίο υψηλού ρίσκου. Μία φράση, μία λάθος διατύπωση, μία αμήχανη παύση μπορούν να ακυρώσουν μήνες στρατηγικής, να επισκιάσουν πολιτικές θέσεις ή ακόμη και να καθορίσουν την πολιτική επιβίωση ενός προσώπου.
Η προετοιμασία πριν από τη συνέντευξη είναι όρος πολιτικής αυτοάμυνας. Δεν αφορά μόνο το «τι θα πω», αλλά κυρίως το «πώς», το «πότε» και το πιο κρίσιμο «τι δεν πρέπει να πω». Ο πολιτικός οφείλει να γνωρίζει το μέσο, τον δημοσιογράφο, το κοινό στο οποίο απευθύνεται και τη συγκυρία. Επίσης πρέπει να έχει υπόψη του ότι άλλη βαρύτητα έχει μια λέξη σε πρωινή ενημερωτική εκπομπή και άλλη σε ένα ζωντανό δελτίο ειδήσεων ή σε ένα podcast που επιτρέπει μεγαλύτερη χαλαρότητα αλλά και παγίδες.
Η χαρτογράφηση των πιθανών ερωτήσεων είναι το πρώτο βήμα. Τα «δύσκολα» θέματα δεν πρέπει να αιφνιδιάζουν. Αντίθετα, πρέπει να έχουν ήδη απαντηθεί με σαφήνεια και συνέπεια. Η αδυναμία, η αμφιθυμία ή η υπεκφυγή γίνονται αμέσως αντιληπτές. Το κοινό μπορεί να συγχωρήσει την άγνοια σε ένα τεχνικό θέμα, όχι όμως την ασάφεια σε ζητήματα ευθύνης, αξιών ή πολιτικής στάσης. Βεβαίως και είναι θέμα γενικότερης πολιτικής συγκρότησης αλλά και ιδεολογίας.
Δεν είναι μόνο αυτά. Η ελλιπής ενημέρωση και κατάρτιση προδίδεται. Ενα ειρωνικό χαμόγελο, μια απότομη αντίδραση ή μια αμυντική στάση μπορεί να εκθέσουν περισσότερο από τις λέξεις. Στην τηλεοπτική εικόνα, όλα μετράνε. Η ψυχραιμία δεν είναι απλώς αρετή· είναι εργαλείο επιβίωσης.
Η μεγαλύτερη παγίδα, ωστόσο, είναι η αίσθηση παντογνωσίας ή υπεροχής. Οι πολιτικοί που θεωρούν ότι «τα έχουν δει όλα» είναι συχνά εκείνοι που υποτιμούν μια ερώτηση και απαντούν πρόχειρα. Σε έναν κόσμο όπου κάθε απάντηση απομονώνεται, γίνεται τίτλος και κυκλοφορεί αποκομμένη από το πλαίσιο, το λάθος δεν διορθώνεται εύκολα. Μπορεί να γίνει όπλο στα χέρια των αντιπάλων ή αιτία πολιτικής φθοράς.
Η σωστή προετοιμασία δεν εξασφαλίζει οπωσδήποτε επιτυχία, μειώνει όμως δραστικά τον κίνδυνο του μεγάλου λάθους. Και στην πολιτική επικοινωνία η αποφυγή του μοιραίου λάθους είναι συχνά εξίσου σημαντική με το να πεις κάτι έξυπνο. Είναι σαφές ότι η κατάρτιση και η προετοιμασία ενός πολιτικού μπορεί να γίνουν εάν έχει σοβαρό υπόβαθρο πολιτικών γνώσεων.
Διαφορετικά το λάθος είναι προδιαγεγραμμένο.