Yan sanayide sessiz dönüşüm
Türkiye sanayisinin görünmeyen ama en kritik halkalarından biri olan yan sanayi, otomotiv ve beyaz eşya sektörlerinde sessiz bir dönüşümden geçiyor. Uzun yıllar boyunca ağırlıklı olarak fason üretim, düşük marj ve yüksek adet odaklı çalışan KOBİ’ler, son dönemde teknoloji, tasarım ve mühendislik yatırımlarıyla katma değeri yüksek üretime yöneliyor. Bu dönüşüm, yalnızca firmaların kârlılığını artırmakla kalmıyor, Türkiye’nin küresel tedarik zincirindeki konumunu da güçlendiriyor.
FASON ÜRETİMDEN ÇÖZÜM ORTAKLIĞINA
Yan sanayide faaliyet gösteren KOBİ’ler, artık ana sanayi için yalnızca parça üreten firmalar olmaktan çıkıyor. Otomotiv ve beyaz eşya üreticileri, tedarikçilerinden mühendislik desteği, ürün geliştirme kabiliyeti ve esnek üretim altyapısı talep ediyor. Bu beklenti, KOBİ’leri Ar-Ge, kalıp teknolojileri ve yazılım destekli üretim sistemlerine yatırım yapmaya zorluyor. Sonuç olarak birçok KOBİ, ürünün tasarım aşamasından seri üretime kadar sürecin aktif bir parçası haline geliyor.
TEKNOLOJİ YATIRIMI KATMA DEĞERİ ARTIRIYOR
Robotik otomasyon, sensör teknolojileri ve veri odaklı üretim modelleri, yan sanayide verimliliği artıran temel unsurlar olarak öne çıkıyor. Özellikle otomotivde elektrikli araçlara geçiş süreci, KOBİ’ler için yeni ürün ve parça gruplarını gündeme getiriyor. Batarya bileşenleri, hafifletilmiş metal parçalar ve elektronik aksamlar, katma değeri yüksek yeni üretim alanları olarak dikkat çekiyor. Beyaz eşyada ise enerji verimliliği ve akıllı ürün trendi, yan sanayinin teknik kapasitesini yukarı taşıyor.
İHRACATTA NİTELİK DÖNEMİ
Katma değerli üretime yönelen KOBİ’ler, ihracatta da yeni bir eşiği aşmış durumda. Daha önce fiyat rekabetiyle sınırlı kalan yan sanayi ihracatı, bugün kalite, süreklilik ve teknik yeterlilik üzerinden şekilleniyor. Avrupa başta olmak üzere birçok pazarda Türk yan sanayi firmaları, ana üreticilerin stratejik tedarikçisi konumuna yükseliyor. Bu durum, birim ihracat gelirlerinin artmasına ve uzun vadeli sözleşmelerin yaygınlaşmasına katkı sağlıyor. KOSGEB, TÜBİTAK ve üniversitesanayi iş birlikleri, dönüşüm sürecinde KOBİ’lerin en önemli dayanakları arasında yer alıyor. Ar-Ge merkezleri, ortak test laboratuvarları ve kümelenme projeleri, ölçek sorunu yaşayan firmaların rekabet gücünü artırıyor. Sektör temsilcileri, desteklerin sürekliliğinin ve sadeleştirilmesinin dönüşümü hızlandıracağını belirtiyor.