Тошкент ва Анқара: Суверенитетни ҳимоя қилишнинг стратегик модели
Сўнгги вақтларда айрим хорижий мафкуравий доиралар томонидан Ўзбекистон мустақиллигига нисбатан босимлар ортаётган бир шароитда, расмий Тошкент ўзининг вазмин ва кучли дипломатик жавобини намойиш этмоқда. Экспертларнинг фикрича, мамлакатимиз ташқи сиёсатда қуруқ риторикага берилмасдан, стратегик ҳисоб-китоб ва амалий иттифоқчиликка асосланган янги хавфсизлик моделини шакллантирмоқда.
Анқарадаги «4+4» учрашуви: Кремлга кучли сигнал
20 январь куни Туркия пойтахтида бўлиб ўтган Ўзбекистон–Туркия Қўшма стратегик режалаштириш гуруҳининг тўртинчи йиғилиши шунчаки навбатдаги тадбир бўлмади. Таҳлилчи Жаҳонгир Ҳакимовнинг таъкидлашича, бу учрашув Россия ахборот маконидаги империячилик руҳидаги иддаоларга, хусусан, Александр Дугин каби сиёсатшуносларнинг мустақиллигимизни шубҳа остига олишига берилган амалий жавобдир.
Делегациялар таркибидаги стратегик мантиқ: Ўзбекистон томонидан нафақат ташқи ишлар вазири, балки Давлат хавфсизлик хизмати раиси, Мудофаа вазири ва Ички ишлар вазирининг бир вақтда иштирок этиши Тошкентнинг хавфсизлик блоки ягона мақсад йўлида бирлашганини кўрсатди. Туркия томонидан ҳам мудофаа, ички ишлар ва разведка (MİT) раҳбарларининг қатнашиши икки давлат ўртасидаги ҳарбий-сиёсий синхронлашув энг юқори нуқтага чиққанидан далолат беради.
Мувозанатли дипломатия: Қарамликдан холи келажак
Ўзбекистон ўз хавфсизлигини фақатгина битта куч марказига боғлаб қўймоқчи эмаслигини Анқарадаги музокаралар орқали очиқ англатди.
-
Мафкурага қарши институт: Таҳдидларга кескин баёнот билан эмас, балки муқобил стратегик ҳамкорликлар ва қардош халқлар билан жипслашиш орқали жавоб берилмоқда.
-
Суверен танлов: Ўзбекистон на бирор кучга қарам иттифоқчига айланишни, на геосиёсий жанг майдони бўлишни истайди. Мақсад — мустақил қарор қабул қилиш салоҳиятини сақлаб қолиш.
Хулоса: Янги стратегик реаллик
Ўзбекистон бугун глобал майдонда пассив кузатувчи эмас, балки ўз миллий манфаатларини қатъий ҳимоя қилувчи мустақил актор сифатида намоён бўлмоқда. Янгиланаётган мудофаа доктринаси ва Туркия билан стратегик яқинлашув мамлакатнинг ташқи босимларга чидамлилигини оширади.
Президент Ражаб Тоййиб Эрдўғоннинг Ўзбекистон делегациясини шахсан қабул қилиши ҳам икки давлат ўртасидаги алоқалар янги сифат босқичига кўтарилганини ва Арктикадан тортиб Марказий Осиёгача бўлган жараёнларда Тошкентнинг овози муҳимлигини тасдиқлади.
Сизнингча, Туркий давлатлар билан хавфсизлик соҳасидаги бундай яқин ҳамкорлик Ўзбекистоннинг суверенитетини қай даражада мустаҳкамлайди?