Миннесотадаги норозилик: 1500 нафар ҳарбий жўнатишга тайёрланмоқда
The Washington Post (WP) Пентагондаги мансабдорларига таяниб хабар беришича, АҚШ армиясининг тахминан 1500 нафар ҳарбий хизматчисига Миннесота штатига кўчишга тайёр туриш ҳақида кўрсатма берилган. Сабаб — у ерда иммиграция полицияси (ICE) ҳаракатларига қарши норозилик акциялари тинмаяпти.
Манбаларга кўра, эҳтимолий равишда 11-ҳаво-десант дивизиясининг икки пиёда баталони жалб қилиниши мумкин. Ушбу бўлинмалар Аляскада жойлашган ва қаттиқ совуқ шароитда хизмат қилишга ўрганган. Бу детал ҳам бежиз эмас: Миннесотанинг шимолида кундузги ҳарорат тахминан −15°C атрофида, кечалари эса −20°Cдан ҳам паст тушаётгани айтилмоқда. Яъни, “совуқда туриш” бу сафар фақат метафора эмас.
WP билан суҳбатлашган Пентагон вакили бундай тайёргарликни “оқилона режалаштириш” деб атаган ва ҳозирча якуний қарор қабул қилинмаганини таъкидлаган. Шунга қарамай, нашр бу ҳаракатлар амалга ошса, ҳарбийларни намойишларни бостириш учун юбориш 1992 йилдан буён илк бор кузатилиши мумкинлигини қайд этади. Ўшанда армия Лос-Анжелесдаги тартибсизликлар пайтида жалб этилган эди.
Вазият сиёсий фон билан ҳам кескинлашмоқда. 15 январ куни Доналд Трамп TruthSocial орқали 1807 йилги “Исён тўғрисидаги қонун” (Insurrection Act)ни қўллаши мумкинлигини очиқ айтган. Ушбу қонун армияни мамлакат ичида ишлатишга йўл очиб беради. Миннесотада кўчага чиққанларни Трамп “исёнчилар” деб атагани ҳам хабарда алоҳида урғу билан келтирилади.
Норозиликларга туртки бўлган воқеа эса жамоатчиликда қаттиқ акс-садо берган: 7 январ куни Миннеаполисда ўтказилган рейд вақтида ICE агенти АҚШ фуқароси Рене Никол Гудни отиб ўлдиргани айтилмоқда. Шундан кейин шаҳарда ҳар куни намойишлар давом этмоқда. Шаҳар ва штат раҳбарияти ICEнинг хатти-ҳаракатларига қарши чиққани, Миннеаполис мэри, демократ Жейкоб Фрей эса агентлардан “шаҳардан чиқиб кетиш”ни талаб қилгани қайд этилади. Унинг баёнотида ICE ҳаракатлари аҳоли хавфсизлигига таҳдид солаётгани таъкидланган.
Бироқ бу баҳс энди фақат кўчадаги плакатлар билан чекланмаяпти. АҚШ Адлия вазирлиги мэр Фрей ва Миннесота штати губернатори, демократ Тим Уолзга нисбатан тергов бошлагани хабар қилинган. Улар ICE фаолиятига тўсқинлик қилиш мақсадида тил бириктирган бўлиши мумкинлигида гумон қилинмоқда.
Тим Уолз эса бу ҳолатга кескин муносабат билдириб, суд-ҳуқуқ тизимини сиёсий рақибларга қарши қўллаш авторитар амалиёт эканини айтган. Унинг фикрича, Рене Гуднинг ўлими бўйича терговда энг асосий савол — қурол ишлатган федерал агент масаласи — четда қолиб кетмоқда: губернаторнинг сўзларига кўра, ҳозирча айнан ўша агентнинг ўзи тергов қилинмаяпти.
Ҳозирги манзарадан келиб чиқиб, Миннесотадаги ҳолат Вашингтон учун “оддий маҳаллий норозилик” эмас, балки федерал иммиграция сиёсати, ички хавфсизлик ва сиёсий кураш туташган нуқтага айланиб бораётгани кўринади. Агар ҳарбийлар ҳақиқатан ҳам жалб этилса, бу қарорнинг оқибати нафақат Миннеаполис кўчаларида, балки бутун АҚШ ички сиёсий муҳокамасида узоқ вақт сезилиши мумкин. Қисқаси: бу ерда гап фақат совуқ ҳаво ҳақида эмас — атмосферанинг ўзи музлаб қоляпти.