Τατόι: Ιστορίες με άμαξες και οικόσημα
Θα μπορούσε να είναι ένα κυνήγι χαμένου θησαυρού ή μια πασιέντζα που για να βγει χρειάστηκαν όχι μόνο υπομονή, αλλά δύο δεκαετίες δουλειάς. Είναι ο χρόνος που απαιτήθηκε ώστε τα περίπου 45.000 αντικείμενα που βρέθηκαν στο πρώην βασιλικό ανάκτορο στο Τατόι να συντηρηθούν από 70 και πλέον εξειδικευμένους συντηρητές.
Και καθώς ο χρόνος μετρά αντίστροφα ώστε τα 8.300 εξ αυτών να εκτεθούν στο κεντρικό κτίριο και τους δευτερεύοντες χώρους του κτήματος, η Διεύθυνση Συντήρησης Αρχαίων και Νεωτέρων Μνημείων του υπουργείου Πολιτισμού επέλεξε να παρουσιάσει το «μεγαλύτερο σε όγκο και μακροβιότερο έργο της» – όπως λέει στα «ΝΕΑ» η προϊσταμένη της υπηρεσίας Μαρία Μερτζάνη – στο ευρύ κοινό, όχι με έναν συνηθισμένο τρόπο, αλλά μέσω μιας ημερίδας γεμάτης εισηγήσεις με «προκλητικούς» τίτλους που θα προσφέρουν κλεφτές ματιές σε αθέατες στιγμές του έργου, αλλά και μιας έκθεσης που θα επιτρέψει στους επισκέπτες να δουν με τα μάτια των συντηρητών τη ζωή στο Τατόι επί 20 χρόνια.
«Ανθρακες ή θησαυρός;» λοιπόν όσα κρύβονταν σε κούτες και μπαούλα, σε ντουλάπες και αποθήκες στο Τατόι, όπως είναι ο τίτλος μιας εκ των εισηγήσεων; «Θησαυρός χωρίς αμφιβολία», απαντά η Μαρία Μερτζάνη. «Ακριβώς αυτό θα δείξουμε στην ημερίδα, ότι και ο άνθρακας μπορεί να είναι θησαυρός, ότι από τα σκουπίδια ή ακόμη και από την απουσία ορισμένων πραγμάτων μπορούμε να βγάλουμε πολύτιμα συμπεράσματα».
Μπαούλα με φορέματα
Για «υψηλή ραπτική για πριγκίπισσες και για… άλογα» υπόσχονται να μιλήσουν οι Τατιάνα Κουσουλού, Ολγα Σερασκέρη και Σοφία Σκλαβουνάκη. «Πράγματι, θα εστιάσουμε σε ένα φόρεμα από ολομέταξη κίτρινη μουσελίνα που είναι φτιαγμένο στο χέρι. Το εντοπίσαμε σε μια ντουλάπα το 2005. Είναι δημιουργία του διεθνώς αναγνωρισμένου έλληνα σχεδιαστή Γιάννη Ντεσέ και ράφτηκε για να το φορέσει η Αννα Μαρία στον γάμο τής τότε πριγκίπισσας και νυν βασίλισσας Βεατρίκης της Ολλανδίας το 1966, ενώ αργότερα μέσα στη χρονιά το φόρεσε και για μια φωτογράφιση στο περιοδικό “Life”», μας λέει η Τατιάνα Κουσουλού για το φόρεμα, το οποίο είναι και το μοναδικό από το Τατόι που έχει εκτεθεί στο πλαίσιο της διοργάνωσης «100 χρόνια ελληνική μόδα», το 2019. Από τα χέρια της παλαιότερης συντηρήτριας της ομάδας ωστόσο έχουν περάσει πολλά ρούχα που βρέθηκαν στο πρώην βασιλικό ανάκτορο.
Εκτός από το κροκί φόρεμα, ξεχωρίζει μια τουαλέτα από παστέλ μουσελίνα στο χρώμα της μέντας, δημιουργία του οίκου Ντεσέ, κατασκευασμένη κατόπιν ειδικής παραγγελίας από τον πρώην βασιλικό οίκο της Ελλάδας. «Το φόρεμα εντοπίστηκε στο βάθος ξύλινου μπαούλου που περιείχε ρούχα της Φρειδερίκης, της Σοφίας και της Ειρήνης, για ένα ταξίδι τους στην Αμερική, και ήταν σε προχωρημένη κατάσταση σήψης. Το μπούστο ήταν κεντημένο με φιλντισένιες χάντρες και λευκά και γαλάζια κρυσταλλάκια. Οι κλωστές όμως είχαν καταστραφεί εντελώς και η αποκατάστασή του αποδείχθηκε ένα πολύπλοκο παζλ», εξηγεί και προσθέτει πως εκτός από ρούχα υψηλής ραπτικής στην ημερίδα θα παρουσιαστεί κι ένα από τα 38 χρυσοκέντητα υποσάγματα που έχουν εντοπιστεί στο Τατόι.
Κάτω από το βερνίκι
Στο βάθος του στάβλου του κτήματος, πίσω από στοίβες αντικειμένων βρισκόταν, μαζί με έντεκα ακόμη, η γαμήλια άμαξα της Σοφίας, που έχει μια ιδιαίτερη ιστορία. Πρόκειται για μια άμαξα τύπου Μπερλίν, γαλλικής κατασκευής, που αγοράστηκε από τον Γεώργιο Α’ περίπου το 1871. Οταν οι συντηρητές αφαίρεσαν το οξειδωμένο βερνίκι, ειδικά στις περιοχές όπου υπήρχαν τα οικόσημα, φάνηκε το ίχνος από εκείνο του προηγούμενου ιδιοκτήτη από τον οποίο την είχε αγοράσει ο Γεώργιος Α’, του κόμη του Σαμπόρ, πρώην δούκα του Μπορντό, γνωστού και ως Ερρίκου Ε’.
Το «μυστήριο» του ψάθινου καθίσματος ενός μικρού Φίατ κάμπριο του 1958 θα επιχειρήσει να λύσει η Τίνα Χανιαλάκη στην ημερίδα της Δευτέρας. «Είναι εξαιρετικά ασυνήθιστο και σε πολύ κακή κατάσταση διατήρησης, ενώ δεν είχαμε και καμία τεκμηρίωση για το ίδιο το αυτοκίνητο», λέει. «Τόσο το ψάθινο κάθισμα όσο και η συντήρηση των αυτοκινήτων ήταν από τις πρωτόγνωρες για εμάς προκλήσεις μαζί με εκείνη της φροντίδας των αμαξών και της κάβας».