Numbeo рейтинги: Ўзбекистон яшаш учун энг арзон давлатлар қаторида

Ўзбекистон дунё миқёсида яшаш харажатлари энг паст бўлган мамлакатлар қаторига кирди. Numbeo халқаро таҳлилий платформаси эълон қилган рейтинг натижаларига кўра, республика 155 та давлат орасида 138-ўринни эгаллаган. Бу ерда муҳим нюанс бор: ўрин қанчалик паст бўлса, яшаш шунчалик арзон дегани.

Тадқиқотда таққослаш нуқтаси сифатида Нью-Йорк олинган ва у шартли равишда 100 балл деб қабул қилинган. Индекс қанчалик кичик чиқса, мамлакатда уй-жой, хизматлар ва кундалик ҳаёт “ҳамёнга енгилроқ” тушади.

Ўзбекистонда рақамлар нима дейди?

Numbeo ҳисоб-китобида Ўзбекистоннинг яшаш қиймати индекси 27,3 пункт бўлиб чиққан — бу глобал рўйхатдаги энг паст кўрсаткичлардан бири. Таҳлилда қуйидаги йўналишлар ҳам инобатга олинган: уй-жой ижараси, коммунал хизматлар, озиқ-овқат, ресторан харажатлари ва аҳолининг харид қобилияти.

Платформа маълумотларига кўра, Ўзбекистонда паст нарх даражаси асосий тоифаларнинг деярли барчасида сезилади:

• Яшаш қиймати индекси (умумий нархлар) — 27,3

• Ижара индекси — 12,2 (ижара нисбатан арзон)

• Ижарани ҳисобга олган яшаш қиймати — 20,6

• Озиқ-овқат нархлари индекси — 30,1

• Ресторан ва кафе нархлари индекси — 23

• Харид қобилияти индекси — 47,8

Қисқаси, нархлар паст — лекин барибир “ҳамма нарса зўр” дегани эмас. Чунки харид қобилияти кўрсаткичи аҳолининг даромадлари қанчалик кундалик харажатларни қоплай олишини кўрсатади. Бу рақам эса реал ҳаётда одамнинг “арзонлик”ни қай даражада ҳис қилишига тўғридан-тўғри таъсир қилади.

Марказий Осиёда ҳам “арзонлик зонаси” сақланяпти

Рейтингда Марказий Осиё давлатлари ҳам рўйхатнинг қуйи қисмида — яъни яшаш харажатлари нисбатан паст мамлакатлар орасида жойлашган:

• Қозоғистон — 128-ўрин (29,8)

• Тожикистон — 136-ўрин (27,9)

• Ўзбекистон — 138-ўрин (27,3)

• Қирғизистон — 140-ўрин (27,3)

• Туркманистон бўйича маълумот берилмаган

Энг қиммат ва энг арзонлар ким?

Numbeo рейтингида яшаш учун энг қиммат ҳудудлар сифатида Бермуда, Кайман ороллари ва Виржиния ороллари кўрсатилган. Энг арзон давлатлар қаторида эса Покистон, Ҳиндистон ва Ливия тилга олинган.

Хулоса: арзонлик — имконият ҳам, сигнал ҳам

Ўзбекистонда хизматлар ва кундалик товарлар нархи пастлиги — бир томондан яхши: яшашни режалаштириш осонроқ, айниқса ижара ва умумий маиший харажатларда. Лекин иккинчи томондан, харид қобилияти индекси шуни кўрсатадики, келажакда энг муҳим вазифа — фақат нархни паст ушлаш эмас, даромадлар ўсиши ва иш ҳақи сифатини ҳам бирга кўтариш.

Яъни “арзон давлат” дегани — старт яхши, энди “қулай ва тўйимли ҳаёт” босқичига чиқиш учун даромадлар динамикаси ҳал қилувчи бўлади.