Μόρνος: Ανάσα ζωής για την λίμνη – Τι δείχνουν τα νέα στοιχεία της ΕΥΔΑΠ
Με αισιοδοξία ξεκίνησε το 2026 για τα υδατικά αποθέματα της λίμνης του Μόρνου. Υστερα από μια 10μηνη πορεία συνεχούς συρρίκνωσης της λίμνης, για πρώτη φορά εμφανίζεται αύξηση της έκτασής της, γεγονός που οφείλεται στις σημαντικές βροχοπτώσεις αλλά και στις χιονοπτώσεις που σημειώθηκαν στη Δυτική Ελλάδα τις τελευταίες εβδομάδες. Η εικόνα αυτή αντανακλάται και στα αποθέματα του ταμιευτήρα της ΕΥΔΑΠ: μέσα σε μόλις δύο εβδομάδες – από την 1η Ιανουαρίου 2026 έως και χθες – είχε σημειωθεί αύξηση των αποθεμάτων στο Μόρνο κατά σχεδόν 45 εκατ. κ.μ. νερού, δηλαδή κατά 22,35%.
Οπως επισημαίνει ο μετεωρολόγος Κώστας Λαγουβάρδος, συντονιστής της επιχειρησιακής μονάδας ΜΕΤΕΟ του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, «από τα πρόσφατα δορυφορικά δεδομένα που ανέλυσε ο επιστημονικός συνεργάτης του ΜΕΤΕΟ, Χρήστος Γιαννακλής, προκύπτει ότι η έκταση της λίμνης έχει ανέβει στα 10 τ.χλμ. ενώ τον Νοέμβριο ήταν ίση με 7,6 τ.χλμ. Κρίνεται σημαντικό το γεγονός ότι από τις αρχές Δεκεμβρίου έχει ανακοπεί η πτωτική πορεία που ξεκίνησε τον Φεβρουάριο του 2025 και διήρκεσε έως και τον Νοέμβριο του 2025, ενώ από τις αρχές Ιανουαρίου διακρίνεται ξεκάθαρα μια ανοδική πορεία». Σύμφωνα με τον κ. Λαγουβάρδο, «σε αυτό συνέβαλαν οι πλούσιες βροχοπτώσεις του Δεκεμβρίου και του Ιανουαρίου και οι έστω περιορισμένες χιονοπτώσεις που είχαμε στη Δυτική Ελλάδα κατά την κακοκαιρία του περασμένου Σαββατοκύριακου. Τον φετινό Ιανουάριο, μέχρι στιγμής, είμαστε πάνω από τη μέση τιμή από πλευράς βροχοπτώσεων στη λεκάνη του Μόρνου. Τις δύο πρώτες εβδομάδες του Ιανουαρίου ο μετεωρολογικός σταθμός του Αστεροσκοπείου στο χωριό Κονιάκος κατέγραψε σχεδόν 245 χιλιοστά βροχής και ο μετεωρολογικός σταθμός στο φράγμα του Μόρνου κατέγραψε 100 χιλιοστά βροχής, ποσότητες πολύ σημαντικές για την εποχή».
Θετικές προσδοκίες
Παρά τα αισιόδοξα μηνύματα, η έκταση της λίμνης εξακολουθεί να είναι μειωμένη, κατά 39%, σε σχέση με τη μέση έκταση της περιόδου 2016-2024, καθώς το 2025 ήταν μια κακή χρονιά από πλευράς βροχοπτώσεων. Παρ’ όλα αυτά, οι βραχυπρόθεσμες μετεωρολογικές προγνώσεις δημιουργούν θετικές προσδοκίες για το άμεσο μέλλον. Σύμφωνα με τους ειδικούς, οι βροχοπτώσεις στη Δυτική Ελλάδα, από τις οποίες επωφελείται η λίμνη του Μόρνου, θα κάνουν και πάλι την εμφάνισή τους από τις αρχές της επόμενης εβδομάδας. «Και σίγουρα αυτό θα πρέπει να συνεχιστεί για να έχουμε μια συνολικά θετική εξέλιξη» λέει ο Κώστας Λαγουβάρδος.
Περιθώρια ελπίδας για τα αποθέματα νερού δίνει και η αξιόλογη χιονοκάλυψη που παρατηρήθηκε στην Ελλάδα στην αρχή του δεύτερου δεκαημέρου του Ιανουαρίου 2026. Σύμφωνα με ανάλυση δεδομένων από το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών/meteo.gr, στις 12 Ιανουαρίου 2026 η χιονοκάλυψη έφτασε το 19% της συνολικής έκτασης της χώρας, ποσοστό που είναι ελαφρώς υψηλότερο από τον μέσο όρο της εποχής – 14% –, λαμβάνοντας υπόψη τη μέση ημερήσια χιονοκάλυψη από το 2004. «Η παρακολούθηση της χιονοκάλυψης από τον Σεπτέμβριο 2025 δείχνει ότι έως τα τέλη Δεκεμβρίου η παρουσία χιονιού στη χώρα ήταν αρκετά περιορισμένη, όπως συχνά συμβαίνει την τελευταία δεκαετία. Από τα τέλη Δεκεμβρίου, όμως, παρατηρήθηκε σταδιακή αύξηση, ενώ απότομη ήταν η αύξηση της χιονοκάλυψης μετά τις 10 Ιανουαρίου, αποτέλεσμα ψυχρής εισβολής που επηρέασε με χιονοπτώσεις σημαντικό μέρος της επικράτειας» αναφέρουν οι ερευνητές του ΜΕΤΕΟ.
Τα στοιχεία της ΕΥΔΑΠ
Οπως αναμενόταν, σημαντικά βελτιωμένα εμφανίζονται τα υδατικά αποθέματα στον ταμιευτήρα του Μόρνου. Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΥΔΑΠ, χθες στον Μόρνο υπήρχαν λίγο περισσότερα από 245 εκατ. κ.μ. νερού, όταν την πρώτη ημέρα του 2026 αυτά έφταναν μόλις τα 200 εκατ. κ.μ. Πρόκειται για μια θετική ένδειξη, η οποία, όμως, προς το παρόν δεν μπορεί να αλλάξει τη γενική εικόνα.
Σύμφωνα με μετρήσεις του περασμένου Νοεμβρίου, ο Μόρνος είχε χάσει το 40% των αποθεμάτων του σε μία διετία, ενώ η επιφάνεια της λίμνης είχε μειωθεί στο μισό. Ηταν 7,6 τ.χλμ., όταν η μέση έκταση της λίμνης την περίοδο 2016-2024 ήταν 16,5 τ.χλμ. Στις 23 Οκτωβρίου 2025 τα αποθέματα στον Μόρνο ανέρχονταν σε μόλις 156.996.000 κυβικά μέτρα νερού, τη χαμηλότερη τιμή της τελευταίας 15ετίας. Στη συρρίκνωση αυτή έχει συμβάλει σημαντικά η κλιματική αλλαγή, καθώς οι άνυδροι χειμώνες και η έλλειψη χιονοπτώσεων έχουν ως αποτέλεσμα τη μη ανανέωση των αποθεμάτων στις υδρολογικές λεκάνες της χώρας.
Η πιο άνυδρη περίοδος από τις αρχές του 20ού αιώνα στην Αθήνα
Μια εξαιρετικά άνυδρη χρονιά ήταν το 2025, με την Αττική να κηρύσσεται σε κατάσταση εκτάκτου ανάγκης λόγω της λειψυδρίας. Σύμφωνα με το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών, η τριετία 2022-2025 ήταν η πιο άνυδρη περίοδος από τις αρχές του 20ου αιώνα στην Αθήνα.
Συγκεκριμένα, όπως έχει επισημάνει σε άρθρο της στον επιστημονικό κόμβο ClimateHub η δρ Δήμητρα Φουντά, διευθύντρια ερευνών στο Ινστιτούτο Ερευνών Περιβάλλοντος και Βιώσιμης Ανάπτυξης του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, «το συνολικό ύψος βροχής που σημειώθηκε στην Αθήνα κατά την περίοδο 1η Οκτωβρίου 2024 έως 30 Σεπτεμβρίου 2025 ήταν 240,2 χιλιοστά, σύμφωνα με τις καταγραφές του ιστορικού κλιματικού σταθμού του Αστεροσκοπείου στο Θησείο. To ύψος αυτό είναι κατά περίπου 45% μικρότερο της μέσης κλιματικής τιμής της περιόδου 1991-2020, που είναι ίση με 433,5 χιλιοστά». Η ερευνήτρια σημειώνει πως το σημαντικό έλλειμμα βροχοπτώσεων κατά το πρόσφατο υδρολογικό έτος ήρθε ως συνέχεια του προηγούμενου υδρολογικού έτους 2023-2024, «που με συνολικό ύψος βροχόπτωσης ίσο με 217,6 χιλιοστά ήταν το 3ο πιο άνυδρο που έχει καταγραφεί από τις αρχές του 20ού αιώνα. Με εξαίρεση το γνωστό ιστορικό ρεκόρ ανομβρίας της περιόδου 1988-1990 στη χώρα μας, είναι η πρώτη φορά που στις 10 πρώτες θέσεις των πιο άνυδρων υδρολογικών ετών εμφανίζονται 2 συνεχόμενα έτη», προσθέτει.
Τα στοιχεία που έφερε στη δημοσιότητα η δρ Φουντά αποκαλύπτουν πως το συνολικό ύψος βροχής της τριετίας 2022-2025 ήταν ίσο με 782,6 χιλιοστά, δηλαδή κατά 40% μικρότερο από τη μέση τιμή της περιόδου 1991-2020. «Ιδιαίτερο ενδιαφέρον όμως παρουσιάζει το γεγονός, ότι αν διευρύνουμε την περίοδο αυτή και συμπεριλάβουμε και το προηγούμενο υδρολογικό έτος (1η Οκτωβρίου 2022 έως 30 Σεπτεμβρίου 2023), η συνολική βροχόπτωση των τριών συνεχόμενων υδρολογικών ετών είναι η μικρότερη που έχει παρατηρηθεί ποτέ στην Αθήνα από τις αρχές του 20ού αιώνα, αποτελώντας ιστορικό ρεκόρ ανυδρίας για 3 συνεχόμενα υδρολογικά έτη (…) και ξεπερνώντας σε ανομβρία ακόμη και την υδρολογική περίοδο 1988-1991».
Σύμφωνα με την επιχειρησιακή μονάδα ΜΕΤΕΟ, τα μεγαλύτερα ετήσια ύψη βροχής το 2025 καταγράφηκαν στην Πετάλεια Κέρκυρας, στα Θεοδώριανα Αρτας και στα Λεπιανά Αρτας, ενώ τα χαμηλότερα σε Ανάφη, Ιο και Σχοινούσα.