Ουκρανία – ΗΠΑ: Σύμφωνο 650 δισ. ευρώ για ασφάλεια και ανασυγκρότηση
Η Ουκρανία και οι Ηνωμένες Πολιτείες ετοιμάζονται να υπογράψουν ένα φιλόδοξο σύμφωνο ανασυγκρότησης, αξίας άνω των 650 δισ. ευρώ, που συνδέει άμεσα την οικονομική ανάκαμψη της χώρας με μακροπρόθεσμες εγγυήσεις ασφάλειας. Για το Κίεβο, οι δύο στόχοι είναι αλληλένδετοι: χωρίς στέρεες εγγυήσεις απέναντι σε πιθανή νέα ρωσική επίθεση, καμία επένδυση μεγάλης κλίμακας δεν θεωρείται βιώσιμη· και χωρίς οικονομική προοπτική, η ασφάλεια παραμένει θεωρητική.
Στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων, ο πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι έχει ζητήσει από τον Ντόναλντ Τραμπ εγγυήσεις ασφάλειας διάρκειας έως και 50 ετών, κατά το πρότυπο του άρθρου 5 του ΝΑΤΟ, χωρίς όμως να συνεπάγεται άμεση ένταξη της Ουκρανίας στη Συμμαχία. Σύμφωνα με δημοσιεύματα του βρετανικού Τύπου, οι δύο ηγέτες αναμένεται να υπογράψουν ένα «σύμφωνο ευημερίας» στην προσεχή σύνοδο του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ στο Νταβός, μεταξύ 19 και 23 Ιανουαρίου.
Το σχέδιο προβλέπει ότι μέσα σε μία δεκαετία θα κινητοποιηθούν κεφάλαια άνω των 650 δισ. ευρώ μέσω δανείων, επιχορηγήσεων και ιδιωτικών επενδύσεων, με προνομιακή συμμετοχή αμερικανικών συμφερόντων. Η πρωτοβουλία αυτή εντάσσεται στη στρατηγική για τη μακροπρόθεσμη σταθεροποίηση της ουκρανικής οικονομίας.
Επενδύσεις σε στρατηγικές πρώτες ύλες
Η συνεργασία έχει ήδη αρχίσει να υλοποιείται. Η ουκρανική κυβέρνηση ανέθεσε το κοίτασμα λιθίου της Ντόμπρα σε κοινοπραξία επενδυτών, στους οποίους περιλαμβάνεται ο Ronald S. Lauder, στενός φίλος του Τραμπ. Συμμετέχει επίσης η εταιρεία TechMet, που δραστηριοποιείται στις στρατηγικές πρώτες ύλες και συνδέεται με αμερικανικά επενδυτικά κεφάλαια.
Η επιλογή του λιθίου, κρίσιμου μετάλλου για την ενεργειακή μετάβαση, δείχνει ότι η ανοικοδόμηση της Ουκρανίας δεν περιορίζεται στην αποκατάσταση των ζημιών, αλλά επιδιώκει μια συνολική επανεκκίνηση της οικονομίας σε νέες βάσεις.
Αμυντικές δεσμεύσεις και διεθνείς συμμαχίες
Παράλληλα, στο Νταβός αναμένεται να οριστικοποιηθούν και οι αμυντικές δεσμεύσεις. Ο Ζελένσκι δήλωσε πρόσφατα ότι το διμερές έγγραφο για τις εγγυήσεις ασφάλειας «είναι έτοιμο να ολοκληρωθεί στο ανώτατο επίπεδο», ενώ ο ειδικός απεσταλμένος του Τραμπ, Steve Witkoff, ανέφερε πως ο Αμερικανός πρόεδρος είναι διατεθειμένος να προσφέρει εγγυήσεις «ισχυρότερες από όσες έχουν υπάρξει ποτέ».
Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και η Διακήρυξη του Παρισιού, που υιοθετήθηκε από τη λεγόμενη «Συμμαχία των Προθύμων» και προβλέπει δεσμευτικές εγγυήσεις ασφάλειας μετά την επίτευξη εκεχειρίας. Ο Εμανουέλ Μακρόν, ο Κιρ Στάρμερ και ο Ζελένσκι συζήτησαν ακόμη και το ενδεχόμενο ανάπτυξης πολυεθνικής στρατιωτικής δύναμης στην Ουκρανία μετά το τέλος των εχθροπραξιών, προοπτική που η Μόσχα χαρακτηρίζει ευθεία απειλή.
Εν μέσω πολέμου και ενεργειακής κρίσης
Την ώρα που οι διπλωματικές διεργασίες εντείνονται, η πραγματικότητα στο πεδίο παραμένει σκληρή. Το Κίεβο βυθίστηκε ξανά στο σκοτάδι και στο κρύο ύστερα από νέο μαζικό ρωσικό πλήγμα στις ενεργειακές υποδομές. Σε μία από τις σφοδρότερες επιθέσεις των τελευταίων μηνών, οι ρωσικές δυνάμεις εκτόξευσαν πάνω από 200 drones και δεκάδες πυραύλους σε επιχείρηση που διήρκεσε περισσότερες από πέντε ώρες.
Το αποτέλεσμα ήταν εκτεταμένες διακοπές ρεύματος, νερού και θέρμανσης, ενώ η θερμοκρασία στην πρωτεύουσα έπεφτε κάτω από τους –15 βαθμούς Κελσίου. Περίπου 6.000 κτίρια έμειναν χωρίς θέρμανση και πάνω από 500.000 νοικοκυριά στην ευρύτερη περιοχή του Κιέβου χωρίς ηλεκτρικό ρεύμα.
Ο δήμαρχος της πόλης, Βιτάλι Κλίτσκο, κάλεσε όσους έχουν τη δυνατότητα να απομακρυνθούν προσωρινά από την πρωτεύουσα. Ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης για την Ανασυγκρότηση, Oleksi Kuleba, ανέφερε ότι η κεντρική θέρμανση αποκαταστάθηκε σε περίπου 4.000 κτίρια, ενώ η πρωθυπουργός Yulia Sviridenko δήλωσε πως το ρεύμα επέστρεψε σε 275.000 νοικοκυριά, με στόχο την πλήρη αποκατάσταση ως το τέλος της ημέρας.
Παρά τις προσπάθειες, οι επιπτώσεις παραμένουν έντονες: καθυστερήσεις στα μέσα μεταφοράς, μειωμένα δρομολόγια στο μετρό και μια πόλη που συνεχίζει να λειτουργεί υπό καθεστώς έκτακτης ανάγκης.
Μέσα σε αυτή την αντίθεση ανάμεσα στις μακροπρόθεσμες υποσχέσεις και τη σκληρή καθημερινότητα, το επικείμενο σύμφωνο Ουκρανίας–ΗΠΑ αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα. Δεν αποτελεί απλώς ένα σχέδιο ανοικοδόμησης, αλλά ένα πολιτικό στοίχημα που φιλοδοξεί να συνδέσει την ασφάλεια με την οικονομία και να προσφέρει στο Κίεβο έναν ορίζοντα σταθερότητας, ενώ ο πόλεμος εξακολουθεί να καθορίζει κάθε πτυχή της ζωής στη χώρα.