Ενέργεια: γεωπολιτική και κοινωνική ευημερία για την Ελλάδα του αύριο
Η ελληνική κυβέρνηση καλείται να δρομολογήσει πολιτικές, όπως στην ενέργεια, που εξασφαλίζουν τη μακροχρόνια ευημερία ευρύτερων κοινωνικών στρωμάτων και κατοχυρώνουν τα γεωπολιτικά μας συμφέροντα.
Η ηλεκτρική διασύνδεση με τη Κύπρο έχει «παγώσει», καθώς οι κυβερνήσεις Ελλάδας – Κύπρου περιμένουν την ανάθεση της αχρείαστης, κατά την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, μελέτης για τη βιωσιμότητα του έργου. Το ΠΑΣΟΚ ήταν η κυβέρνηση που σχεδίασε και ενέταξε το έργο ήδη από το 2013 στα έργα προτεραιότητας της ΕΕ (PCI) και σήμερα εξακολουθεί να εργάζεται για την υλοποίησή του. Εχω επανειλημμένα ζητήσει, με ερωτήσεις και επιστολές, από την Επιτροπή να συμβάλει στην αντιμετώπιση των όποιων προβλημάτων και δυστυχώς για τον ελληνισμό, οι καθυστερήσεις είναι από τη δική μας πλευρά, παρά την έμπρακτη ευρωπαϊκή υποστήριξη.
Η δεύτερη διασύνδεση με την Ιταλία, όπως και οι διασυνδέσεις με τα Δωδεκάνησα φαίνεται να αντιμετωπίζουν πρόβλημα χρηματοδότησης, αφού ακόμα η κυβέρνηση δεν έχει προχωρήσει την αύξηση μετοχικού κεφαλαίου του ΑΔΜΗΕ. Για το ΠΑΣΟΚ, ιδίως στη σημερινή εποχή της έντονης αμφισβήτησης του διεθνούς δικαίου και των διεθνών θεσμών, είναι αδιανόητο η αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου να γίνει με τρόπο που θα μειώσει τη συμμετοχή του ελληνικού Δημοσίου, ή θα αυξήσει τη συμμετοχή τρίτων, χωρίς να διασφαλίζονται τα γεωπολιτικά μας συμφέροντα. Οι παρεμβάσεις της Τουρκίας σε θέματα θαλάσσιων ζωνών και η πιθανή σχέση του καλωδίου με τον στρατηγικό διάδρομο IMEC, καταδεικνύουν τον κορυφαίο εθνικό ρόλο που οφείλει να παίξει ο ΑΔΜΗΕ, ιδίως σήμερα που ο πλανήτης οδεύει προς τον πλήρη εξηλεκτρισμό.
Οσον αφορά στο πρόγραμμα υδρογονανθράκων, η κυβέρνηση δεν αρκεί να υπογράψει τη σύμβαση με την Chevron (αυτό έχει συμβεί και σε άλλες περιπτώσεις), απαιτείται να αναληφθούν πρωτοβουλίες άρσης των προβλημάτων που έδιωξαν προηγούμενους επενδυτές (Total, Repsol). Η κυβέρνηση που σπατάλησε 6 χρόνια, μέχρι την αναστροφή του 2025, λόγω Τραμπ, δεν μπορεί να πανηγυρίζει για τους δήθεν γρήγορους ρυθμούς υλοποίησης, καθώς συνολικά έχει ήδη καθυστερήσει. Οι διεθνείς εξελίξεις μπορεί να αποδειχτούν αρνητικές για την Ελλάδα, αφού η παρέμβαση των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα, δημιουργεί νέες ευκαιρίες για τους πετρελαϊκούς κολοσσούς, ενώ η πιθανή σταθεροποίηση των τιμών πετρελαίου σε χαμηλότερα επίπεδα δυσχεραίνει νέες επενδυτικές προσπάθειες. Απαιτούνται, λοιπόν, παρεμβάσεις που θα επιλύσουν προβλήματα και θα αυξήσουν την ελκυστικότητα της Ελλάδας, εντός των αυστηρών προφανώς ευρωπαϊκών προτύπων ασφάλειας και περιβάλλοντος.
Στο εσωτερικό, το υψηλό κόστος ενέργειας μας κάνει αρνητικούς ευρωπαϊκούς πρωταθλητές. Η κυβέρνηση με το πρόγραμμα ΓΑΙΑ δεν κατόρθωσε να προσφέρει φθηνότερες τιμές στους αγρότες, τελικά ευνοώντας μόνο τη ΔΕΗ και τους μετόχους της. Το ΠΑΣΟΚ έχει προτείνει ανώτατη τιμή ενέργειας 7 λεπτά την κιλοβατώρα και πάγιο στα 5 ευρώ τον μήνα για πέντε χρόνια, με χρηματοδότηση από τα οφέλη που αποκόμισε η ΔΕΗ από το ΓΑΙΑ. Επιπρόσθετα, για τη μόνιμη μείωση του κόστους και την ενίσχυση του αγροτικού εισοδήματος, προτείνουμε την έμπρακτη στήριξη ενεργειακών κοινοτήτων ευρείας βάσης που θα παράγουν και συμψηφίζουν ενέργεια, μειώνοντας έως 60% για 25 χρόνια το ενεργειακό κόστος των μελών τους.
Τέλος, μια σημαντική ελάφρυνση που αναμέναμε ήταν η μείωση του κόστους των Υπηρεσιών Κοινής Ωφέλειας (ΥΚΩ), που επιτυγχάνεται από τη διασύνδεση των νησιών μας. Πρόσφατα η ΡΑΑΕΥ πρότεινε στο ΥΠΕΝ τη διατήρηση των χρεώσεων ΥΚΩ στα υφιστάμενα επίπεδα, λόγω του ελλείμματος του Ειδικού Λογαριασμού Υπηρεσιών Κοινής Ωφέλειας (ΕΛΥΚΩ) που τις χρηματοδοτεί. Θα πρέπει η κυβέρνηση να επιλύσει άμεσα το πρόβλημα του ΕΛΥΚΩ, επιτρέποντας στους πολίτες να λάβουν ένα δίκαιο έμμεσο «μέρισμα» από τις τεράστιες επενδύσεις στις διασυνδέσεις, μέσω χαμηλότερων τιμολογίων.
Ο Γιάννης Μανιάτης είναι ευρωβουλευτής, πρ. υπουργός