Ενας καθρέφτης θολός
Το αγροτικό, με τις διαμαρτυρίες και τα μπλόκα δεν είναι απλώς ένα επεισόδιο κοινωνικής έντασης. Είναι ένας καθρέφτης της σύγχρονης ελληνικής πολιτικής πραγματικότητας. Ενας καθρέφτης θολός, γεμάτος αντιφάσεις – όπως ακριβώς και η κοινωνία και το πολιτικό σύστημα που τον κρατάνε.
Από τη μια πλευρά οι αγρότες. Μια κοινωνική τάξη με συσσωρευμένα προβλήματα: κόστος παραγωγής, δυσκολία προσαρμογής στη νέα εποχή, αβεβαιότητα. Μια τάξη που επί χρόνια στηρίχθηκε σε ενισχύσεις, επιδοτήσεις, ειδικά καθεστώτα. Που όμως δεν βοηθήθηκε ουσιαστικά να σταθεί στα πόδια της. Και που δεν είναι σαφές ούτε ποιος την εκπροσωπεί ούτε τι ακριβώς ζητά. Τα αιτήματα συχνά μοιάζουν περισσότερο με λίστα διαμαρτυρίας παρά με συνεκτική διεκδίκηση. Πιο πολύ με κραυγή παρά με πρόταση.
Δίπλα η κοινωνία. Μια κοινωνία που δείχνει να τους στηρίζει. Οχι απαραίτητα γιατί γνωρίζει ή συμμερίζεται τα αιτήματά τους αλλά γιατί μέσα από τους αγρότες εκφράζει τη δική της γενικευμένη δυσαρέσκεια. Τη δυσπιστία προς τους πολιτικούς, την κόπωση, το «κάτι δεν πάει καλά». Αν όμως η στήριξη έπρεπε να συνοδευθεί από κόστος, αν ας πούμε το δημοσκοπικό ερώτημα ήταν ευθύ: «δέχεστε αύξηση στην τιμή του δικού σας λογαριασμού ρεύματος για να μειωθεί στους αγρότες», είναι βέβαιο ότι η αλληλεγγύη θα παρέμενε το ίδιο ένθερμη; Η κοινωνική συναίνεση σε διεκδικήσεις άλλων είναι συχνά αφηρημένη – μέχρι να γίνει προσωπική…
Και στη μέση η κυβέρνηση. Που προσπαθεί να εκπέμψει εικόνα σταθερότητας αλλά τελικά δείχνει ζαλισμένη. Οι αγρότες ήταν προνομιακό κοινό της – κι ας μη βαραίνουν πια τόσο πολύ σε αριθμούς. Προσπαθεί να ικανοποιήσει κάποια αιτήματα. Αλλά είναι φανερό ότι έχει χάσει την ψυχική επαφή μαζί τους. Δεν πείθει ότι ενδιαφέρεται πραγματικά να αλλάξει τη συγκυριακή διαχείριση ζημιών και προβλημάτων. Οταν σε κάθε ανασχηματισμό αλλάζει ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης πόσο πειστικά μπορεί να υποστηρίξει ότι εφαρμόζει μακροχρόνιο σχέδιο για τον πρωτογενή τομέα; Συνέχεια, ασυνέχεια!
Και όπως πάντα στην εποχή μας εμφανίζεται και ο αστάθμητος παράγοντας. Γιατί δεν είμαστε μόνοι μας στον κόσμο. Εκεί που πάει να φανεί ότι, έστω με μπαλώματα για τα άμεσα προβλήματα και με υποσχέσεις για το μέλλον, κυβέρνηση και αγρότες ίσως τελικά βρουν μια ισορροπία, έρχεται ο Μακρόν και δηλώνει ότι η Γαλλία θα καταψηφίσει τη Mercosur. Μια συμφωνία που δεν είναι το «τέρας» που οι αντίπαλοί της περιγράφουν: προσφέρει φθηνότερα προϊόντα απαραίτητα στους ευρωπαίους καταναλωτές, ανοίγει μια μεγάλη αγορά στα ευρωπαϊκά προϊόντα, ενισχύει το γεωπολιτικό βάρος της Ευρωπαϊκής Ενωσης σε μια περιοχή (Νότια Αμερική) όπου αλωνίζουν Αμερικανοί και Κινέζοι. Ομως δημιουργεί και πρόβλημα ανταγωνισμού στους ευρωπαίους αγρότες. Με τα τρακτέρ να μπλοκάρουν τις εισόδους στο Παρίσι και με την πίεση της Λεπέν, ο Μακρόν κάνει πίσω. Μήπως αυτή η εξέλιξη επηρεάσει και τα δικά μας μπλοκ; Μήπως στη διαπραγμάτευση που θα γίνει την Τρίτη η συμφωνία Mercosur από υποσημείωση γίνει ένα από τα κεντρικά αιτήματα των αγροτών; Ακόμη κι αυτό δεν μπορεί να αποκλειστεί!
Τα τρακτέρ δεν κλείνουν μόνο τους δρόμους. Εχουν βρεθεί εκεί για να μας δείξουν το κενό ανάμεσα σε μια κοινωνία που νιώθει απέραντη ανασφάλεια και μια εξουσία – εξίσου ανασφαλή – που δυσκολεύεται όλο και περισσότερο να δράσει.