Εurogroup: Η ατζέντα Πιερρακάκη, οι προκλήσεις και τα στοιχήματα
Βρυξέλλες, Δευτέρα 19 Ιανουαρίου. Ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης και ο υφυπουργός Θάνος Πετραλιάς θα βρίσκονται στην αίθουσα συνεδριάσεων των υπουργών Οικονομικών της ευρωζώνης με διαφορετικούς ρόλους.
O Κυριάκος Πιερρακάκης θα καθίσει για πρώτη φορά στην καρέκλα του προέδρου της Εurogroup από όπου θα προεδρεύει του οικονομικού οργάνου της ευρωζώνης για τα επόμενα 2½ χρόνια ενώ ο Θάνος Πετραλιάς θα εκπροσωπεί την Ελλάδα στις συνεδριάσεις του Eurogroup και του ECOFIN.
Μάλιστα, η σύνθεση του Εurogroup θα είναι διευρυμένη με τη συμμετοχή του υπουργού Οικονομικών της Βουλγαρίας, η οποία από την Πρωτοχρονιά αποτελεί το 21ο μέλος της ευρωζώνης, σχεδόν είκοσι χρόνια μετά την ένταξή της στην Ευρωπαϊκή Ενωση.
To πρώτο Eurogroup του 2026 θα συνεδριάσει στη σκιά αυξημένων γεωπολιτικών εξελίξεων και παγκόσμιας αβεβαιότητας, νέων δεδομένων, με μία Ευρώπη που αναζητεί τον ρόλο της και το στίγμα της στη νέα κατάσταση. Ηδη οι προβλέψεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την οικονομία της ευρωζώνης δείχνουν μετριοπαθή ανάπτυξη, κοντά στο 1,2% το 2026, οριακά χαμηλότερη από το 1,3% το 2025. Το γεγονός αυτό εντείνει τον προβληματισμό, καθώς διεθνείς αναλυτές συνεχίζουν να επισημαίνουν ότι οι καθοδικοί κίνδυνοι παραμένουν κυρίαρχοι.
Η ατζέντα
Αν και η ατζέντα των θεμάτων που θα τεθούν στο τραπέζι του Εurogroup της 19ης Ιανουαρίου, του πρώτου υπό την προεδρία του Κυριάκου Πιερρακάκη, θα κλειδώσει την ερχόμενη εβδομάδα μετά τις εργασίες του EuroWorking Group, πηγές από τις Βρυξέλλες αναφέρουν ότι σε πρώτο πλάνο θα βρεθούν:
l Η κάλυψη της θέσης του αντιπροέδρου της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, η οποία σηματοδοτεί την έναρξη μιας διετούς αναδιάρθρωσης του Εκτελεστικού Συμβουλίου της κεντρικής τράπεζας. Ο Ισπανός Λουίς ντε Γκίντος αναμένεται να αποχωρήσει από τη Φρανκφούρτη τον Μάιο. Υποψήφιοι από την Εσθονία, τη Λετονία και την Κροατία φιλοδοξούν να κατακτήσουν για πρώτη φορά μια τόσο υψηλή θέση στο Εκτελεστικό Συμβούλιο της ΕΚΤ, διεκδικώντας ουσιαστικά αναβάθμιση του ρόλου της Ανατολικής Ευρώπης στη νομισματική αρχιτεκτονική της Ενωσης. Ο δρόμος για την αντιπροεδρία μόνο εύκολος δεν είναι καθώς η Δυτική Ευρώπη εξακολουθεί να διαθέτει το μεγαλύτερο οικονομικό εκτόπισμα, κάτι που μεταφράζεται σε πολιτική επιρροή στις διαπραγματεύσεις για τις κορυφαίες θέσεις.
l Η ατζέντα των βασικών θεμάτων που θα απασχολήσουν τους υπουργούς Οικονομικών της ευρωζώνης το πρώτο εξάμηνο του 2026. Θα εξεταστούν οι ευρύτερες επιπτώσεις από τις διεθνείς οικονομικές εξελίξεις, συμπεριλαμβανομένου του πλαισίου λειτουργίας των διεθνών χρηματοπιστωτικών θεσμών και των εμπορικών σχέσεων. Ο νέος πρόεδρος έχει ήδη πραγματοποιήσει σειρά επαφών με κορυφαίους εκπροσώπους κρατών μελών, περιλαμβανομένων και εκπροσώπων της G7 και του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, ενόψει των κρίσιμων συνεδριάσεων που ακολουθούν.
Ο Κυριάκος Πιερρακάκης έχει δώσει στίγμα προθέσεων, σκιαγραφώντας τις ευρωπαϊκές προτεραιότητες και τα επόμενα βήματα του Eurogroup. Σύμφωνα με τον ίδιο «ο ρόλος του Eurogroup είναι να λειτουργεί ως χώρος συνεννόησης, ώστε οι κανόνες να εφαρμόζονται με αξιοπιστία, σύνεση και με δεδομένη την ιδιαίτερη έμφαση που πρέπει να δίνεται στη δημοσιονομική σταθερότητα». Στις προκλήσεις που έχει να αντιμετωπίσει η ευρωομάδα είναι οι χαμηλοί ρυθμοί ανάπτυξης, οι μεγάλες ανάγκες για επενδύσεις στην άμυνα, η ενεργειακή και ψηφιακή μετάβαση, που απαιτούν συντονισμό και κοινή στρατηγική. Επίσης, όπως αναφέρει η ανταγωνιστικότητα δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται μόνο σε εθνικό επίπεδο αλλά απαιτείται βαθύτερη ευρωπαϊκή αγορά κεφαλαίων, καλύτερο συντονισμό των επενδυτικών εργαλείων και ένα πλαίσιο που να επιτρέπει τη δημιουργία ισχυρών ευρωπαϊκών επιχειρήσεων, ικανών να σταθούν στον διεθνή ανταγωνισμό.
Οι προτεραιότητες
Στην επιστολή του προς τους υπουργούς Οικονομικών της ευρωζώνης, ο Κυριάκος Πιερρακάκης είχε αποτυπώσει τέσσερις σαφείς προτεραιότητες:
Την Ενωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων. Η Ευρώπη πρέπει να απευλευθερώσει τα κεφάλαιά της εμβαθύνοντας τη χρηματοπιστωτική της ολοκλήρωση, ενισχύοντας τη διασυνοριακή ρευστότητα και υποστηρίζοντας τη φυσική ενοποίηση και συνεργασία που ήδη εξελίσσεται στα τραπεζικά και χρηματιστηριακά οικοσυστήματα, όπου τέτοιες εξελίξεις ενισχύουν την ανθεκτικότητα και το βάθος τη αγοράς. Ενα ενισχυμένο χρηματοπιστωτικό περιβάλλον θα ενίσχυε σημαντικά την ικανότητα της Ευρώπης να χρηματοδοτήσει την πράσινη μετάβαση, τον ψηφιακό μετασχηματισμό, την αμυντική ετοιμότητα και την καινοτομία, μειώνοντας παράλληλα την εξάρτηση από μη ευρωπαϊκά κεφάλαια.
Την ολοκλήρωση και στρατηγική κατεύθυνση της ενιαίας αγοράς. Η ολοκλήρωση της ενιαίας αγοράς παραμένει ο ισχυρότερος μοχλός ανάπτυξης της Ευρώπης. Ωστόσο, όπως σημειώνει ο Κυριάκος Πιερρακάκης, ο κατακερματισμός εξακολουθεί να επιφέρει σημαντικά οικονομικά κόστη σημειώνοντας ότι η απλούστευση διαδικασιών πρέπει να αποτελέσει ακόμη περισσότερο μια κοινή προτεραιότητα. Η Ευρώπη χρειάζεται πιο καθαρούς και προβλέψιμους κανόνες προκειμένου να μειώσει τα βάρη και να επιταχύνει τις επενδύσεις. Η ολοκλήρωση της Ενιαίας Αγοράς πρέπει επίσης να συνδυαστεί με στοχευμένες στρατηγικές σε τομείς όπου η κλίμακα καθορίζει την ανταγωνιστικότητα: τηλεπικοινωνίες, ψηφιακές υποδομές, πράσινες τεχνολογίες και προηγμένη μεταποίηση.
Το ψηφιακό ευρώ και την τεχνολογική κυριαρχία της Ευρώπης. Οι τεχνολογικές αλλαγές αναδιαμορφώνουν το παγκόσμιο νομισματικό και χρηματοπιστωτικό τοπίο και το ψηφιακό ευρώ πρέπει να κατανοηθεί σε νέο στρατηγικό πλαίσιο. Η προοπτική του εκτείνεται πολύ πέρα από τις πληρωμές: μπορεί να ενισχύσει τον διεθνή ρόλο του ευρώ, να θωρακίσει τη νομισματική κυριαρχία της Ευρώπης στην ψηφιακή εποχή, να ενισχύσει την εμπιστοσύνη στο χρηματοπιστωτικό μας σύστημα και να διασφαλίσει ότι η Ευρώπη θα παραμείνει στην πρώτη γραμμή της ασφαλούς και διαλειτουργικής ψηφιακής χρηματοοικονομικής καινοτομίας.
Τη διαφύλαξη των οικονομικών θεμελίων της Ενωσης. Σύμφωνα με το νέο πρόεδρο του Εurogroup, η μακροπρόθεσμη ευημερία της Ευρώπης απαιτεί την ενίσχυση των διαρθρωτικών πυλώνων της οικονομικής μας αρχιτεκτονικής. Η μακροοικονομική σταθερότητα, τόσο η δημοσιονομική όσο και η χρηματοπιστωτική, αποτελεί τη βάση της αξιοπιστίας, των επενδύσεων και της βιώσιμης ανάπτυξης. Οι δημογραφικές αλλαγές και οι υστερήσεις στην παραγωγικότητα διαμορφώνουν περαιτέρω την αναπτυξιακή προοπτική και την ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης.